Hạ nhiệt điểm nóng

NINH SƠN

Thứ hai, 19/08/2019 - 03:51 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của EMAD HAJJAJ

Lần đầu sau nhiều thập niên, Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ phải thảo luận vấn đề Kashmir. Căng thẳng leo thang sau khi Ấn Độ thu hồi quy chế đặc biệt của khu vực Jammu & Kashmir, trong khi Pakistan phản đối, hạ cấp quan hệ ngoại giao và đình chỉ thương mại với Ấn Độ. Các vụ đấu súng qua ranh giới kiểm soát ở Kashmir tiếp diễn, khiến vấn đề tranh chấp luôn “nóng” trong hàng chục năm qua lại “tăng nhiệt”.

Sau phiên họp kín của HĐBA cuối tuần trước về tình hình căng thẳng tại khu vực Kashmir, không có tuyên bố hay nghị quyết nào được đưa ra, mà chỉ có lời kêu gọi Ấn Độ và Pakistan kiềm chế, tránh đụng độ quân sự. Ngoại trừ một ý kiến nhận định tranh chấp ở Kashmir là “vấn đề quốc tế”, bốn ủy viên thường trực HĐBA còn lại cho đây là tranh cãi song phương, thậm chí Mỹ còn tuyên bố Kashmir là vấn đề nội bộ của Ấn Độ. Sau phiên họp, Đại sứ Trung Quốc tại LHQ Trương Quân cho biết, các ủy viên HĐBA tỏ rõ quan ngại sâu sắc về tình hình hiện nay ở Jammu & Kashmir và cho rằng, các bên liên quan không nên có thêm hành động đơn phương nào có thể làm gia tăng căng thẳng tại khu vực.

Không tham gia cuộc họp của HĐBA, song cả Ấn Độ và Pakistan đều họp báo để nêu quan điểm. Trong khi phía Pakistan hoan nghênh HĐBA tổ chức thảo luận vấn đề Kashmir, Ấn Độ lại chỉ trích “sự can thiệp của quốc tế” đối với tranh cãi giữa hai nước láng giềng. Đại sứ Ấn Độ tại LHQ Syed Akbaruddin khẳng định, quy chế dành cho Jammu & Kashmir hoàn toàn là vấn đề nội bộ Ấn Độ, còn Đại sứ Pakistan tại LHQ Maleeha Lodhi lại nhấn mạnh, việc HĐBA tổ chức thảo luận cho thấy đây là vấn đề tranh chấp được quốc tế thừa nhận.

Vốn là điểm nóng trong mối quan hệ giữa Ấn Độ và Pakistan, nhất là sau khi hai nước giành độc lập từ Anh năm 1947, vùng Kashmir trên dãy Himalaya hiện được chia thành hai phần, mỗi bên kiểm soát một phần, song cả hai nước lại cùng tuyên bố chủ quyền đối với toàn bộ vùng lãnh thổ này. Đây không phải lần đầu xung đột xảy ra và cũng không phải lần đầu HĐBA thảo luận vấn đề Kashmir. HĐBA cũng từng thông qua một số nghị quyết liên quan tranh chấp chủ quyền tại Kashmir, trong đó nêu rõ tương lai Kashmir chỉ được quyết định sau một cuộc trưng cầu ý dân, yêu cầu hai bên tránh đưa ra các tuyên bố hay hành động khiến căng thẳng gia tăng.

Phiên thảo luận của HĐBA mới nhất, hôm 16-8, được tiến hành theo đề nghị của Pakistan và Trung Quốc, sau khi hôm 5-8, chính quyền New Dehli công bố sắc lệnh bãi bỏ Điều 370 của Hiến pháp quy định về quy chế đặc biệt đối với bang Jammu & Kashmir, đồng thời trình dự luật từ ngày 31-10 tới tách bang nêu trên thành hai vùng lãnh thổ liên bang, gồm Ladakh cùng Jammu & Kashmir. Pakistan lập tức phản đối, tuyên bố hạ cấp quan hệ ngoại giao, đình chỉ hoạt động thương mại song phương và tạm đóng cửa một số “tuyến giao thông hữu nghị” với Ấn Độ, đồng thời đưa vấn đề Kashmir ra LHQ. Pakistan thậm chí điều chỉnh lập trường ưu tiên giải pháp hòa bình cho tranh chấp ở Kashmir, khi tuyên bố sẵn sàng “đáp trả mạnh mẽ” bất kỳ hành động tiến công nào từ phía Ấn Độ.

Sau hai tuần áp dụng, Chính phủ Ấn Độ đã dần nới lỏng các biện pháp được siết chặt an ninh, dỡ bỏ hạn chế đi lại, mở cửa trở lại các văn phòng chính quyền địa phương, khôi phục các dịch vụ liên lạc ở Kashmir. Tuy nhiên, các lực lượng an ninh vẫn được triển khai và duy trì trạng thái cảnh giác cao độ, nhất là sau vụ biểu tình chống chính phủ ở thành phố Srinagar cuối tuần trước. Trong khi đó, các vụ đấu súng qua Ranh giới kiểm soát (LoC) giữa hai vùng lãnh thổ Ấn Độ và Pakistan kiểm soát vẫn xảy ra, khiến hàng chục binh sĩ của cả hai bên chết và bị thương...

Tranh chấp lãnh thổ ở Kashmir từng là nguyên cớ của ít nhất hai cuộc xung đột vũ trang giữa Ấn Độ và Pakistan và rất nhiều vụ đụng độ, đấu súng qua biên giới. Cả hai nước láng giềng đều hiểu, chỉ có đối thoại mới có thể “hạ nhiệt” điểm nóng dai dẳng này. Khi chưa có biện pháp được cả hai bên chấp thuận, kiềm chế căng thẳng và đối đầu là điều cần được ưu tiên.