Mùa cá cạn

TRẦN KỲ DUYÊN

Thứ tư, 19/06/2019 - 03:13 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Vào mùa nắng gắt, những ao, mương, đìa… trên đồng nước sắp khô, hay ở sau vườn nhà, cái mương nước cũng sắp cạn vì nước bốc hơi. Thì đó cũng là lúc những con cá con tôm phải co cụm lại trong một phạm vi hẹp để sinh tồn.

Đi tát mương vào mùa ao cạn, mương đìa sắp khô sẽ ít tốn công sức hơn và còn thu hoạch được nhiều. Bởi vậy nên ở vùng thôn quê vào mùa nắng hạn này, những người rảnh rỗi công việc hay những chú nhóc tuổi khoảng mười bốn, mười lăm cũng đã biết xách rổ, bưng thao đi tát mương bắt cá rồi.

Như thông lệ hằng năm, sau khi trải qua một mùa nắng gắt thì mặt đất khô cằn nứt nẻ. Những đìa, ao, mương cứ dần cạn nước. Chỉ có những chỗ nào sâu thì mới không bị cạn khô. Khi mùa mưa đến thì cỏ cây hoa lá bắt đầu xanh tươi và phát triển trở lại. Ở dưới ao, mương cũng chứa đầy nước. Đó là lúc để các loài cá bắt đầu sinh sản và lớn lên. Mương thì nhiều nước. Cộng thêm mấy đám rau muống thi nhau bò um tùm như một ngôi nhà quanh năm mát mẻ lý tưởng cho lũ cá tôm sinh sống dưới ao, mương…

Đêm về, xách cây đèn ra sau mấy mương, vườn thì lại nghe tiếng cóc, tiếng nhái kêu vang vang. Còn dưới mương thì nghe tiếng của con lóc, con trê đớp mồi lủm bủm. Cứ mỗi lần được nghe những thanh âm đó là lại muốn đi kiếm cái cần câu và đi bắt vài con dế nhũi làm mồi để cắm câu. Có lần cắm xong cần câu, đi vô chưa tới nhà thì con cá đã đớp mồi rồi. Nhìn cần câu cứ quật mạnh xuống nước, chạy trở ra nắm kéo lên, nếu không là cá lóc thì cũng là cá trê đã cắn câu, rất là thích thú.

Khi mùa mưa đi qua thì lại bắt đầu vào mùa nắng. Tuy nhiên, những ngày nắng trong năm thì ao, mương nào cũng còn rất nhiều nước. Chỉ khi qua Tết, nắng nóng gay gắt kéo dài thì nước mới bắt đầu cạn dần. Rồi cộng thêm có nước mặn xâm nhập vào làm cho những đám rau muống hay những đám rong dưới mương dần héo và chết sạch. Chỉ còn lại một ít nước dưới mương trống trơ.

Có những buổi chiều khi trời đã dịu mát. Ở phía sau vườn nghe có tiếng ào sạt, ào sạt tát mương, thì một lát sau ra xem là đã thấy những con cá phơi lưng chạy cời cời trên cạn rồi. Nào là cá lóc, cá trê, cá sặc, bóng dừa, bóng các, lòng tong… Và đôi khi có cả mấy chú tôm càng cứ chậm chạp bò và giương cặp càng về phía trước như để hù dọa mọi đối thủ. Nhưng rồi cũng nhanh chóng bị tóm gọn bỏ vào thùng như những con cá khác.

Tôi thì ít khi lội xuống mương bắt cá. Bởi cái cảm giác đôi khi bị lún dưới bùn lầy tới ngang bụng rồi thì chỉ biết đứng đó kêu cứu, càng nhút nhít thì càng lún sâu thêm. Có lần anh Hai vừa lôi lên vừa mắng: “Con gái ở quê gì mà yếu ớt như cọng bún thiu vậy. Xuống mương rồi leo lên không nổi”. Dẫu có hơi nhút nhát khi lội xuống bùn. Nhưng mỗi khi nhìn thấy tát ao thì lại thích đứng nhìn. Thích nhất là nhìn mấy đứa con nít, mỗi khi có con cá nào bự thì ngay tức khắc nó chỉ nhắm ngay con đó mà bắt. Khi bắt hụt thì nó rượt theo con cá còn miệng thì la ỏm tỏi. Nhìn thôi mà cũng thấy rất là vui.

Bây giờ lượng cá tôm mỗi ngày dần ít đi. Nhưng đến mùa khô hạn thì đâu đó ở mấy mương, vườn sau nhà lại nghe có tiếng tát mương.