Lựa chọn phù hợp

Thứ Hai, 03/06/2019, 01:39:03

Mỹ, Nga và Israel vừa nhất trí, trong tháng 6 này sẽ tổ chức hội nghị ba bên giữa các cố vấn an ninh quốc gia của ba nước nhằm thảo luận cách thức giải quyết các vấn đề an ninh tại khu vực, nhất là tình hình Syria.

Các chiến dịch chống lực lượng tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) ở Syria đã có những bước tiến quan trọng, song cuộc chiến chống nhóm thánh chiến này vẫn tiềm ẩn những nguy cơ khó lường.

Sáng kiến tổ chức cuộc gặp ba bên giữa Mỹ, Nga và Israel để thảo luận các vấn đề an ninh khu vực được đưa ra trong bối cảnh quân đội chính phủ Syria, được sự hỗ trợ của Nga, đang tiến hành các chiến dịch nhằm truy quét hang ổ cuối cùng của IS ở khu vực tây-bắc quốc gia Trung Đông. Xung đột tiếp tục leo thang có nguy cơ xảy ra cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng ở Syria. Đụng độ giữa lực lượng chính phủ và phiến quân không ngừng leo thang tại Idlib từ cuối tháng 4, làm hơn 285 người chết và hơn 200 nghìn người phải đi lánh nạn.

Trong khi đó, việc Israel tiến hành các vụ không kích nhằm các mục tiêu của Iran và lực lượng Hezobllah bên trong lãnh thổ Syria lại như “đổ thêm dầu” vào cuộc nội chiến vốn đã quá “nóng” tại quốc gia Trung Đông. Các vụ không kích của Israel làm leo thang căng thẳng, gây nguy hiểm cho lực lượng không quân Nga đang làm nhiệm vụ chống khủng bố ở Syria.

Sau khi Mỹ tuyên bố và giành thắng lợi trong cuộc chiến chống IS mà Washington phát động từ năm 2014 và rút toàn bộ quân đội khỏi Syria, cuộc chiến chống IS bước sang một thời kỳ mới. Mặc dù tổ chức cực đoan này đã thất bại trong việc thực hiện “giấc mộng” thành lập một “Vương quốc Hồi giáo” trên các vùng lãnh thổ Iraq và Syria, song thực tế IS chưa bị “xóa sổ”. IS thu nhỏ về quy mô và thay đổi cách hoạt động dưới hình thức các nhóm nhỏ lẻ, song mối đe dọa từ tổ chức khủng bố này vẫn hiện hữu. Thực tế đó khiến Mỹ chưa thể “kê cao gối ngủ yên” và Washington tuyên bố vẫn tiếp tục dẫn đầu các chiến dịch không kích IS do liên quân tiến hành ở Syria.

Truyền thông khu vực đưa tin, Lầu năm góc vẫn âm thầm chuyển vũ khí tới Trung Đông để phục vụ chiến dịch truy quét các phần tử IS. Theo nguồn tin giới chức Mỹ, loại tên lửa mà Mỹ bí mật đưa tới Syria là phiên bản cải tiến của tên lửa Hellfire, được thiết kế để phóng trúng các mục tiêu như ô-tô, nhà cao tầng và các cơ sở hạ tầng khác. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố, liên quân do Mỹ dẫn đầu chống IS tại Iraq và Syria được đặt trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu. Theo đó, Lực lượng hỗn hợp tác chiến đặc nhiệm (OIR) đang trong tình trạng cảnh giác cao độ và tiếp tục theo dõi chặt chẽ những mối đe dọa tiềm ẩn đối với các lực lượng Mỹ ở khu vực.

Việc Mỹ rút quân khỏi Syria song vẫn bí mật đưa vũ khí tới khu vực, đồng thời tiếp tục dẫn đầu cuộc chiến chống IS ở đây cho thấy, Washington chưa hết lo ngại về những nguy cơ từ tổ chức cực đoan đối với lợi ích của Mỹ. Các nhân viên chính phủ và binh sĩ Mỹ được triển khai ở nước láng giềng Iraq nhằm bảo vệ các quyền lợi của Mỹ vẫn không thể yên tâm, khi các mầm mống IS vẫn tiềm ẩn ở nhiều nơi. Việc Mỹ phải phối hợp Nga để tìm giải pháp cho cuộc khủng hoảng Syria nhằm tăng cường hiệu quả trong cuộc chiến chống IS, đồng thời giúp Mỹ tiếp tục duy trì ảnh hưởng ở khu vực Trung Đông, sau khi về “danh chính ngôn thuận”, Washington không còn duy trì sự hiện diện của các binh sĩ ở Syria.

Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ M.Pompeo mới đây đã có cuộc gặp Tổng thống Nga V.Putin tại Sochi để thảo luận về kế hoạch cho phép Chính phủ Syria được “trở lại cộng đồng quốc tế” sau khi tuân thủ Nghị quyết 2254 của Liên hợp quốc (LHQ). Nghị quyết kêu gọi Syria tiến hành đàm phán hòa bình, xây dựng dự thảo Hiến pháp mới và tổ chức bầu cử dưới sự giám sát của LHQ. Đặc phái viên Mỹ về Syria, ông J.Jeffrey cho biết, Mỹ và Nga đã tiến hành đàm phán về khả năng đưa Syria thoát khỏi tình trạng bị quốc tế cô lập hiện nay, nếu Damascus đồng ý với một số điều kiện, trong đó có thỏa thuận ngừng bắn tại tỉnh Idlib.

Washington và Moscow đang tìm kiếm cách thức tiếp cận từng bước để chấm dứt cuộc chiến kéo dài tám năm qua tại Syria. Tuy nhiên, thực tế, điều này đòi hỏi cả hai bên phải có các quyết định khó khăn bởi Mỹ và Nga vốn ủng hộ hai phía xung đột ở Syria và không bên nào muốn nhượng bộ. Việc Mỹ muốn phối hợp với Nga nhằm tìm giải pháp cho cuộc khủng hoảng cũng xuất phát từ những diễn biến trên thực địa, khi cán cân sức mạnh đang nghiêng về lực lượng quân đội chính phủ Syria được Nga ủng hộ, trong khi phe đối lập do Mỹ hậu thuẫn lại thất thế.

Đặc phái viên LHQ về Syria G.Pedersen luôn khẳng định nguyên tắc của tổ chức này trong việc ủng hộ giải pháp chính trị giúp chấm dứt xung đột tại Syria. Theo LHQ, cộng đồng quốc tế cần thúc đẩy hàn gắn chia rẽ và khởi động xây dựng lòng tin, bởi sẽ chẳng có viễn cảnh hòa bình nào cho một đất nước Syria chia rẽ sâu sắc và khủng hoảng lòng tin. Sự phối hợp giữa các bên nhằm tìm giải pháp chính trị là lựa chọn duy nhất phù hợp để có thể đối phó đe dọa an ninh, giải bài toán nhân đạo và mở ra cánh cửa hòa bình cho Syria.

BẢO TRÂN