Bình luận quốc tế

Vai trò tích cực của "bộ ba" trung gian

Thứ Hai, 18/02/2019, 01:59:14

Hội nghị cấp cao ba nước Nga - Iran - Thổ Nhĩ Kỳ nhằm tìm giải pháp chính trị cho Syria đã khép lại tại thành phố Sochi, bên bờ Biển Ðen của Nga. "Bộ ba Astana" đã ra tuyên bố chung 17 điểm, khẳng định những quan điểm nhất quán, nhằm thúc đẩy tiến trình chính trị ở Syria và bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ quốc gia Trung Ðông. Diễn ra trong bối cảnh có nhiều diễn biến mới trên chiến trường Syria, hội nghị Sochi lần này được kỳ vọng đem lại xung lực mới cho tiến trình chính trị ở Syria.

Hội nghị Sochi lần này là bước tiến tích cực tiếp nối những thành công của tiến trình hòa đàm diễn ra ở Astana, Kazakhstan, do Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ đồng bảo trợ. Ba quốc gia đóng vai trò quan trọng trong tiến trình chính trị ở Syria này đã tạm dẹp bỏ những tính toán riêng để đi đến nhất trí thúc đẩy lộ trình hòa bình cho Syria. Tuyên bố chung được Tổng thống ba nước tham dự hội nghị Sochi nhất trí khẳng định phản đối mọi âm mưu viện cớ đấu tranh chống khủng bố hòng làm tổn hại chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Syria, đồng thời nhấn mạnh việc bảo đảm an ninh quốc gia của các nước láng giềng Syria, trong đó có Iran và Thổ Nhĩ Kỳ.

Một trong những vấn đề gai góc nhất trong cuộc khủng hoảng tại Syria hiện nay là phải chấm dứt xung đột, thuyết phục các phe phái đối địch chấp thuận nhượng bộ và thỏa hiệp, nhằm nhanh chóng thành lập Ủy ban Hiến pháp ở quốc gia này. Việc quân đội Chính phủ Syria đang giành những thắng lợi và bước tiến mạnh mẽ trước lực lượng đối lập, giải phóng phần lớn lãnh thổ, đã tạo điều kiện thuận lợi để các phe phái tại Syria chấp thuận một giải pháp chính trị. Lãnh đạo ba nước đã nêu bật tầm quan trọng của việc tiếp tục hợp tác và phối hợp giữa các bên ở Syria với Ðặc phái viên Tổng Thư ký Liên hợp quốc G.Pedersen nhằm tạo mọi điều kiện để người tị nạn Syria tự nguyện hồi hương an toàn, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường viện trợ nhân đạo giúp Syria trong bối cảnh hàng trăm nghìn người dân nước này đối mặt cuộc khủng hoảng nhân đạo trầm trọng.

Cuộc nội chiến Syria, vốn bị bên ngoài dẫn dắt và can thiệp, đang bước vào một cục diện mới, khi chính quyền Ða-mát, được sự trợ giúp của Nga, đã giành thế thắng trước phiến quân khủng bố và phe đối lập. Cuộc khủng hoảng tại Syria đang đứng trước nhiều cơ hội mở cánh cửa hòa bình sau quyết định rút quân của Mỹ khỏi quốc gia Trung Ðông này. Cả ba nước Nga, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ đều cho rằng, quyết định rút quân của giới lãnh đạo Mỹ, nếu được thực hiện, sẽ là bước đi góp phần củng cố ổn định và an ninh, là cơ hội để thiết lập hòa bình ở Syria.

Hội nghị Sochi khẳng định quyết tâm chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS). Các nhà lãnh đạo tham dự hội nghị nhất trí tiếp tục thúc đẩy những nỗ lực giải phóng tỉnh Idlib, thành trì cuối cùng của phe đối lập ở Syria và có biện pháp bổ sung, nhằm chấm dứt căng thẳng cũng như thiết lập sự ổn định tại khu vực này. Tỉnh Idlib hiện là nơi trú ẩn cuối cùng của các nhóm khủng bố, trong đó có IS, al-Qaeda trên lãnh thổ Syria. Nga cam kết sẽ làm mọi điều có thể để giúp Chính phủ Syria và các lực lượng vũ trang giải phóng đất nước. Tổng thống Nga V.Putin nhất trí với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ T.Erdogan về việc không muốn xảy ra thảm kịch mới, các cuộc khủng hoảng nhân đạo khác tại Syria cũng như ở tỉnh Idlib. Hai bên bày tỏ sẵn sàng "bắt tay" hợp tác, sẵn sàng thực thi mọi biện pháp có thể để triển khai Bản ghi nhớ về thiết lập vùng phi quân sự tại Idlib, vốn đạt được hồi tháng 9-2018.

Theo kế hoạch, đại diện các nước đồng bảo trợ tiến trình hòa bình Syria sẽ cùng ngồi lại với nhau vào tháng 4 tới trong khuôn khổ cuộc gặp quốc tế lần thứ 12 tại Astana. Kết quả hội nghị lần này càng khẳng định vai trò của "bộ ba" trung gian, góp phần khích lệ các bên tiếp tục nỗ lực tìm kiếm "chìa khóa" mở cánh cửa hòa bình ở Syria.

MỸ VÂN