Yêu cầu cấp thiết đầu tư cho bảo hiểm y tế toàn dân

Thứ Hai, 26-10-2020, 02:15

Đại dịch Covid-19 đã khiến thế giới phải đối mặt với nhiều khó khăn; không ít hoạt động đã thật sự bị đảo lộn. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), chỉ trong vòng chín tháng, Covid-19 đã lan rộng đến hơn 190 quốc gia, với hơn 30 triệu trường hợp mắc bệnh và cướp đi mạng sống của hơn một triệu người. Đại dịch này không chỉ tạo ra những rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe của mỗi con người mà còn bộc lộ rõ hơn những tồn tại của hệ thống chăm sóc sức khỏe của nhiều quốc gia cũng như trên toàn thế giới.

Trong phát biểu gửi tới Hội nghị Bộ trưởng về Bao phủ bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân (UHC) tổ chức đầu tháng này tại Nhật Bản, ông A.Gu-tê-rét, Tổng Thư ký Liên hợp quốc cho rằng, hệ thống y tế yếu kém và khả năng tiếp cận chăm sóc sức khỏe không bình đẳng là những lý do chính khiến Covid-19 gây ra những tổn thương nghiêm trọng đối với sức khỏe con người. Việc không chú trọng đầu tư vào y tế đang tạo ra những tác động nghiêm trọng đối với xã hội và nền kinh tế; đồng thời xói mòn tiến độ thực hiện tất cả các mục tiêu phát triển bền vững.

Thực tế cho thấy, vi-rút SARS-CoV-2 đã khiến những nhóm dân cư yếu thế, như: người nghèo, người cao tuổi, người có vấn đề về sức khỏe, phụ nữ, trẻ em, người di cư… dễ bị tổn thương hơn. Việc tiếp cận các dịch vụ y tế cũng trở nên khó khăn hơn bởi các rào cản tài chính. Dưới tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế như một hậu quả từ dịch bệnh, khi tỷ lệ thất nghiệp gia tăng và quyền được hưởng dịch vụ y tế gắn liền với các khoản đóng góp…, thì khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế lại bị suy giảm vào thời điểm người dân cần nhất. Đó là những lý do khiến chỉ trong vài tháng, những tiến bộ về xóa đói, giảm nghèo và thu hẹp bất bình đẳng tại nhiều khu vực đã bị kéo lùi lại nhiều năm. Lần đầu tiên các chỉ số về phát triển con người (HDI) rơi vào tình trạng “tăng trưởng âm” kể từ khi bắt đầu được đo lường vào năm 1990.

Theo các chuyên gia, đại dịch Covid-19 không chỉ bổ sung cơ sở thực tiễn cho nhận định rằng các khoản đầu tư vào y tế mang lại lợi nhuận lâu dài, trong khi việc không đầu tư tiềm ẩn những tác động kinh tế và xã hội trên quy mô lớn có thể kéo dài, mà còn khiến nhu cầu bao phủ sức khỏe toàn dân thông qua BHYT trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. 

Đến nay, cộng đồng quốc tế đều thừa nhận rằng, sức khỏe là quyền cơ bản của con người, và BHYT toàn dân là một trong những công cụ quan trọng để đạt được mục tiêu bảo đảm sức khỏe cho tất cả mọi người. Thông qua bao phủ BHYT toàn dân, tất cả các cá nhân và cộng đồng đều nhận được các dịch vụ y tế mà họ cần mà không gặp phải những khó khăn về tài chính. Tuy nhiên, trên thực tế, vẫn có ít nhất một nửa dân số thế giới chưa được bao phủ đầy đủ các dịch vụ y tế thiết yếu và hơn 800 triệu người vẫn phải dành ít nhất 10% thu nhập của hộ gia đình để chi trả cho các dịch vụ sức khỏe.

Bởi vậy, nói như người đứng đầu WHO, cuộc khủng hoảng Covid-19 cần phải được xem là một bước ngoặt, là chất xúc tác để biến bao phủ BHYT toàn dân từ khát vọng trở thành hiện thực. Trong ngắn hạn, việc đầu tư mở rộng BHYT toàn dân sẽ bảo đảm tất cả mọi người có khả năng tiếp cận bình đẳng với các dịch vụ y tế có chất lượng mà không gặp phải rủi ro tài chính, giải quyết các điểm yếu của hệ thống y tế đã bộc lộ qua đại dịch Covid-19, giúp nhân loại thoát khỏi đại dịch và được bảo vệ hữu hiệu trước những cuộc khủng hoảng sức khỏe khác trong tương lai. Về lâu dài, các quốc gia cần coi đầu tư vào chăm sóc sức khỏe thông qua BHYT chính là nền tảng phát triển xã hội cũng như nền kinh tế, vì một thế giới hòa bình, thịnh vượng.

HOÀNG NGUYÊN