Cơ chế cho vay cần thông thoáng

ĐẶNG HÀ MY

Thứ tư, 22/05/2019 - 02:48 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Doanh nghiệp mong muốn được tiếp cận nguồn vốn lãi suất thấp từ ngân hàng để phát triển sản xuất, nhưng không dễ tiếp cận. Ảnh: NG.HẢI

Nhiều năm qua, không ít doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) gặp khó khăn khi vay vốn ngân hàng (NH). Đã có nhiều kiến nghị nâng tỷ lệ cho vay tín chấp lên nhiều hơn, song NH e dè vì nhiều lý do. Để giúp DN tiếp cận tín dụng thành công cần sự phối hợp các giải pháp đồng bộ từ nhiều phía: DN, tổ chức tín dụng (TCTD), Nhà nước và các bộ, ngành.

Đại diện Phòng Công nghiệp và Thương mại Việt Nam (VCCI) chia sẻ, Báo cáo khảo sát đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp hỗ trợ DN khu vực đồng bằng sông Hồng về tăng cường tiếp cận tín dụng do VCCI thực hiện mới đây cho thấy các DN có nhu cầu vay vốn ngắn, trung và dài hạn rất lớn. Hiện nay, số DN huy động vốn thành công trên số lần huy động có nhiều kết quả khác nhau. Có DN có nhu cầu vay là vay được, nhưng cũng có khoảng 20% số DN có nhu cầu nhưng chưa tiếp cận được tín dụng.

Hiện nay, nhiều NH đã xây dựng những gói vay ưu đãi dành cho các DNNVV, nhưng để tiếp cận các gói vay này, DN phải đáp ứng được những điều kiện khắt khe của NH. Điều đó cho thấy, nhiều DNNVV mong muốn được tiếp cận nguồn vốn lãi suất thấp từ ngân hàng để vượt qua khó khăn, nhưng không dễ tiếp cận.

Chủ một DN cho biết, hiện tại, sau khi trừ các khoản chi phí nhân công, điện, nước, nguyên phụ liệu, thuế… thì kết quả lợi nhuận thu về không quá 15%. Các nguyên nhiên liệu đầu vào sản xuất như xăng, điện đang tăng giá mạnh, nếu vốn sản xuất phải vay NH thì coi như DN không có lãi. Nhưng nếu không vay vốn để sản xuất thì DN cũng “chết”. Song nếu DN không có quy mô đủ lớn, tình hình tài chính tốt và tài sản thế chấp thì rất khó tiếp cận nguồn vốn NH.

Giám đốc Công ty Hóa chất Thăng Long Lê Xuân Tưởng ví von, DN mới cũng như đứa trẻ mới sinh cần được uống sữa. NH không cho DN ăn cơm thì cũng phải cho họ ly sữa để no bụng thì mới lớn được. Vì vậy, có tới 80% đơn vị đi đến phá sản vì không có vốn. Ngoài ra, nhiều DN vì không vay được NH nên phải tìm đến nguồn tín dụng phi chính thức với lãi suất rất cao.

Chia sẻ tại hội thảo về giải pháp vốn cho DN mới đây, bà Phạm Thị Phương Hoa, Giám đốc một DN chuyên về nông sản và thực phẩm sạch tại Hà Nội cho biết, DN khởi nghiệp từ năm 2013, đến nay đã có chuỗi 40 cửa hàng thực phẩm sạch trên toàn quốc. Để thực hiện kế hoạch mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh, DN đã “gõ cửa” nhiều NH nhưng đến đâu cũng nhận được câu hỏi: “Chị có tài sản gì để thế chấp?”. Do không có tài sản thế chấp nên đến nay, DN này chưa thể vay vốn NH.

