Đừng chờ “sung rụng”

HOÀNG YẾN, NAM NINH

Chủ nhật, 09/06/2019 - 02:43 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Một buổi phỏng vấn tuyển dụng người lao động của doanh nghiệp.

Cứ sau mỗi kỳ nhận bằng tốt nghiệp, thì tìm kiếm việc làm đang trở thành nỗi ám ảnh đối với hầu hết các tân cử nhân. Rất nhiều trong số họ lại ra nhập đội quân thất nghiệp. Tuy nhiên, có một nghịch lý, trước khi bước chân vào thị trường lao động, các bạn sinh viên đã không chịu trang bị cho mình những kỹ năng mềm hay một bộ phận giới trẻ hiện nay còn lười lao động, không chịu gian khổ.

Lý thuyết thừa, kỹ năng thiếu

Vài năm trở lại đây, cử nhân cao đẳng, đại học (ĐH, CĐ) ra trường không tìm được việc làm hoặc phải làm trái với ngành, nghề đào tạo đã không còn là chuyện hiếm thấy. Nghịch lý ở chỗ, lực lượng lao động thì dồi dào, các doanh nghiệp (DN) vẫn luôn trong tình trạng “khát” nhân lực.

Không đáp ứng đủ yêu cầu, không có kinh nghiệm thực tế, đây là những lý do mà các công ty, DN “trả” lại cho những người ứng tuyển. Phần lớn giới trẻ nhất là các cử nhân chân ướt chân ráo vừa ra trường luôn trong tình trạng lo lắng khi gửi hàng chục đơn xin việc đi đến các công ty nhưng nhận lại là những cuộc phỏng vấn thất bại.

Chị Lê Thị Mai Trang (Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Khoa Chính trị): Sau hai năm tốt nghiệp ĐH vẫn chưa tìm được việc làm phù hợp. “Mình gửi rất nhiều đơn xin việc đi nhưng kết quả đều thất bại, trong những cuộc phỏng vấn thì hầu hết đều hỏi đã có kinh nghiệm làm việc thực tế chưa, thú thật trong quãng thời gian bốn năm học ĐH mình chỉ chăm chú vào việc học lý thuyết nhưng khi ra trường thì lại khá sốc khi thấy công việc mình làm không có chút liên quan gì đến bài vở mình đã học”.

Không có công việc ổn định, để trụ lại các thành phố lớn thì bắt buộc họ phải làm những công việc khác để kiếm chi phí trang trải cho cuộc sống. Mai Trang tiếp tục chia sẻ: “Đến giờ mình thấy cơ hội tìm việc làm với mình khá mong manh và mình cũng không đủ tự tin. Để có tiền sinh hoạt mình phải đi làm thêm ở nhà hàng và bán quần áo online để có thêm tiền lo cho cuộc sống, nói chung là cũng khá vất vả”.

Không riêng gì Mai Trang mà rất nhiều tân cử nhân hiện nay đều có chung hoàn cảnh như vậy. Sự thụ động, không tự tạo ra cơ hội cho bản thân ngay từ khi còn trên giảng đường ĐH chính là “con dao” khiến cho những cử nhân vừa mới ra trường chật vật để tìm được công việc phù hợp với bản thân.

Thu Hà cử nhân ĐH Thương mại, hiện nay đang làm việc tại một công ty nước ngoài chia sẻ: “Chặng đường xin việc của mình cũng gian nan lắm, trước đây tốt nghiệp ĐH với bảng điểm khá cao, kiến thức trang bị đầy đủ, điều đó làm mình khá tự tin khi đi xin việc. Mình nộp hồ sơ vào một công ty liên doanh với Nhật, tuy nhiên lúc đến phỏng vấn thì thật sự ngỡ ngàng khi những câu hỏi dành cho mình không phải là những phép tính toán hay những con số mà mình đã học mà chỉ đơn giản là những kỹ năng tối thiểu nhất trong giao tiếp, ứng xử ấy thế mà mình lại “cứng người” và không trả lời được. Kết quả là mình bị loại ngay sau đó, lúc đó mình thật sự không tin được và khá sốc”.

Sau đó, Thu Hà đã phải mất sáu tháng để theo học những lớp dạy kỹ năng mềm, tự trang bị cho mình những “kiến thức” cứ tưởng đơn giản nhưng lại khó đến không ngờ. Mãi đến đầu năm nay Thu Hà mới xin được việc.

Các công ty và chủ DN, nhất là các công ty nước ngoài luôn chú trọng đến các kỹ năng mềm. Đó là những kỹ năng như kỹ năng ứng xử, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng… Mà đa số các bạn sinh viên đều thiếu những kỹ năng này.

Nhiều người trẻ thà thất nghiệp chứ không lao động chân tay

Theo thống kê của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, tỷ lệ thất nghiệp ở nước ta phần lớn là thanh niên, đặc biệt sinh viên mới ra trường. Tuy nhiên, có một thực tế, rất nhiều bạn trẻ hiện nay đang ở độ tuổi sung sức nhưng lại… chấp nhận thất nghiệp còn hơn làm công việc lao động chân tay.

Mặc dù tốt nghiệp ĐH Thương mại với tấm bằng khá, nhưng ba năm nay Lan Anh vẫn chưa tìm được công việc ổn định, phù hợp với mình, chán nản tuyệt vọng nhưng bản thân lại không muốn làm công nhân vì nghĩ không xứng với người tốt nghiệp ĐH.

Không thiếu việc làm trong các nhà máy. Nhiều doanh nghiệp tại khu công nghiệp ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Bắc Ninh rất khó khăn trong việc tuyển công nhân. Tại các khu công nghiệp thường xuyên tổ chức nhiều đợt tuyển dụng lớn. Có DN cần tuyển tới hơn 1.000 công nhân mới một đợt, nhưng không thể kiếm được đủ người. Các chuyên gia cho rằng, nhiều thanh niên coi công việc tại các nhà máy là thấp cấp và không muốn làm. Thậm chí nhiều thanh niên có trình độ học vấn thấp cũng khăng khăng tìm công việc văn phòng.

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng sinh viên ra trường thất nghiệp như hiện nay. Nhưng có một thực tế, đó là sự thụ động của không ít bạn sinh viên ngay trên giảng đường. “Đừng chỉ tốt nghiệp với tấm bằng trên giấy mà hãy bước ra khỏi giảng đường với những kiến thức cần thiết cho tương lai. Cần “chủ động” gắn kết giữa lý thuyết với thực tiễn ngay khi còn học ĐH để bản thân sau này vững kiến thức hơn khi bước ra ngoài xã hội”, chị Hoàng Thu Nga, cán bộ phụ trách nhân sự tại một tập đoàn lớn chia sẻ.

Theo chị Nga, sinh viên cần định hướng sơ bộ về nghề nghiệp của mình, cần nghiêm túc học hành ngay khi đang còn ngồi trên ghế nhà trường. Sự nghiêm khắc trong quá trình học tập của bản thân sẽ giúp sinh viên tự rèn luyện tính cách, kỹ năng đồng thời đạt kết quả tốt trong quá trình học tập, sẽ giúp ích rất nhiều cho công việc chuyên môn ngay sau khi ra trường.

Trải nghiệm thực tế tại các DN là điều vô cùng quan trọng. Nâng cao chất lượng đào tạo, kỹ năng làm việc cho sinh viên cần có sự kết hợp giữa sinh viên và nhà trường. Việc học đi đôi với thực hành, học đến đâu có thể thực hành đến đó để việc giảng dạy không còn mang ý nghĩa trừu tượng mà còn mang tính ứng dụng thiết thực…