Lợi ích gắn kết

HÀ SƠN

Thứ năm, 27/02/2020 - 04:11 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Tổng thống Mỹ D.Trump (trái) gặp gỡ Thủ tướng Ấn Độ N.Modi. Ảnh: SOCIAL NEWS

Trong chuyến công du Ấn Độ lần đầu, Tổng thống Mỹ Donald Trump có cuộc hội đàm với Thủ tướng nước chủ nhà Narendra Modi và đây là cuộc gặp thứ 5 chỉ trong tám tháng. Trước những diễn biến địa - chính trị mau lẹ và phức tạp ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, chuyến thăm của Tổng thống Trump càng làm nổi bật nhu cầu gắn kết, hội tụ lợi ích ngày càng lớn giữa hai đối tác chiến lược Mỹ và Ấn Độ.

Hàm ý “tình bạn” được cả hai bên bày tỏ rõ rệt trong những hoạt động của chuyến thăm hai ngày (24 và 25-2) của Tổng thống Trump. Ngay sau lễ đón trang trọng tại sân bay ở thành phố Ahmedabad thuộc bang Gujarat, với việc Thủ tướng Modi ra tận chân cầu thang chào mừng, Tổng thống Trump cùng phu nhân tới thăm khu di tích Sabarmati Ashram, thực hiện nghi thức xe sợi truyền thống của người Hindu, với chiếc bánh quay sợi gắn với cố lãnh tụ Mahatma Gandhi của Ấn Độ. Tiếp đến, tại sân vận động Motera, sân bóng cricket lớn nhất thế giới mới được khánh thành, nhà lãnh đạo Mỹ đã có bài phát biểu trước cả trăm nghìn người tham dự sự kiện.

Thăm Ấn Độ lần đầu, song Tổng thống Trump và Thủ tướng Modi từng có bốn cuộc gặp song phương, trong đó hai bên không giấu mong muốn sớm cải thiện quan hệ. Những hoạt động trong chuyến thăm Ấn Độ càng củng cố tuyên bố của nhà lãnh đạo Mỹ, rằng Ấn Độ có vị trí đặc biệt với “xứ cờ hoa”; quan hệ hai nước không chỉ là đối tác thuần túy, mà sâu rộng, thân thiết như những người bạn chân thành và cùng chia sẻ nhiều giá trị, ý tưởng. Theo Nhà trắng, mục tiêu chuyến thăm Ấn Độ của Tổng thống Trump là củng cố quan hệ đối tác chiến lược và sợi dây bền chặt gắn kết hai nước, dựa trên niềm tin, những giá trị chung và sự tôn trọng, thấu hiểu lẫn nhau.

Mục tiêu của Washington càng trở nên cấp bách trong bối cảnh quan hệ hai nước gần đây có nhiều điểm không thuận, thậm chí bất đồng gia tăng, trong vấn đề thương mại và hợp tác quân sự. Từng chỉ trích chính quyền New Dehli là “vua thuế quan”, Tổng thống Trump áp dụng nhiều biện pháp đáp trả, như nâng thuế với nhôm, thép của Ấn Độ (tháng 3-2018); chấm dứt Chương trình ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) với New Dehli (tháng 6-2019); và mới nhất là loại Ấn Độ khỏi danh sách “nước đang phát triển” (tháng 2-2020). Mỹ đặt mục tiêu về một thỏa thuận thương mại toàn diện giữa hai nước, song các cuộc thương lượng đến trước thềm chuyến thăm của ông Trump vẫn chưa có kết quả.

Ấn Độ là đồng minh của Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố ở Nam Á, song hợp tác quân sự giữa hai bên gần đây không suôn sẻ, trong khi Mỹ chưa hoàn thành lời hứa giúp cải thiện quan hệ Ấn Độ - Pakistan. Việc Ấn Độ xúc tiến mua hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 của Nga càng tạo thêm trở ngại, đặt New Dehli trước nguy cơ bị Washington trừng phạt. Ngoài ra, Mỹ cũng không hài lòng khi Ấn Độ chưa quyết định việc giảm nhập khẩu dầu từ Iran, theo yêu cầu của Mỹ.

Trở ngại nhiều, song nhu cầu cải thiện quan hệ cũng rất lớn, thúc đẩy hai bên nỗ lực tháo gỡ bất đồng, hướng tới mối quan hệ gắn kết, cùng có lợi. Thực tế, Mỹ là đối tác thương mại lớn thứ hai của Ấn Độ và New Dehli cũng là bạn hàng lớn thứ chín của Washington. Mỹ chưa hài lòng khi thâm hụt thương mại với Ấn Độ tới 24 tỷ USD năm 2019, song xuất khẩu của Ấn Độ sang Mỹ đang tăng trưởng nhanh, tốc độ lớn hơn nhiều chiều ngược lại. Trong lĩnh vực an ninh - quốc phòng, Mỹ và Ấn Độ chia sẻ lợi ích và cùng đặt trọng tâm chiến lược vào khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Việc mở rộng hợp tác quân sự là điều cả hai bên cùng quan tâm và mong muốn đẩy mạnh.

Chưa đạt “thỏa thuận lớn” như nhu cầu của cả hai bên, song cuộc hội đàm thứ 5 giữa các nhà lãnh đạo hai nước vẫn được đánh giá là “rất hiệu quả”, tạo nền tảng quan trọng cho mối quan hệ mới, công bằng và có đi có lại. Những cam kết đạt được dịp này phần nào giải tỏa lo ngại về căng thẳng thương mại, mở rộng hợp tác an ninh - quốc phòng, đưa quan hệ Mỹ - Ấn Độ trở lại định hướng “quan hệ đối tác chiến lược quan trọng nhất của thế kỷ 21”.