Từ những khảo sát của mình, theo VCCI, trong điều kiện hiện nay, bên cạnh một số cơ hội, DN phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức về vốn, công nghệ, năng suất lao động, nguồn nhân lực có tay nghề. Để giúp DN tiếp cận tín dụng thành công cần sự phối hợp các giải pháp đồng bộ từ nhiều phía: DN, TCTD, Nhà nước và các bộ, ngành.

Lý giải nguyên nhân nhiều DNNVV khó khăn trong tiếp cận vốn vay NH, tại Hội nghị Giải pháp tài chính cho DN trong bối cảnh hội nhập, các chuyên gia cho rằng trên thị trường vốn có khá nhiều phương thức để tiếp cận các nguồn vốn đầu tư, nhưng điều khó khăn đối với đa số các DN là họ không hội đủ các điều kiện cần thiết để vay vốn, hay không nhận được sự tin tưởng từ phía các nhà tài trợ.

Đại diện DNNVV cho rằng, ngoài nỗ lực của DN, các NH cũng cần hạ thấp các điều kiện vay vốn phù hợp thực tiễn hiện nay của DN để họ có thể dễ dàng tiếp cận vốn tín dụng. Nếu để tình trạng DN và NH không gặp được nhau kéo dài thì không chỉ sẽ có thêm những DN sẽ phải đối mặt cái “chết”, mà bản thân các NH cũng khó sống, bởi NH cũng là DN, huy động vốn để cho vay…

Theo ông Nguyễn Việt Hưng, Vụ Tài chính ngân hàng (Bộ Tài chính), còn nhiều hạn chế trong việc tiếp cận vốn cho DNNVV, nguyên nhân bắt nguồn cả từ chính sách và DN. Ở góc độ chính sách, hoạt động hỗ trợ vốn chưa phát triển đồng bộ, vẫn đang trong quá trình xây dựng và hoàn thiện. Một số cơ chế chính sách còn chậm thay đổi so tình hình thực tế. Ngoài ra, có những chính sách đã ban hành nhưng không hoàn toàn khả thi. Về phía DN, hầu hết các DNNVV có năng lực tài chính, quy mô, quản trị điều hành, nguồn nhân lực chất lượng cao còn hạn chế; chưa đủ khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, thiếu tài sản bảo đảm, thiếu minh bạch trong hoạt động tài chính. Do đó, nhiều DN, đặc biệt là DNNVV chưa thể thuyết phục các NH và các TCTD chấp nhận cung cấp tín dụng.

Ông Nguyễn Việt Hưng đề xuất, NH cần hoàn thiện quy trình, quy chế cho vay, bảo lãnh; tiếp tục rà soát, cải tiến hồ sơ, thủ tục vay vốn, bảo lãnh. Bên cạnh đó, DN tăng thêm năng lực tài chính thông qua việc huy động vốn từ bên ngoài. Đối với DN, cần cải thiện tính minh bạch, công khai thông tin, nâng cao năng lực tài chính, quản trị điều hành, khả năng áp dụng công nghệ. Đồng thời, nâng cao khả năng xây dựng các dự án đầu tư, chất lượng bảo đảm tài sản vay vốn…

Ông Nguyễn Xuân Bắc, Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) khẳng định, tín dụng cho khu vực DNNVV tăng đều qua các năm, nhưng vẫn còn rất nhiều DN gặp khó khăn khi vay vốn NH. NHNN đang hướng đến việc sửa quy định theo hướng tăng quyền chủ động cho NH để có cơ chế thoáng hơn trong việc cho vay tín chấp. NHNN sẽ rà soát, hoàn thiện khung khổ pháp lý tạo điều kiện cho mọi thành phần kinh tế được mở rộng vay vốn theo năng lực kinh doanh, đa dạng các kênh, hình thức tiếp cận vốn tín dụng cho DN. Tập trung xây dựng, phát triển các sản phẩm tín dụng mới, tạo thêm kênh dẫn vốn cho DN và tháo gỡ đồng bộ những khó khăn, vướng mắc của DN trong quan hệ tín dụng với NH.