Lãi suất khó giảm

ĐẶNG HÀ MY

Thứ tư, 05/06/2019 - 04:50 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Các ngân hàng cần tạo điều kiện cho DN được vay vốn với lãi suất thấp phục vụ sản xuất, kinh doanh. Ảnh: LAM ANH

Trước sức ép của biến động tỷ giá, lãi suất tiền đồng (VND) đang trong xu hướng tăng dần. Mặt khác, chi phí đầu vào tăng, lãi suất huy động (LSHĐ) được đẩy tăng khiến lãi suất cho vay (LSCV) cũng khó đứng yên. Lãi suất tại nhiều NHTM đã vọt lên 9%/năm cho cả gửi tiết kiệm online và tại quầy.

Theo khảo sát trên thị trường, trong tháng 5-2019, mức LSCV cao nhất tại một số NHTM đã vọt lên 9%/năm đối với chương trình ưu đãi cho khách hàng trên 16 tuổi, số tiền được tham gia chương trình là 5 triệu đồng đối với gửi tiết kiệm online và 10 triệu đồng với gửi tại quầy. Năm NHTM có mức lãi suất cao nhất từ 8,5%/năm trở lên gồm: VietABank, TPBank, VPBank, VietCapitalBank và SCB. Ngoài ra, nhiều NH khác có lãi suất từ 8-8,5%/năm như: Nam A Bank, ABBank...

Mặc dù tỷ giá được cho là khó có thể biến động mạnh, nhưng việc Trung Quốc giảm giá đồng nhân dân tệ trước diễn biến leo thang của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đã tác động lên tỷ giá, kéo lãi suất VND tăng dần. Việc nhiều NH tăng lãi suất tiền gửi khiến chi phí đầu vào tăng theo. Thực tế, ngoài việc phát hành chứng chỉ tiền gửi lãi suất lên đến 9-10%/năm, các NHTM còn đua tăng lãi suất đầu vào bằng nhiều cách. Chẳng hạn, tại MSB, NH này kết hợp Bảo Việt giới thiệu gói sản phẩm tiết kiệm và bảo hiểm sức khỏe cùng ưu đãi cộng lãi suất 0,4%/năm. Ưu đãi được MSB áp dụng cho các sản phẩm tiết kiệm tại quầy của MSB, bao gồm tiết kiệm lãi suất cao nhất, định kỳ sinh lời và tiết kiệm trả lãi ngay.

Ở hình thức khác, nhiều khách hàng chọn gửi tiết kiệm trực tuyến để có mức lãi suất cao hơn. Do thu nhập của gia đình không cố định nên những khách hàng này chọn gửi tiết kiệm trực tuyến để dễ dàng quản lý dòng tiền và được hưởng lãi suất cao hơn so cách thức gửi tiết kiệm thông thường. Dịch vụ trực tuyến của các NH giờ cũng nhanh chóng, tiện lợi và có nhiều ưu đãi hấp dẫn.

Tại Nam A Bank, tiết kiệm trực tuyến là một trong những sản phẩm tiền gửi nổi bật nhờ sự tiện lợi, an toàn. Đặc biệt, gửi tiết kiệm trực tuyến được hưởng lãi suất cao kèm chính sách ưu đãi hấp dẫn. Hiện Nam A Bank áp dụng lãi suất gửi tiền trực tuyến cao hơn 1%/năm so khi gửi tại quầy. NH này cũng nằm trong nhóm các NHTM có lãi suất gửi tiền tiết kiệm trực tuyến cao nhất hiện nay. Với những khách hàng từ 50 tuổi trở lên, khi gửi tiền online cũng nhận được nhiều ưu đãi, chẳng hạn tại Techcombank, Eximbank, ABBank... nhóm khách hàng này được cộng thêm lãi suất từ 1-2%/năm.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Đào Minh Tú từng chia sẻ, NHNN định hướng các NHTM không tăng lãi suất cho vay năm 2019.

