Thúc đẩy tiến độ thực hiện thu phí tự động không dừng

BẢO NGÂN

Thứ sáu, 15/05/2020 - 02:47 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Các trạm thu phí vẫn phải dành làn riêng cho các phương tiện thực hiện thu phí tự động.

Theo yêu cầu của Chính phủ, việc thu phí không dừng tại các trạm thu phí đường bộ sẽ phải hoàn thành trong năm 2020. Tuy nhiên, đến nay việc triển khai dự án vẫn gặp nhiều khó khăn. Trong khi đó, tỷ lệ chủ phương tiện dán thẻ và chuyển sang sử dụng phương thức thu phí không dừng còn rất thấp.

Tiến độ chậm

Dự án thu phí sử dụng đường bộ tự động không dừng được chia làm hai giai đoạn. Trong đó, Dự án giai đoạn I (BOO1) có tổng số 44 trạm, bao gồm 26 trạm trên quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Nguyên, 18 trạm trên các tuyến cao tốc và các quốc lộ khác. Dự án này do Công ty VETC triển khai thực hiện. Đến nay đã lắp đặt, vận hành 40/44 trạm thu phí. Còn bốn trạm trên các tuyến cao tốc do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) quản lý chưa thực hiện do vướng mắc về nguồn vốn đầu tư.

Dự án thu phí tự động không dừng giai đoạn II (BOO2) gồm 33 trạm do Liên danh Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) và một số doanh nghiệp về công nghệ là nhà đầu tư thực hiện. Ông Võ Anh Tâm, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Giải pháp doanh nghiệp - Tập đoàn Viễn thông quân đội Viettel cho biết: Theo kế hoạch, năm 2020 chúng tôi sẽ vận hành 33 trạm với điều kiện sớm được bàn giao mặt bằng, hạ tầng cũng như toàn bộ hệ thống để liên danh mới có thể tiếp nhận. Đây là một khó khăn mà sắp tới chúng tôi phải nhờ sự vào cuộc của Bộ Giao thông vận tải (GTVT), Tổng cục Đường bộ để các liên doanh này sẽ nhanh chóng tiếp cận được các trạm BOT.

Bên cạnh tiến độ thì hiệu quả của dự án cũng chưa được như kỳ vọng khi tính đến thời điểm hiện nay, sau gần sáu năm triển khai, mới có khoảng 830.000 phương tiện/3,5 triệu xe trên toàn quốc được dán thẻ E-tag. Đáng chú ý, tỷ lệ chủ xe nạp tiền vào tài khoản giao thông để sử dụng rất thấp.

Đứng trên phương diện của người sử dụng, ông Nguyễn Quốc Bình, Quản trị viên mạng xã hội giao thông (OFFB.VN) chỉ ra những phiền phức: Sử dụng thẻ thu phí tự động không dừng phải mất phí chuyển tiền, không được hưởng lãi suất, không được dùng trên tất cả hệ thống cao tốc khi chưa áp dụng đồng bộ… Khi những bất cập trên chưa được giải quyết thì lái xe vẫn sẽ quay về dùng tiền mặt.

Ủng hộ chủ trương của Chính phủ và Bộ GTVT, tuy nhiên ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô-tô Việt Nam phân tích: Trong điều kiện các đơn vị kinh doanh vận tải rất khó khăn, đầu tư mua sắm phương tiện, lãi vay ngân hàng… thì việc chỉ dùng một phương thức thanh toán trả trước như hiện nay sẽ gây ra rất nhiều khó khăn. Đơn cử, một chuyến xe từ phía nam ra Lạng Sơn, nếu xe lớn thì mất cả chục triệu đồng, với doanh nghiệp có cả trăm đầu xe, số tiền chi cho phí đường bộ trong một tháng có thể lên đến hàng tỷ đồng. Vì vậy, chúng tôi đề xuất nên nghiên cứu thêm phương thức trả sau, tức là ký hợp đồng, thông báo tài khoản, xe đi qua cứ tích vào rồi doanh nghiệp vận tải sẽ trả.

Tháo gỡ khó khăn

Ông Võ Anh Tâm, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Giải pháp doanh nghiệp cho biết, hiện Viettel đã thiết kế hai hệ thống song song trả trước và trả sau, cũng giống như thuê bao di động, như VISA, đều có trả trước và trả sau. Tuy nhiên việc này phải có lộ trình, trong đó cần có quy định rõ với thuê bao trả sau thì quy chế trả chậm, gian lận trong thuê bao, hoặc không trả thì như thế nào?

Bên cạnh đó, để hệ thống thu phí không dừng thành công, ông Tâm cũng cho rằng cần có những quy định mạnh hơn tạo thành ý thức của người dân cũng như ý thức của chủ phương tiện sử dụng. Ngoài ra, cũng cần phải thiết lập được hệ sinh thái đa mục tiêu cho thẻ, tức là có thể đi được tất cả các tuyến quốc lộ, cao tốc, các khu bến bãi của sân bay, các điểm đỗ… để người dân nhìn thấy lợi ích của việc không dùng tiền mặt chuyển sang thanh toán không dừng.

Ông Nguyễn Viết Huy, Phó Vụ trưởng Vụ Đối tác công - tư (Bộ GTVT) cho biết: Đây là dự án quan trọng nên lãnh đạo Bộ GTVT tuần nào cũng họp tháo gỡ, thúc đẩy tiến độ. Tuy nhiên, để có thể hoàn thành dự án trong năm nay thì mấu chốt vẫn là phải giải quyết việc giảm doanh thu của các nhà đầu tư BOT. Bộ đề xuất phải tăng phí theo lộ trình đã quy định trong hợp đồng. Thứ hai, các ngân hàng phải cơ cấu lại nợ của nhà đầu tư BOT, làm sao để các nhà đầu tư BOT yên tâm phối hợp với các cơ quan của nhà nước để triển khai thu phí không dừng.

Được biết, trước mắt, Bộ GTVT đã ưu tiên chỉ đạo hoàn thành các trạm thu phí không dừng tại Pháp Vân - Cầu Giẽ và Cầu Giẽ - Ninh Bình trong tháng 5; trạm Hà Nội - Hải Phòng xong trong tháng 6. Các trạm còn lại của dự án giai đoạn II phải hoàn thành trong năm 2020. Riêng bốn trạm của Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam VEC vẫn rất khó khăn về nguồn vốn triển khai.