Cải thiện vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Thứ Hai, 27/05/2019, 02:26:46

Mới có 25% số doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) của Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, trong khi tỷ lệ tương ứng tại các nước khác là 46%. Doanh nghiệp (DN) Việt Nam cũng chỉ tham gia chuỗi cung ứng ở phân khúc gia công lắp ráp cho nên giá trị gia tăng thấp…

Thực trạng này một lần nữa được nêu ra tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam năm 2019, thúc giục chúng ta cần có giải pháp tốt hơn để nắm bắt được những cơ hội mới đang đến từ Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Việt Nam đã ký nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, đó vừa là cơ hội vừa là thách thức đối với DN trong nước. Cơ hội là chúng ta có thị trường rất lớn, còn thách thức là đối thủ và sự cạnh tranh sẽ nhiều hơn. Vì vậy, nắm bắt thông tin về thị trường, về những vấn đề pháp lý và quy định của các quốc gia là rất quan trọng đối với DN Việt Nam, bởi thị trường nào cũng có tiêu chuẩn nhất định và các hiệp định thương mại tự do cũng đặt ra nhiều cam kết yêu cầu tuân thủ. Lấy thí dụ cụ thể về mặt hàng dệt may xuất khẩu, CPTPP mở ra cơ hội cho sản phẩm dệt may Việt Nam thâm nhập nhiều thị trường mới như Ca-na-đa, Niu Di-lân, Ô-xtrây-li-a…

Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả những thị trường tiềm năng này, sản phẩm dệt may Việt Nam phải đáp ứng được quy tắc xuất xứ “từ sợi trở đi” (các khâu từ sợi, vải đến cắt may phải thực hiện ở các nước thành viên của CPTPP), trong khi ngành dệt may trong nước vẫn phải nhập khẩu tới 80% nguyên liệu vải, chủ yếu từ Trung Quốc, nước không tham gia CPTPP. Chưa kể, do phải nhập khẩu phần lớn nguyên, phụ liệu, ngành dệt may mới chỉ gia công là chủ yếu, giá trị gia tăng thấp.

Các chuyên gia khuyến cáo, DN Việt Nam cần hiểu rõ thị trường, cải thiện nhiều hơn quy trình sản xuất để bước lên nấc thang cao hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nếu DN bằng lòng ở phân khúc thấp, giá trị, hiệu quả đem lại cho nền kinh tế Việt Nam sẽ không cao. “Chương trình thúc đẩy hợp tác công - tư để tăng tốc phát triển bứt phá nền kinh tế” vừa được khởi động tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân 2019. Theo đó, các bộ, ngành và khu vực tư nhân sẽ cùng phối hợp, tập trung nguồn lực, giải pháp để triển khai các hoạt động dự báo, cung cấp thông tin về công nghệ, tiêu chuẩn của các thị trường, nhất là thị trường các nước tham gia CPTPP và một số hiệp định thương mại song phương khác.

Qua đó, giúp DN đánh giá chính xác thông tin, cơ hội thị trường, sự cạnh tranh của các bên và hành động cần thiết với từng nhóm sản phẩm trong nước. Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID) cũng có kế hoạch dành hơn 22 triệu USD để triển khai một dự án về hỗ trợ và thúc đẩy DNNVV tham gia chuỗi cung ứng giá trị toàn cầu, nâng cao khả năng cạnh tranh, trở thành đối tác của các tập đoàn lớn, có uy tín của nước ngoài. Dự án triển khai trên năm lĩnh vực, bắt đầu từ điện tử và cơ khí, kéo dài đến năm 2030.

Những chương trình, dự án này được kỳ vọng sẽ góp phần thiết thực giúp DN Việt Nam cải thiện vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu.


PHƯƠNG ANH