Mối lo “Brexit cứng”

ĐỨC TÙNG

Thứ hai, 09/03/2020 - 04:50 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của MOHR

Sau khi nước Anh chính thức “chia tay” Liên hiệp châu Âu (EU) vào ngày 31-1 vừa qua, hai bên vừa tiến hành vòng đàm phán chính thức đầu tiên tại Brussels (Bỉ) để định hình mối quan hệ song phương trong tương lai.

Anh và EU đã bước vào vòng đàm phán quan trọng nói trên với quyết tâm lớn và lực lượng hùng hậu, với đội ngũ quan chức và chuyên gia đàm phán lên đến hơn 200 người. Tuy nhiên, trái với kỳ vọng ban đầu, hai bên đã “tay trắng” rời khỏi hội nghị Brussels khi không đạt được thỏa thuận nào về những vấn đề then chốt. Chẳng hạn, EU yêu cầu Anh phải cam kết thiết lập một “sân chơi bình đẳng”, chấp nhận các quy định tương đồng với EU trong các vấn đề hỗ trợ của Nhà nước cho các ngành và doanh nghiệp, nhưng Anh dù hứa hẹn sẽ “không cạnh tranh bất bình đẳng” với EU bằng các quy định và tiêu chuẩn thấp hơn, nhưng cũng kiên quyết từ chối tuân thủ hoàn toàn các quy định của EU.

Hai bên cũng bất đồng về các vấn đề quan trọng khác như chia sẻ các ngư trường đánh cá của Anh với EU, vai trò của Tòa án Công lý châu Âu (ECJ)… Sau vòng đàm phán đầu tiên gây thất vọng này, Trưởng đoàn đàm phán EU Michel Barnier thừa nhận rằng cuộc đàm phán đã làm rõ thêm những “khác biệt rất nghiêm trọng” giữa hai bên.

Trong khi những bất đồng vẫn ngổn ngang thì thời gian để Anh và EU “kéo co” trong đàm phán rất hạn hẹp. Muốn kịp hoàn tất và thông qua thỏa thuận trước ngày 31-12 năm nay như kế hoạch thì hai bên phải đạt được sự nhất trí định hình mối quan hệ “hậu Brexit” vào đầu mùa thu năm nay. Tuy nhiên, giới phân tích quan ngại rằng khoảng thời gian hạn hẹp nêu trên không đủ cho hai bên thảo luận, thống nhất nhiều vấn đề gai góc.

Trong khi đó, Chính phủ Anh đã tuyên bố nếu đến hết ngày 30-6 tới mà khả năng đạt được thỏa thuận với EU vẫn không rõ ràng, thì London sẽ chủ động ngừng đàm phán và chuyển sang chuẩn bị cho kịch bản “không thỏa thuận”. Điều này làm dấy lên mối lo xảy ra kịch bản “Brexit cứng”. Theo đó, sau “giai đoạn chuyển tiếp” kết thúc ở thời điểm hết tháng 12-2020, thương mại giữa Anh và EU sẽ trở lại tuân thủ các thỏa thuận cơ bản theo quy tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Nếu kịch bản này xảy ra, đây sẽ là “thảm họa” đối với các doanh nghiệp của cả hai bên, bởi họ sẽ “không kịp trở tay” để thích ứng tình hình mới.