Nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động

ANH NHƯ

Thứ sáu, 27/03/2020 - 04:51 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Người lao động và các doanh nghiệp bị ảnh hưởng của dịch Covid-19 sẽ được hỗ trợ. Ảnh: TTXVN

Mới đây, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) đã hoàn thiện Đề án tổng thể đồng bộ chung quanh vấn đề chăm lo, tạo điều kiện cho doanh nghiệp (DN) cũng như người lao động (NLĐ) ổn định sản xuất và đời sống. Hiện tại, quỹ bảo hiểm kết dư và quỹ công đoàn hoàn toàn có thể đáp ứng được sự hỗ trợ này.

Hướng đến nhóm NLĐ và DN chịu ảnh hưởng của dịch bệnh

Đề án gồm có sáu nhóm giải pháp chính: Thứ nhất, nhóm về bảo hiểm xã hội (BHXH). Theo đó, DN gặp khó khăn do bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 sẽ tạm dừng đóng vào Quỹ hưu trí và tử tuất, căn cứ vào Điều 88 Luật BHXH, Điều 16 Nghị định số 115/2015/NĐ-CP của Chính phủ. Thời gian tạm dừng đóng lên đến 12 tháng (không tính lãi chậm đóng) kể từ tháng DN có văn bản đề nghị gửi cơ quan BHXH. Dự kiến kinh phí, ước tính nếu thực hiện cho khoảng 1,5 - 3 triệu lao động (tương ứng với 105 - 211 nghìn DN), số tiền dừng đóng và miễn lãi chậm đóng khoảng từ 24,7 - 49,5 nghìn tỷ đồng. Trường hợp NLĐ phải nghỉ việc để điều trị sức khỏe (không được hưởng tiền lương) và có xác nhận của cơ sở y tế thì được xem xét, giải quyết chế độ ốm đau theo quy định của pháp luật về BHXH.

Thứ hai, nhóm về bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), 100% số DN và NLĐ được tạm dừng đóng BHTN trong thời gian từ tháng 2 đến hết tháng 12-2020. Sau đó, DN và NLĐ phải đóng bù thời gian này mà không phải nộp tiền lãi chậm đóng. DN và NLĐ không phải đóng BHTN trong thời gian từ tháng 2 đến hết tháng 12-2020 và thời gian này được tính là thời gian tham gia BHTN của NLĐ và người sử dụng lao động. Các đối tượng là DN và NLĐ ngừng việc, không tham gia sản xuất sẽ được hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho NLĐ.

Thứ ba, nhóm hỗ trợ từ ngân sách T.Ư. Theo đó, các DN bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 được hỗ trợ lãi suất vay tiền trả lương ngừng việc cho NLĐ, trả trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm.

Thứ tư, nhóm hỗ trợ từ ngân sách địa phương sẽ hỗ trợ DN bị giải thể, phá sản và trả trợ cấp thôi việc cho NLĐ. Các địa phương nghiên cứu, xử lý tạm ứng từ ngân sách địa phương, được hoàn trả từ nguồn thu khi thực hiện thanh lý tài sản của DN theo quy định của pháp luật. Trường hợp không đủ thì báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.

Thứ năm, nhóm chính sách tín dụng đối với LĐ và DN nhỏ và vừa, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ kinh doanh. NLĐ và DN sẽ được Ngân hàng Chính sách xã hội hỗ trợ vay vốn ưu đãi với mức lãi suất vay: 3,96%/năm (bằng 50% lãi suất cho vay đối với hộ cận nghèo). Ưu tiên LĐ là người dân tộc thiểu số, LĐ không có quan hệ lao động ở khu vực nông thôn, LĐ phi chính thức ở khu vực thành thị; DN nhỏ và vừa, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ kinh doanh (cơ sở sản xuất, kinh doanh), ưu tiên đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ ở khu vực thành thị. Dự kiến kinh phí: Hỗ trợ khoảng 350.000 LĐ (mức vay bình quân 30 triệu đồng/LĐ) và 20.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh (mức vay bình quân 500 triệu đồng/cơ sở), số tiền huy động cần 20.000 tỷ đồng. Do vậy, kinh phí cấp bù lãi suất khoảng 800 tỷ đồng.

Thứ sáu, dừng đóng, giảm kinh phí công đoàn. Hiện, Bộ LĐ-TB&XH đã trao đổi với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề xuất các phương án trước mắt tạm dừng đóng kinh phí công đoàn, đồng thời nghiên cứu giảm mức kinh phí trong thời gian tới.

Theo thống kê của ngành LĐ-TB&XH, sẽ có khoảng ba triệu LĐ và 200 nghìn DN bị ảnh hưởng của dịch Covid-19 được hỗ trợ các chính sách kể trên.

