Mối lo về kinh tế Mỹ

Chủ Nhật, 18/08/2019, 03:43:56

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc leo thang căng thẳng gần đây đã đẩy kinh tế Trung Quốc vào tình cảnh khó khăn và “phủ bóng đen” lên triển vọng tăng trưởng kinh tế thế giới. Tuy nhiên, nền kinh tế đầu tàu thế giới cũng đối mặt áp lực suy giảm tăng trưởng và giới phân tích cảnh báo, một khi nổ ra chiến tranh tiền tệ, hậu quả với nước Mỹ cũng là khôn lường.

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc đã tồi tệ hơn sau khi Tổng thống Mỹ D.Trump tuyên bố sẽ áp mức thuế 10% đối với số hàng hóa còn lại trị giá 300 tỷ USD từ Trung Quốc kể từ ngày 1-9 tới. Ngay sau đó, Bộ Thương mại Trung Quốc thông báo các doanh nghiệp nước này đã ngừng mua nông sản của Mỹ vào ngày 15-8 vừa qua, trong khi Bộ Tài chính Trung Quốc cảnh báo Bắc Kinh sẽ có những động thái đáp trả cần thiết nếu Mỹ tiến hành áp thuế đối với hàng hóa của Trung Quốc.

Việc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung Quốc leo thang đang gây khó khăn nghiêm trọng cho kinh tế Trung Quốc và ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều nền kinh tế toàn cầu, cũng như chính kinh tế Mỹ. Trong báo cáo quý công bố mới đây, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cho biết, kinh tế Mỹ ghi nhận sự tăng trưởng nhờ chỉ số kinh tế khả quan trong đầu năm 2019 và dự báo tốc độ tăng trưởng GDP của nền kinh tế này năm 2019 tăng 0,3%, lên mức 2,6%. Tuy nhiên, IMF cảnh báo nhu cầu yếu, một phần do căng thẳng thương mại và thuế, sẽ cản đà tăng trưởng của nền kinh tế lớn nhất thế giới này vào những tháng còn lại của năm 2019. Do vậy, IMF đã hạ dự báo tăng trưởng của Mỹ trong năm 2020 xuống còn 1,9%.

Sau khi ông chủ Nhà trắng D.Trump tuyên bố áp các mức thuế mới đối với lượng hàng hóa trị giá 300 tỷ USD nhập khẩu từ Trung Quốc, giới chuyên gia kinh tế thậm chí bày tỏ lo ngại về việc nền kinh tế số một thế giới có nguy cơ rơi vào suy thoái bởi các đòn “trả đũa” từ phía Trung Quốc. Theo đó, mức thuế 10% sẽ tiếp tục làm giảm sức mua của các hộ gia đình Mỹ do phần lớn hàng hóa bị áp thuế mới là hàng tiêu dùng. Giới doanh nghiệp Mỹ cũng cảnh báo đợt áp thuế mới với hàng Trung Quốc sẽ làm tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ gia tăng và nhu cầu hàng hóa giảm. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) và các tổ chức tài chính khác ước tính mức thuế mới sẽ khiến mỗi hộ gia đình Mỹ phải chi tiêu thêm trung bình 1.000 USD do giá cả tăng, trong khi đẩy các công ty Mỹ vào thế khó cạnh tranh hơn ở thị trường trong nước và nước ngoài. Một liên minh các nghiệp đoàn thương mại Mỹ vừa cho biết, quyết định áp thuế mới với hàng hóa Trung Quốc thời gian qua khiến các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ đã phải trả sáu tỷ USD tiền thuế nhập khẩu trong tháng 6 vừa qua, tăng 74% so với cùng kỳ năm 2018, đồng thời làm gia tăng nguy cơ sa thải nhân công. Các chuyên gia cho rằng, mức thuế bổ sung tới đây nhằm vào hàng hóa Trung Quốc có khả năng sẽ gia tăng “gánh nặng” cho nền kinh tế Mỹ, vốn đã cho thấy dấu hiệu giảm tốc. Vừa qua, lợi suất trái phiếu kho bạc của Mỹ kỳ hạn hai năm vượt lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm là dấu hiệu đáng lo ngại của nước Mỹ về nguy cơ suy thoái kinh tế.

Việc Trung Quốc trả đũa và ngừng nhập khẩu nông sản cũng đã và đang gây khó khăn cho ngành nông nghiệp Mỹ vốn xem Trung Quốc là một thị trường chủ chốt. Nguồn tin từ báo chí Mỹ cho biết, thay vì nhập nông sản từ nước này, Trung Quốc đã tìm các nguồn thay thế khác và Canada đang được hưởng lợi. Ủy ban Ngũ cốc Canada cho biết, Canada đã xuất sang Trung Quốc 1,9 triệu tấn lúa mì trong vụ mùa kết thúc vào tháng 6 vừa qua, tăng tới 92% so với vụ trước. Việc Bắc Kinh ngừng nhập nông sản Mỹ còn được xem là một đòn đánh nhằm vào ông D.Trump trong cuộc bầu cử Tổng thống nhiệm kỳ tới, bởi một số bang có thế mạnh sản xuất nông nghiệp vốn là “lãnh địa” của đảng Cộng hòa.

Nhiều nhà phân tích nhận định, tình hình kinh tế Mỹ có ý nghĩa then chốt với ông D.Trump trong cuộc đua vào Nhà trắng nhiệm kỳ tới. Nếu như kinh tế toàn cầu tăng trưởng chậm lại, kinh tế Mỹ suy thoái vào trước thềm bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020, điều này sẽ “dập tắt” hy vọng tái cử của ông D.Trump. Có lẽ, mối lo ngại cuộc chiến thương mại tác động tiêu cực “quá nhanh, quá nguy hiểm” với kinh tế Mỹ đã khiến nước này phải cân nhắc hoãn áp thuế mới với một số mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc. Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ vừa công bố danh sách hoàn chỉnh về 44 mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc có giá trị khoảng 7,8 tỷ USD, được đưa ra khỏi kế hoạch áp thuế dự kiến chính thức có hiệu lực vào ngày 1-9 và 15-12.

Biện pháp trì hoãn nêu trên mới chỉ giúp giảm bớt căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc và giảm sốc đôi chút cho thị trường Mỹ. Nếu cuộc chiến thương mại giữa hai cường quốc này tiếp tục leo thang và lan rộng sang chiến tranh tiền tệ thì rất có thể hai nền kinh tế hàng đầu thế giới đều bị ảnh hưởng mạnh.

THĂNG LONG