Phát lộ thắng tích chùa Du Anh ở Thanh Hóa

Thứ Sáu, 15/02/2019, 18:55:54

NDĐT - Năm 2018, Viện Khảo cổ học phối hợp Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành nhà Hồ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa tiến hành mở hai hố khai quật có tổng diện tích 500m2 thuộc khu vực quần thể thắng tích quốc gia chùa Du Anh - động Hồ Công, ở xã Vĩnh Ninh, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa.

Phát lộ thắng tích chùa Du Anh ở Thanh Hóa

Các tầng văn hóa ở di tích chùa Du Anh được phát lộ.

Giới chuyên môn mở hố khai quật số 1 phía sau chùa Thông hiện nay, phát lộ di tích chùa Du Anh phát triển từ thời Trần đến Lê sơ. Giai đoạn đầu có các móng cột sử dụng hoàn toàn đá khối để gia cố và giai đoạn hai có hệ thống các móng cột sử dụng cuội, đá khối kết hợp với gạch, ngói vỡ và phát lộ các hàng đá kè, đường chạy đàn, móng tường gia cố đá, rãnh thoát nước.

Có lẽ, sau khi ngôi chùa thời Trần giai đoạn đầu bị phá hủy, người ta đã sử dụng lại các vật liệu kiến trúc để san gạt tạo mặt bằng, xếp rãnh thoát nước, kè, lát đường đi, kè bó nền kiến trúc và các kiến trúc này có thể được xây dựng trong khoảng từ năm 1370 - 1372. Giai đoạn ba là kiến trúc được xây dựng vào thế kỷ 17 với hệ thống móng cột đầm chủ yếu bằng mảnh ngói đỏ và ngói xám cho nhận định về kiến trúc ba gian hai chái với lòng kiến trúc rộng 3,6 m, phần hiên rộng 1,4 m. Sách Đại Nam Nhất thống chí của Quốc sử quán triều Nguyễn, trong mục Chùa quán có chép “Chùa Du Anh: ở dưới núi Xuân Đài xã Thọ Vực, huyện Vĩnh Lộc. Năm Lê Hoằng Định thứ 6 (1606) sửa lại, Thái tể Phùng Khắc Khoan soạn văn bia nay vẫn còn. Hai bên nách chùa có hai hồ là Nhật Hồ và Nguyệt Hồ, phía sau có bình phong bằng đá, phía trước trông ra núi Trác Phong vốn là nơi danh thắng”.

Hố khai quật số 2 là khu vực am công chúa. Kết quả khai quật phát lộ mặt bằng kiến trúc với 4 cấp nền từ thấp lên cao cho thấy sự công phu trong việc chọn mặt bằng và xây dựng kiến trúc. Công trình tồn tại lâu dài, từ thời Trần đến Lê Trung hưng và thường xuyên được tu sửa. Số lượng lớn vật liệu kiến trúc, trang trí kiến trúc thời Trần, đặc biệt là ngói và mảnh trang trí kiến trúc được tráng men vàng và men xanh khẳng định quy mô bộ mái, đẳng cấp công trình. Ngoài ra cũng có rất nhiều mảnh trang trí kiến trúc, ngói thời Lê sơ và Lê Trung Hưng.

Các dấu tích kiến trúc, di vật xuất lộ trong hai hố khai quật cho thấy di tích có niên đại sớm hơn cả Thành nhà Hồ và đàn Nam Giao cùng khối lượng lớn vật liệu kiến trúc, trang trí kiến trúc, gốm sứ, sành thuộc niên đại từ thời Trần đến thời Lê Trung Hưng, góp phần tăng thêm giá trị Khu di sản thế giới Thành nhà Hồ. Kết quả khai quật thu được nguồn sử liệu vật thật có nguồn gốc xuất sứ rõ ràng, niên đại kéo dài, liên tục, bổ sung cho nguồn sử liệu thành văn, là cơ sở quan trọng cho các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa và khảo cổ học.

TS Đỗ Quang Trọng, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành nhà Hồ trao đổi thêm: Kết quả khai quật khảo cổ học cho thấy quy mô kiến trúc to lớn, niên đại kéo dài của di tích và thu được nhiều hiện vật đẹp, đẳng cấp cao, là cơ sở khoa học chân xác. Dấu tích kiến trúc cùng hiện vật cần được trưng bày, quảng bá sâu rộng nhằm giáo dục ý thức bảo vệ di sản, phát huy giá trị di tích gắn với thúc đẩy phát triển của du lịch tâm linh và cần tiếp tục mở rộng diện tích khai quật khảo cổ học, nghiên cứu về khu vực núi Xuân Đài cùng vùng đệm di sản văn hóa thế giới Thành nhà Hồ.

MAI LUẬN