Lo ngại khủng hoảng kép

Thứ Sáu, 16/08/2019, 02:18:26

Tiến trình Brexit (Anh rời Liên hiệp châu Âu - EU) bế tắc và khó đoán đang tác động tiêu cực đến kinh tế Anh cũng như các nước châu Âu. Giới phân tích lo ngại về nguy cơ xảy ra “khủng hoảng kép” cả về kinh tế lẫn chính trị tại Anh trong thời gian tới.

Văn phòng Thống kê quốc gia Anh (ONS) vừa cho biết, GDP của Anh trong quý II-2019 đã giảm 0,2% và giảm mạnh so với mức tăng trưởng 0,5% của quý I. Đây cũng là lần đầu nền kinh tế Anh tăng trưởng âm kể từ quý IV-2012. Theo đó, cả ba lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế là sản xuất, năng lượng, khai khoáng, đã tăng trưởng âm 1,4%. Nguyên nhân khiến kinh tế Anh sa sút là do các công ty đang giảm lượng hàng hóa trước đó họ đã tích trữ để chuẩn bị cho Brexit và các nhà máy ô-tô ngừng hoạt động để bảo dưỡng hằng năm trong tháng 4. Triển vọng Brexit không rõ ràng cùng những yếu tố bên ngoài bất lợi cũng đang gây tổn hại nghiêm trọng cho kinh tế của các nước EU. Theo số liệu của Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat) vừa công bố, tăng trưởng kinh tế Khu vực đồng ơ-rô (Eurozone) đã chậm lại, khi chỉ tăng 0,2% trong quý II-2019 sau khi đạt mức tăng 0,4% trong quý I.

Giới phân tích nhận định, các khó khăn của kinh tế toàn cầu và nguy cơ Brexit không thỏa thuận khiến triển vọng tăng trưởng của kinh tế EU nói chung và kinh tế Anh nói riêng trong quý III cũng ảm đạm. Nếu tăng trưởng GDP tiếp tục suy yếu trong quý tới, kinh tế Anh chính thức rơi vào suy thoái ngay trước khi “chia tay” EU vào cuối tháng 10 theo dự kiến. Nhiều nhà phân tích lo ngại rằng, Brexit không thỏa thuận sẽ gây ra cú sốc cho kinh tế thế giới, đẩy Anh rơi vào suy thoái, gây rối loạn thị trường tài chính và làm suy yếu vị thế của Luân Đôn là một trung tâm tài chính quốc tế. Ngoài ra, Hiệp hội Thực phẩm và đồ uống Anh vừa cảnh báo kịch bản Brexit không thỏa thuận sẽ gây gián đoạn nguồn cung thực phẩm tại Anh trong vài tuần hoặc vài tháng.

Thực tế, kịch bản Brexit không thỏa thuận càng hiện hữu khi Thủ tướng B.Johnson khẳng định, Anh sẽ ra đi vào ngày 31-10 bất kể có hay không có thỏa thuận và khả năng đàm phán lại thỏa thuận Brexit giữa Anh với EU xem như bế tắc. Bộ trưởng Ngoại giao Anh D.Raab hối thúc EU sửa đổi các điều khoản trong thỏa thuận Brexit mà hai bên đã ký hồi cuối năm 2018. Ông Ra-áp cho rằng, EU sẽ phải “chịu trách nhiệm nếu để kịch bản Brexit không thỏa thuận xảy ra” vì không chịu nhượng bộ. Người đứng đầu ngành ngoại giao Anh tuyên bố Luân Đôn sẽ ứng phó được những rủi ro có thể phát sinh từ việc rời EU, đồng thời khẳng định Anh quyết tâm thực hiện Brexit.

Tuy nhiên, phía EU gần đây cũng nhiều lần khẳng định họ không muốn đàm phán lại thỏa thuận Brexit. Sau cuộc họp giữa phái viên châu Âu của Thủ tướng Anh, ông D.Frost với giới chức EU mới đây, phía EU cho biết, thông điệp họ nhận được là nước Anh sẽ không ký thêm một thỏa thuận khác trừ phi EU đồng ý bỏ nội dung “kế hoạch chốt chặn” khỏi nội dung thỏa thuận. EU cho rằng hiện không có cơ sở để tiến hành “những thảo luận có ý nghĩa” với Anh về vấn đề Brexit.

Cùng với bất đồng về Brexit giữa Anh và EU chưa được giải quyết, bất đồng nội bộ Anh về vấn đề này vẫn nghiêm trọng. Hôm 14-8 vừa qua, lãnh đạo Công đảng đối lập chính ở Anh, ông G.Cô-bin đã hối thúc Quốc hội bãi nhiệm Thủ tướng Anh trước khi ông B.Johnson đưa đất nước rời EU mà không kèm thỏa thuận.

Trong khi đó, kết quả cuộc thăm dò dư luận mới nhất cho thấy, 54% số người dân Anh được hỏi đều cho ý kiến ủng hộ đối với quyết định của Thủ tướng B.Johnson về việc đưa nước Anh rời EU bằng mọi giá vào ngày 31-10 tới, kể cả phải đình chỉ hoạt động của Quốc hội trong trường hợp không đạt được thỏa thuận.

Những tuyên bố giới chức EU, Anh và quan điểm của người dân nêu trên cho thấy, bất đồng liên quan việc Anh rời EU vẫn diễn ra sâu sắc. Có vẻ như, bên cạnh nguy cơ suy thoái kinh tế, nguy cơ bất ổn chính trị ở Anh đang gia tăng. Theo ING, một trong những ngân hàng lớn nhất châu Âu, dự báo, tiến trình Brexit sẽ tiếp tục bị trì hoãn và có 40% khả năng diễn ra cuộc tổng tuyển cử sớm ở nước Anh.

Đông Dương