“Kiểm toán rác thải” để bảo vệ di sản

BÀI & ẢNH: NGUYỄN LÊ

Thứ sáu, 30/08/2019 - 10:23 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Các du thuyền trên vịnh Hạ Long sẽ không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần kể từ ngày 1-9-2019.

Từ ngày 1-9-2019, UBND thành phố Hạ Long (Quảng Ninh) ra quy định doanh nghiệp không bán các sản phẩm sử dụng nhựa dùng một lần cho khách xuống tàu đi tham quan vịnh Hạ Long. Những nỗ lực ngăn chặn từ nguồn, “kiểm toán” rác thải chặt chẽ sẽ mang lại hy vọng vịnh Hạ Long, quần đảo Cát Bà không phải đối mặt thảm họa môi trường.

Gánh nặng cho di sản

“Mẹ ơi, nhìn con sứa kìa” - “Không phải, là túi nylon đấy!”. Đoạn đối thoại do một du khách chia sẻ trên trang web du lịch nổi tiếng Trip Advisor khi đi du lịch vịnh Hạ Long được bà Bùi Thu Hiền, chuyên gia của Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) đưa ra như một dẫn chứng khi nói về sự “xâm hại” của rác thải tới di sản thế giới này.

Không cần đến những nghiên cứu khoa học mới có thể đưa ra những chỉ số báo động về ô nhiễm môi trường tại vịnh Hạ Long hay quần đảo Cát Bà. Trong số gần 10,6 nghìn lượt đánh giá của du khách về vịnh Hạ Long trên Trip Advisor, có khoảng 4% là nhận xét “xấu” và “tồi tệ” với nhiều nội dung liên quan rác thải, có kèm hình ảnh mắt thấy tai nghe. Còn tại Cát Bà, Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Xanh (Greenhub) cũng đưa ra nhận định: “Quần đảo Cát Bà trở thành điểm đến tự nhiên của một lượng lớn rác thải các loại từ đất liền do nước từ các cửa sông cuốn ra; từ các hoạt động du lịch, dịch vụ, sản xuất, sinh hoạt của con người trên các đảo, đặc biệt là hoạt động nuôi trồng và các tàu bè hoạt động trên vịnh thuộc đảo Cát Bà và vịnh Hạ Long trôi sang”.

Đại dương, khu vực duyên hải hay sinh vật biển chịu những tác động nặng nề nhất từ rác thải, đặc biệt là rác thải nhựa. Trong khi đó, có tới 80% các hoạt động du lịch lại diễn ra tại vùng ven biển. Ở những quốc gia có thế mạnh về biển đảo như Việt Nam, dòng sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng biển được xem là thế mạnh, thì du lịch vừa là tác nhân gây ra các hệ lụy cho môi trường nhưng cũng chính là nạn nhân. Thậm chí, đã có du khách còn đưa ra cảnh báo rằng “Đừng tới nếu rác thải không được giải quyết”.

Những tín hiệu tích cực

Giải pháp hiệu quả hơn cả để bảo vệ điểm đến là nghiên cứu luồng chất thải và ngăn chặn xả thải từ nguồn. “Kiểm toán rác thải” chính là cách mà các chuyên gia IUCN đưa ra để có thể kiểm soát hiệu quả lượng rác hữu cơ, vô cơ, tìm giải pháp thay thế hợp lý, có thể áp dụng trong toàn chuỗi cung ứng dịch vụ du lịch.

Cùng với đó là sự mạnh tay của chính quyền để ngăn chặn kịp thời việc tăng lượng khách là tăng lượng rác thải. Từ ngày 1-9, theo thông báo của UBND thành phố Hạ Long, các tổ chức, cá nhân không sử dụng, bán các sản phẩm từ nhựa dùng một lần khi hoạt động du lịch, dịch vụ tại khu vực Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long. Còn tại Cát Bà, ông Hoàng Trung Cường (Phó Chủ tịch UBND huyện Cát Hải, Hải Phòng) cho biết, trước mắt, huyện cũng thực hiện ngay việc yêu cầu các nhà hàng, khách sạn, đội tàu du lịch trên địa bàn huyện cắt giảm sử dụng túi nylon khó phân hủy, tăng cường sử dụng các sản phẩm từ vật liệu thân thiện với môi trường, thực hiện ký bản cam kết hành động hưởng ứng phong trào chống rác thải nhựa.

Sự thay đổi có thể từ chính mỗi doanh nghiệp. Là một trong hai hãng du thuyền đầu tiên tại vịnh Hạ Long được UBND tỉnh Quảng Ninh và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) gắn nhãn sinh thái “Cánh buồm xanh” cho các tàu đạt tiêu chí về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên hiệu quả, Bhaya dự kiến triển khai chương trình “Refill My Bottle”, góp mặt vào mạng lưới 1.600 trạm cung cấp nước miễn phí trên toàn Đông -Nam Á và một số quốc gia khác. Đây là giải pháp để du khách có thể hạn chế sử dụng chai nước dùng một lần. Từ đầu năm 2019, doanh nghiệp này cũng đã thực hiện lộ trình đưa các sản phẩm sử dụng nhiều lần, thân thiện môi trường làm quà lưu niệm cho khách hàng, cũng là cách để tuyên truyền thông điệp về môi trường tới cộng đồng.