Iran đình chỉ một phần JCPOA

VIỆT ANH

Thứ sáu, 10/05/2019 - 04:46 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Ngày 8-5, Iran đã thông báo với các nước Anh, Pháp, Đức, Trung Quốc và Nga về quyết định của nước này “ngừng thực hiện một số cam kết” trong khuôn khổ thỏa thuận hạt nhân, còn gọi là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA), ký năm 2015 giữa Tehran với các nước nói trên.

Trong tuyên bố đưa ra đúng một năm sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định rút khỏi thỏa thuận hạt nhân lịch sử này, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Mohammad Javad xác nhận, dù Iran đình chỉ việc thực hiện một số cam kết tự nguyện trong thỏa thuận nói trên, song Tehran không rút khỏi thỏa thuận. Tổng thống Iran Hassan Rouhani cùng ngày cảnh báo, sự sụp đổ của JCPOA sẽ là mối nguy hiểm đối với Iran và cả thế giới.

Ngoài ra, Tổng thống Rouhani thông báo sau 60 ngày, Iran sẽ “thu hẹp” việc thực hiện các cam kết trong thỏa thuận hạt nhân, cụ thể là sẽ tăng mức độ làm giàu urani. Theo hãng tin FARS, đây chính là thời hạn mà Iran yêu cầu các nước còn lại tham gia thỏa thuận hạt nhân phải thực hiện cam kết liên quan lĩnh vực dầu mỏ và ngân hàng. Ông Rouhani cũng cảnh báo sẽ có hành động đáp trả nhất định nếu vấn đề hạt nhân một lần nữa được đưa ra thảo luận tại Hội đồng Bảo an LHQ.

Động thái của Iran diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại vùng Vịnh khi Mỹ thông báo triển khai tàu sân bay USS Abraham Lincoln và một phi đội máy bay ném bom chiến lược B-52 Stratofortress tới vùng Vịnh, mà theo lý giải của Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ John Bolton là nhằm sẵn sàng đáp trả một cuộc tiến công nhằm vào những lợi ích của Mỹ tại khu vực này. Lầu Năm Góc cho rằng, việc triển khai quân sự tại đây là “bước đi khôn ngoan” trong bối cảnh Iran đã nâng cao khả năng sẵn sàng tiến hành chiến dịch tiến công nhằm vào các lực lượng Mỹ. Tuy nhiên, Tehran đã bác bỏ các cáo cuộc trên của Mỹ và cho rằng đây là hành động chiến tranh tâm lý của Washington.

Phản ứng về vụ việc, Liên hiệp châu Âu (EU) cảnh báo sẽ buộc phải tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Iran, nếu Tehran từ bỏ một phần thỏa thuận hạt nhân năm 2015. Gần đây, các quốc gia châu Âu đã nỗ lực tìm cách cứu vãn thỏa thuận này. EU thông báo thiết lập Công cụ hỗ trợ trao đổi thương mại để bảo đảm duy trì các hoạt động thương mại với Iran, qua đó bảo vệ lợi ích của nước Cộng hòa Hồi giáo này trong bối cảnh Mỹ áp đặt trở lại các biện pháp trừng phạt Tehran. Tuy nhiên cho đến nay, cơ chế này vẫn chưa đi vào hoạt động và Iran nhiều lần thể hiện sự mất kiên nhẫn đối với EU.