Thế nhưng, do áp lực từ các yếu tố bên ngoài, cộng với việc hạn chế room tín dụng và cạnh tranh lãi suất đầu vào khi NH phát hành chứng chỉ tiền gửi với lãi suất cao, không ít NH đã tăng LSCV mua, xây sửa nhà, vay mua ô-tô lên mức khoảng 13 - 13,5%/năm, thậm chí LSCV tiều dùng, thẻ tín dụng còn cao hơn nhiều, lên đến 40-50%/năm.

Nhiều chuyên gia tài chính nhận định, lãi suất trong nước đã bắt đầu tăng từ đầu năm nay, do cả rủi ro bên trong và bên ngoài nền kinh tế. Rủi ro bên ngoài có thể kể đến là việc USD không ngừng tăng giá do tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc trong khi rủi ro nội tại đến từ việc lạm phát gia tăng do giá điện, giá xăng... tăng, từ đó tạo sức ép lên lãi suất. Bên cạnh đó, mục tiêu tăng trưởng tín dụng (TTTD) được NHNN đặt ra không quá 14% trong năm nay cũng là một trong những yếu tố tác động lên mặt bằng lãi suất.

Một khi room tín dụng bị hạn chế, NH sẽ phải chọn lọc khách hàng vay vốn. Đồng thời, lãi vay cao đi kèm rủi ro tăng dần. TS Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia tài chính nhận định, đối với lãi suất VND, khi mục tiêu TTTD được khống chế ở mức 14% cũng đồng nghĩa lượng tiền cơ sở hoặc tiền gửi tiết kiệm (M2) được áp dụng ở mức tương đương hoặc thấp hơn. Khi NHNN điều chỉnh được cung tiền tệ thì lãi suất căn bản sẽ ổn định, lạm phát khó tăng mạnh trong năm nay. Tuy nhiên, trong năm tới, lãi suất sẽ khó đứng yên khi biến động thị trường tài chính toàn cầu gia tăng.

Thực tế cho thấy, LSHĐ đã có xu hướng nhích dần từ cuối năm 2018 đến nay theo chiều hướng tăng của lãi suất đầu vào, nhất là LSCV cá nhân. Các doanh nghiệp (DN) cũng không dễ dàng có được mức lãi vay ưu đãi từ các NH như trước, hoặc chỉ được hưởng lãi suất thấp trong thời gian ngắn. Để giữ sức hấp dẫn cho kênh tiền gửi tiết kiệm VND, LSHĐ sẽ phải cộng thêm cả mức tăng của tỷ giá. Thực tế, với đặc thù nhu cầu vốn đầu tư trung và dài hạn còn phụ thuộc lớn vào vốn tín dụng, trong khi tỷ lệ huy động vốn ngắn hạn của các NHTM vẫn đang ở mức cao thì rất khó để giảm LSHĐ.

Ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh TP Hồ Chí Minh cho biết, đã có văn bản yêu cầu các NHTM trên địa bàn không được tăng lãi suất cho vay, đặc biệt với năm lĩnh vực ưu tiên nhằm tránh tình trạng “té nước theo mưa”. Các NH cần tiết giảm chi phí để ổn định mặt bằng lãi suất trên thị trường, tạo điều kiện cho DN được vay vốn lãi suất thấp phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trong báo cáo gửi các đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thứ 7, NHNN cho biết ngày càng có nhiều yếu tố gây áp lực tăng lãi suất. Trong bối cảnh đó, NHNN chủ động điều tiết tiền tệ, hỗ trợ thanh khoản, lãi suất liên NH ở mức thấp tạo điều kiện ổn định lãi suất của các TCTD. Từ đầu năm 2019 đến nay, để tiếp tục hỗ trợ DN, góp phần tăng trưởng kinh tế theo chủ trương của Chính phủ, NHNN tiếp tục điều hành lãi suất phù hợp diễn biến kinh tế vĩ mô, lạm phát, thị trường tiền tệ.