Nghệ An:

Vì sao gần 3.000 ha lúa hè thu mất trắng?

THÀNH CHÂU

Thứ năm, 12/09/2019 - 04:04 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

40 ha lúa của nông dân khối 12, thị trấn Hưng Nguyên vào kỳ thu hoạch chìm trong nước lũ. Ảnh: THANH PHÚC

Qua thống kê của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Nghệ An, đợt mưa lũ do bão số 4 vừa rồi, toàn tỉnh còn hơn 10.000 ha lúa hè thu chưa thu hoạch, trong đó có gần 3.000 ha ngập nặng, gây thiệt hại lớn, tập trung chủ yếu ở Hưng Nguyên, Nghi Lộc, TP Vinh, Quỳnh Lưu. Đâu là nguyên nhân?

Bình thường, toàn bộ diện tích lúa hè thu thường được thu hoạch trước ngày 30-8. Song vì nhiều lý do mà đến đầu tháng 9, khi bão số 4 đổ bộ vào mà nông dân Nghệ An mới thu hoạch được khoảng 75% diện tích lúa hè thu. Nguyên do khách quan phải nói đến là bởi hạn hán đầu vụ kéo dài trên diện rộng ở Nghệ An, khiến nhiều diện tích lúa ở các địa phương bị thiếu nước trầm trọng, thời gian sinh trưởng của lúa kéo dài hơn so nơi khác 15 ngày; thậm chí có nơi phải gieo cấy lại nên lúa trổ bông muộn, không kịp thu hoạch trước mưa bão. Hơn nữa, mưa bão lại ập vào đúng thời điểm cuối tháng 8, đầu tháng 9, đang vào lúc cao điểm của cuối vụ thu hoạch.

Kế đến nguyên nhân chủ quan, vẫn là do bà con nông dân. Theo cơ quan chức năng, mặc dù luôn khuyến cáo bà con, lúa hè thu phụ thuộc nhiều vào thời tiết, mưa lũ thất thường nên phải tiến hành đồng thời việc thu hoạch lúa đông xuân, phải làm đất, gieo cấy lúa hè thu theo phương châm “thu hoạch đến đâu, gieo cấy đến đó” song hầu hết người dân chưa tuân thủ nghiêm túc. Theo lịch, vụ lúa hè thu năm nay gieo cấy sớm hơn mọi năm 10 - 15 ngày, nếu đúng thời vụ thì sẽ thu hoạch cơ bản xong trước ngày 25-8, tránh được mưa bão.

Cùng với đó một số địa phương chưa thật sự quyết liệt trong tổ chức sản xuất hè thu, việc bảo đảm thời vụ gieo cấy bị buông lỏng, nhiều nơi đến 20-6 vẫn chưa khép kín diện tích. Do đó, số lúa muộn này phải đến sau 10-9 mới thu hoạch được nên không thể né tránh thiên tai. Bên cạnh đó, nhiều diện tích lúa đã chín mơ (khoảng 70 - 80%) nhưng bà con chưa chủ động thu hoạch; địa phương lại chưa quyết liệt chỉ đạo người dân thu hoạch. Hơn nữa, trước mưa bão số 4, có rất ít các lực lượng xuống giúp dân gặt lúa chạy lụt bão như các mùa trước.

Theo Kỹ sư Nông nghiệp Doãn Trí Tuệ, Chủ tịch Hội Giống cây trồng Nghệ An, đã làm chậm so lịch thời vụ nhưng bà con lại không tuân thủ về mặt kỹ thuật, vẫn gieo thẳng nên thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài thêm. Việc tuân thủ phương châm “xanh nhà hơn già đồng” không được thực hiện nghiêm túc. Lẽ ra khi có thông tin về mưa bão thì lúa chín khoảng 70 - 80% các địa phương phải quyết liệt chỉ đạo nhân dân chủ động thu hoạch trước, bảo đảm “ăn chắc” thay vì mất trắng như hiện tại.

Cả nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan, đã dẫn tới một vụ hè thu thất bát của tỉnh Nghệ An so các vụ trước đây.