Cuộc bầu cử nhiều khó khăn của EU

Thứ Năm, 23/05/2019, 03:31:02

Trong các ngày từ 23 đến 26-5, hơn 420 triệu cử tri của 28 nước thành viên Liên hiệp châu Âu (EU) sẽ đi bỏ phiếu để bầu ra 751 người đại diện cho mình tại Nghị viện châu Âu (EP) nhiệm kỳ mới 2019-2024. Cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh EU đang đối mặt nhiều khó khăn và việc xây dựng một EU thống nhất, mạnh mẽ đang trở thành yêu cầu cấp bách đối với liên minh này.

Cuộc bầu cử được "mở màn" vào ngày 23-5 tại Anh và Hà Lan. Tiếp đó là Ireland, nơi các cử tri sẽ đi bầu vào ngày 24-5. Các điểm bầu cử tại Latvia, Malta và Slovakia mở cửa ngày 25-5. Séc sẽ bầu trong hai ngày 24 và 25-5. Cử tri tại 21 quốc gia còn lại của EU sẽ đi bầu vào ngày 26-5.

Trước cuộc bầu cử, Ủy ban Kinh tế và Xã hội châu Âu (CESE) đã ra nghị quyết kêu gọi công dân EU tham gia bỏ phiếu trong cuộc bầu cử EP. Nghị quyết nhấn mạnh rằng, việc các công dân thực hiện quyền bỏ phiếu của mình là góp phần bảo vệ các giá trị của EU như dân chủ, bảo vệ quyền con người, nhà nước pháp quyền và tự do ngôn luận. Ðồng thời, nghị quyết khẳng định: "Chỉ có một châu Âu thống nhất, chúng ta mới có thể thúc đẩy những tiến bộ trong các lĩnh vực chỉ có thể giải quyết ở quy mô EU, như đấu tranh chống biến đổi khí hậu, bất bình đẳng, nghèo đói, thất nghiệp, chủ nghĩa khủng bố hay tham nhũng…".

Tuy nhiên, giới phân tích nhận định rằng, EU không dễ tập hợp lực lượng để xây dựng "một EU thống nhất" và cuộc bầu cử rất có thể chứng kiến sự chia rẽ của người dân thuộc liên minh này, trong bối cảnh "lục địa già" đang cùng lúc đối mặt nhiều thách thức. Về kinh tế, mô hình liên minh, liên kết của EU đã không còn sức hấp dẫn và bộc lộ nhiều "mặt trái" sau cuộc khủng hoảng kinh tế nổ ra khoảng 10 năm trước. Trang mạng investigaction.net (Investig’Action) mới đây cho biết, làn sóng chỉ trích đồng tiền chung ơ-rô đã gia tăng tại EU thời gian gần đây. Các nhà kinh tế cho rằng, việc sử dụng đồng ơ-rô trong "liên minh tiền tệ Eurozone" ngày càng kéo theo nhiều bất ổn cho các nước thành viên và khiến cuộc khủng hoảng kinh tế tại châu Âu thêm trầm trọng hơn trong 10 năm vừa qua, làm tỷ lệ thất nghiệp tăng vọt, nhất là tại các nước Nam Âu.

Trong khi đó, chủ nghĩa dân tộc cực đoan, các phong trào dân túy đã và đang trỗi dậy mạnh mẽ ở nhiều nước châu Âu và ngày càng nhiều thủ lĩnh của các phong trào này kêu gọi ly khai khỏi EU, chống lại đồng ơ-rô… Cuối tuần qua, ngay trước thềm bầu cử EP, hàng chục nghìn người đã xuống đường tuần hành tại Berlin và sáu thành phố lớn của Ðức để bày tỏ phản đối chủ nghĩa dân túy, dân tộc cực đoan.

Một thách thức nữa của EU là cuộc bầu cử nghị viện diễn ra trong bối cảnh "cuộc chia tay lịch sử" với nước Anh (Brexit) vẫn chưa ngã ngũ. Theo kết quả thăm dò mới nhất được các hãng thông tấn Anh công bố, đảng Brexit của ông N.Farage, một đảng chính trị mới thành lập có lập trường ủng hộ "Brexit cứng" (Anh rời EU mà không có thỏa thuận), sẽ giành nhiều ghế nhất trong số các đảng của Anh trong cuộc bầu cử EP lần này. Anh hiện giữ 73 ghế trong EP và khi nước này rời "mái nhà chung châu Âu" thì việc phân bổ lại số ghế tại Nghị viện châu Âu sẽ rút xuống còn 705 ghế. Những ghế của Anh trước đây sẽ được phân bổ lại cho một số nước trong EU.

Ngoài các vấn đề nêu trên, cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu diễn ra trong bối cảnh nội bộ EU vẫn chia rẽ về hàng loạt vấn đề đối nội, đối ngoại khác như giải quyết cuộc khủng hoảng nhập cư, quan hệ giữa EU với Mỹ, Nga, Trung Quốc… Giới phân tích và truyền thông châu Âu cho biết, trong bối cảnh khó khăn chồng chất với EU, sự chia rẽ cùng tâm lý hoài nghi châu Âu đang lan rộng. Thăm dò dư luận trước thềm bầu cử cho thấy, phần đông cử tri đều tỏ thái độ bất mãn và thờ ơ với cuộc bầu cử lần này, bởi họ đã không còn đặt niềm tin vào EP khi mà thời gian qua, các nghị sĩ đã không tìm được lời giải hợp lý cho những "bài toán khó" của EU.

Có thể nói, cuộc bầu cử EP sẽ là "phép thử" đối với mô hình EU. Bất luận lực lượng nào chiếm đa số áp đảo trong EP nhiệm kỳ tới, thì việc xây dựng một EU vững mạnh, đoàn kết cũng cần trở thành ưu tiên số một bởi điều này có nghĩa quan trọng với cả EU cũng như từng thành viên của liên minh. Ðây là lý do trước thềm bầu cử EP, Tổng thống Ðức F.Steinmeier khẳng định tầm quan trọng của một EU "mạnh mẽ và thống nhất", đồng thời kêu gọi người dân Ðức tham gia cuộc bầu cử EP.

ĐÔNG DƯƠNG