Người lao động ngừng việc, không tham gia sản xuất sẽ được hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ. Ảnh: NAM ANH

Sử dụng các quỹ bảo hiểm kết dư, quỹ công đoàn để hỗ trợ

Bộ trưởng LĐ-TB&XH Đào Ngọc Dung cho rằng, việc sử dụng Quỹ bảo hiểm để hỗ trợ NLĐ trong thời gian mất việc không ảnh hưởng gì đến tình hình việc làm hiện tại, bởi công ăn việc làm là một phạm trù hoàn toàn khác, còn việc hỗ trợ của bảo hiểm nhằm hỗ trợ NLĐ trong lúc khó khăn, trong thời gian mất việc, tạm ngừng việc và để chúng ta có khả năng tái tạo việc làm mới, sau một thời gian phục hồi sẽ tiếp tục quay trở lại sản xuất. Đây là một trong những giải pháp để hỗ trợ NLĐ và hỗ trợ DN trong tổng thể các giải pháp mà Chính phủ đưa ra.

Dự kiến, Bộ LĐ-TB&XH sẽ sử dụng quỹ bảo hiểm kết dư và quỹ công đoàn để hỗ trợ DN và NLĐ. Trong đề án trình Thủ tướng Chính phủ, Bộ LĐ-TB&XH đã đề xuất cần mạnh dạn mở rộng hơn đối tượng DN, NLĐ tạm dừng đóng vào quỹ bảo hiểm hưu trí và tử tuất. Đối với BHTN, sẽ hướng đến ba hỗ trợ là: Tạm dừng đóng từ tháng 3 đến tháng 12-2020; miễn đóng đối với tất cả những người mất việc, ngừng việc và không có việc do ảnh hưởng của Covid-19; giải quyết toàn bộ phần hỗ trợ trở lại cho DN để đào tạo nghề, chuyển đổi công việc và coi đây là một giải pháp để giữ chân NLĐ. Đây cũng được coi là cơ hội để đáp ứng yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lượng kỹ năng NLĐ.

“Với những đề xuất trên, tôi nghĩ rằng chúng ta hoàn toàn đáp ứng được. Và với quy mô như vậy, Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp, Quỹ Bảo hiểm hưu trí và tử tuất hoàn toàn có khả năng đáp ứng được yêu cầu và bảo đảm được tính bền vững của quỹ”, Bộ trưởng LĐ-TB&XH Đào Ngọc Dung cho biết. Cụ thể, với quy mô trong đề xuất này, chúng ta hoàn toàn có thể hỗ trợ được từ 1,5 - 3 triệu NLĐ và từ 100.000 - 200.000 DN. Số tiền hỗ trợ sẽ tương ứng từ 25.000 - 49.000 tỷ đồng trong thời gian từ tháng 3 đến tháng 12-2020.

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho biết thêm, riêng việc hỗ trợ thông qua việc tạm dừng đóng vào quỹ bảo hiểm hưu trí, tử tuất và bảo hiểm thất nghiệp sẽ tương đương với số tiền 150.000 tỷ đồng. “Chúng tôi tin rằng với 150.000 tỷ đồng này và cách thức tác động như vậy, chúng ta sẽ tạo ra sự ổn định rất lớn cho xã hội. Đó là điều quan trọng nhất”. Bên cạnh đó, sẽ tạo điều kiện để NLĐ có khả năng thích ứng trong giai đoạn đầu, nhất là chuyển đổi công việc, giải quyết vấn đề tạm ngưng việc lúc ban đầu. Nhất là chú ý hỗ trợ DN vượt qua những khó khăn để tái tạo lại sản xuất, kinh doanh.

Còn với vấn đề tạm dừng đóng kinh phí công đoàn do ảnh hưởng của dịch Covid-19, đây là một vấn đề rất lớn và thời gian vừa qua các hiệp hội, các DN cũng đã đề xuất nhiều. Bộ LĐ-TB&XH đã trao đổi ý kiến trực tiếp với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và đi đến thống nhất: Trước mắt, thống nhất tạm ngừng việc đóng kinh phí công đoàn đối với những DN có 50% số NLĐ gặp khó khăn do tác động của dịch Covid-19 và trước mắt tạm ngừng cho đến tháng 6. Sau đó, sẽ tiếp tục xem xét cho tới tháng 12-2020. Còn nguyện vọng giảm hay dừng dài hơi hơn thì cần phải có những đánh giá rất đầy đủ, sâu sắc và báo cáo các cấp có thẩm quyền cho ý kiến, bởi vì đây là những vấn đề đã được quy định trong Luật.

Trong quý I-2020, số người được chi trả chế độ trợ cấp thất nghiệp ước thực hiện là 378.178 người, tăng khoảng 9,11% so cùng kỳ năm 2019 (346.582 người) với số tiền được chi trả ước thực hiện là 2.119 tỷ đồng; số người được chi trả hỗ trợ học nghề ước thực hiện là 8.160 người, tăng khoảng 10,1% so cùng kỳ năm 2019 (7.409 người) với số tiền chi trả ước thực hiện là 18 tỷ đồng .