Lựa chọn cần thiết

Thứ Hai, 27/05/2019, 02:30:44

Một báo cáo tại Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) được công bố năm 2017 cho thấy, vào năm 2050, việc tăng tuổi nghỉ hưu sẽ được thực hiện ở ít nhất 70 quốc gia trên thế giới.

Theo WEF, đây là một việc làm cần thiết trong bối cảnh số người hơn 65 tuổi được dự báo sẽ tăng gấp ba lần so với hiện nay và đạt 2,1 tỷ người vào năm 2050. Vào thời điểm đó, tỷ lệ người làm việc trên số người về hưu sẽ là 4-1, chỉ bằng một nửa so với tỷ lệ 8-1 trong giai đoạn hiện thời. Từ những phân tích nêu trên, các chuyên gia của WEF kết luận, điều chỉnh tuổi nghỉ hưu là giải pháp cần được thực hiện hiện nay, nếu không sẽ tạo áp lực lớn tới các thế hệ tương lai.

Không chỉ dừng lại ở các khuyến nghị, trong những năm qua việc điều chỉnh tuổi nghỉ hưu đã được nhiều quốc gia như Đức, Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Ô-xtrây-li-a, Nhật Bản… lựa chọn như một trong những giải pháp nhằm thích ứng với xu hướng già hóa dân số và tuổi thọ của người dân tăng cao. Một số nước cũng đưa ra các biện pháp khuyến khích người lao động lớn tuổi nghỉ hưu muộn hơn hay thắt chặt các quy tắc cho phép lao động nghỉ hưu sớm; chẳng hạn như nâng cao thời gian đóng góp tối thiểu hay quy định người lao động phải tham gia một loại hình bảo hiểm hưu trí khác sau thời gian nghỉ hưu sớm.

Ngay trong năm 2019 này, một loạt các quốc gia khác trên thế giới cũng đã tính tới việc tăng tuổi nghỉ hưu. Đơn cử như tại Thụy Điển, các nhóm nghị sĩ đã thống nhất về đề xuất cải cách hệ thống lương hưu nhà nước, trong đó quy định độ tuổi tối thiểu mà người lao động tham gia hệ thống hưu trí của Nhà nước được thụ hưởng lương hưu sẽ tăng từ 61 tuổi lên 62 tuổi bắt đầu vào năm tới; quyền duy trì việc làm cũng sẽ được kéo dài đến 68 tuổi, thay vì 67 tuổi như hiện nay. Theo lộ trình, vào năm 2023, các mức tuổi tương ứng sẽ là 63 tuổi và 69 tuổi. Trong một thông cáo báo chí, Chính phủ Thụy Điển cho biết, tuổi thọ bình quân được nâng cao cùng cuộc sống khỏe mạnh hơn của người dân là những yêu cầu quan trọng để thực hiện cải cách tuổi nghỉ hưu.

Trong khi đó, tại một quốc gia châu Á là Xin-ga-po, việc điều chỉnh tuổi nghỉ hưu và tuổi làm việc cũng đã được đại diện Chính phủ, Công đoàn và khu vực tư nhân thống nhất. Dù chưa đưa ra phương án cuối cùng về mức tăng và thời điểm thực hiện nhưng nhiều thông tin cho biết: Tuổi nghỉ hưu của người lao động tại đảo quốc đang phải vật lộn với tình trạng dân số già này có thể tăng từ 62 tuổi lên 65 tuổi, còn tuổi làm việc tăng từ 67 tuổi lên 70 tuổi.

Tại châu Mỹ, từ đầu năm 2019 này, Chính phủ Bra-xin cũng đã tiến hành nhiều cuộc thảo luận với các nhà lãnh đạo quốc hội, chính quyền địa phương về dự luật cải cách lương hưu nhằm “đại tu” lại hệ thống an sinh xã hội đang được xem là “ọp ẹp” của quốc gia này. Theo đề xuất, tuổi nghỉ hưu tối thiểu cho cả nam giới và phụ nữ ở quốc gia này sẽ đều là 65 tuổi. Hiện tại, nếu người lao động đã đóng góp vào hệ thống ít nhất 15 năm, thì lao động nam có thể nghỉ hưu từ 65 tuổi còn lao động nữ là 60 tuổi. Trong trường hợp lao động nam đã đóng góp được 35 năm, lao động nữ đóng được 30 năm thì họ có thể nghỉ hưu vào bất cứ độ tuổi nào.

Thực tế trên cho thấy, điều chỉnh tuổi nghỉ hưu đang là một giải pháp được nhiều quốc gia lựa chọn. Dù bắt nguồn từ tình trạng già hóa dân số, từ nhu cầu sử dụng lực lượng lao động có kinh nghiệm hay từ những đòi hỏi trong việc cải cách hệ thống hưu trí… thì lựa chọn này đều hướng đến mục tiêu giảm rủi ro, bảo đảm tốt hơn cuộc sống cho những người đã hết tuổi lao động; đồng thời giảm gánh nặng đóng góp vào hệ thống an sinh cho những thế hệ lao động tương lai trong bối cảnh tương quan giữa lao động trẻ và người cao tuổi ngày càng được rút ngắn. Việc thực hiện những mục tiêu đó cũng sẽ góp phần tạo thêm những nguồn lực, điều kiện cho kinh tế phát triển trong dài hạn, từ đó giúp ổn định xã hội.

Nguyên Khôi