Tín hiệu tích cực

Thứ Sáu, 15/02/2019, 02:37:52

Sản lượng khai thác của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) trong tháng 1 vừa qua đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng bốn năm, sau khi tổ chức này đạt thỏa thuận cắt giảm sản lượng. Thị trường "vàng đen" được hy vọng sẽ vực dậy sau thời gian bị trượt dài bởi giá giảm sâu tới 36% kể từ tháng 10-2018. Sự cân đối hơn giữa nguồn cung và cầu được kỳ vọng sẽ đem đến sự ổn định hơn cho thị trường dầu mỏ.

Trong báo cáo tháng vừa công bố của OPEC, sản lượng khai thác của tổ chức này trong tháng 1-2019 giảm 0,93 triệu thùng/ngày, xuống còn 30,83 triệu thùng/ngày. Ðây là kết quả của sự đồng lòng giữa các nước thành viên OPEC và các đối tác ngoài OPEC trong việc nhất trí cắt giảm sản lượng dầu thô ở mức 1,2 triệu thùng/ngày trong nửa đầu năm 2019, nhằm vực dậy giá dầu và kiểm soát tình trạng dư thừa. Quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn trong OPEC là A-rập Xê-út đã nhận trách nhiệm giảm 322 nghìn thùng/ngày, xuống còn 10,3 triệu thùng/ngày. Nga, quốc gia ngoài OPEC, cam kết sẽ giảm 228 nghìn thùng/ngày.

Ðể đi đến sự nhất trí cắt giảm sản lượng là một bước đi không dễ dàng bởi các nước phải chấp nhận nhượng bộ vì lợi ích chung. Có được sự ủng hộ của Nga, một đối tác lớn của OPEC, là điều vô cùng quan trọng và một phần nhờ vào việc Iran tự nguyện giảm khoảng 800 nghìn thùng/ngày từ năm 2019. Ðây được cho là động thái chấp nhận thỏa hiệp của Iran với A-rập Xê-út, một đối thủ của Teheran ở khu vực.

Việc các nước chấp thuận gạt bỏ những tính toán và lợi ích riêng để cắt giảm sản lượng, nhằm tránh lặp lại kịch bản dầu rớt giá không phanh. Bởi, nếu điều này xảy ra sẽ tác động tiêu cực tới không chỉ các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ mà còn kéo theo nhiều hệ lụy cho nền kinh tế thế giới khi dầu mỏ vốn được coi là thước đo "sức khỏe" kinh tế toàn cầu. Hầu hết các thành viên OPEC đều lo giá dầu giảm trong khi nguồn thu từ xuất khẩu dầu mỏ đóng góp một phần quan trọng cho ngân sách. Ước tính, các thành viên OPEC đã chịu thiệt hại tới chín tỷ USD do giá dầu giảm, trong khi cắt giảm sản lượng thì lại có nguy cơ mất thị phần vào tay những nhà sản xuất khác.

Diễn biến thị trường "vàng đen" trong tháng đầu năm nay cho thấy thỏa thuận cắt giảm sản lượng dầu mỏ đã phát huy tác dụng, giúp thị trường ổn định hơn sau khi dầu rớt giá mạnh. Tuy nhiên, các nhà phân tích vẫn lo ngại về tính ổn định của thị trường từng rất bấp bênh này. Ðể cân bằng thị trường, các nước trong và ngoài OPEC phải tuân thủ nghiêm ngặt việc cắt giảm sản lượng, cho dù có thể điều này sẽ gây thiệt hại không nhỏ tới lợi ích riêng. Trong khi đó, OPEC cũng bị cho là chịu sự chi phối của các nước không phải thành viên tổ chức này.

Các quyết sách của OPEC chịu sức ép lớn từ những nước kiểm soát nguồn cung dầu toàn cầu như Mỹ và Nga. Bên cạnh đó, những tranh cãi, bất đồng nội bộ giữa các nước thành viên OPEC cũng có nguy cơ tác động tới việc thực thi thỏa thuận. Mâu thuẫn giữa A-rập Xê-út với Iran và Qatar nếu không được kiểm soát sẽ tác động tới thị trường dầu mỏ khi không quốc gia nào muốn cắt giảm sản lượng.

Trong bối cảnh hiện nay, việc các nước đạt thỏa thuận cắt giảm dầu mỏ được cho là giải pháp tốt nhất nhằm tránh một kịch bản xấu về giá dầu. Thực tế, sau khi thỏa thuận này được đưa ra, thị trường "vàng đen" đã phản ứng theo chiều hướng tích cực với giá dầu lập tức tăng lên 5%. Tuy nhiên, thách thức mà OPEC hiện phải đối mặt là những yếu tố bên ngoài. Việc những nước ngoài OPEC tăng sản lượng để giành thị phần cũng sẽ tạo thách thức lớn đối với khối này trong tương lai.

OPEC đang đứng trước không ít khó khăn, khi vừa phải đưa ra một mức cắt giảm hợp lý nhằm duy trì nguồn thu từ dầu mỏ và tránh những rạn nứt trong nội bộ khối, vừa phải cân bằng thị trường. Những nỗ lực gần đây của OPEC và Nga nhằm bảo đảm cắt giảm sản lượng đã giúp chặn đà lao dốc của giá dầu. Ðây được cho là bước đi tích cực trong nỗ lực bình ổn thị trường "vàng đen", tuy nhiên, thực tế còn phụ thuộc nhiều yếu tố khách quan, trong đó có cả những yếu tố về địa-chính trị.

THÁI AN