Thua thiệt vì đầu tư theo mốt

DIỄM HƯƠNG

Thứ năm, 28/11/2019 - 04:23 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Sau sự việc chuỗi nhà hàng Món Huế đóng cửa khiến các quỹ đầu tư đứng ngồi không yên, mới đây ông Louis Nguyễn, lãnh đạo của một quỹ đầu tư nước ngoài lại cho biết, khoản đầu tư vào hệ thống bán lẻ dược phẩm Mỹ Châu cũng mất trắng. Nhiều quỹ đầu tư cho rằng, phải có giải pháp bảo vệ nhà đầu tư (NĐT) trong các thương vụ, bảo đảm niềm tin cho những người tham gia thị trường tài chính (TTTC), chứng khoán…

Sai cơ bản

Trước khi đề xuất những ý kiến kiểu này, thiết nghĩ các NĐT, đặc biệt là các NĐT tổ chức, vốn luôn tự tin về nghiệp vụ, kinh nghiệm phải… xem lại mình. Thực tế, những rủi ro kiểu như Món Huế hay Mỹ Châu (nếu đúng như lời ông Louis Nguyễn nói) xảy ra ở mọi TTTC trên thế giới, cũng không thể đòi hỏi cơ quan quản lý bảo đảm sẽ không xảy ra.

Phát biểu ý kiến trên truyền thông, quỹ nào cũng đùn đẩy trách nhiệm, cho rằng mình… tin người mà chưa bao giờ thẳng thắn thừa nhận hạn chế của bản thân, bao gồm khả năng thẩm định và phong cách đầu tư theo… phong trào.

Giám đốc một quỹ đầu tư nhận định, một số quỹ rót vốn cho Món Huế không có nhiều nhân sự ở Việt Nam nên đã không thể thẩm định, theo sát khoản đầu tư. Các quỹ này chỉ bảo đảm nhân sự cho đúng thủ tục, việc thẩm định diễn ra không thường xuyên và đôi khi còn bị mắc bẫy “dàn dựng” khi đi thẩm định.

Dân đầu tư trong lúc “trà dư tửu hậu” từng kể câu chuyện hôm nào NĐT tới nhà hàng Món Huế để xem thì hôm đó tự nhiên khách đông hơn thường lệ. Và xét về nghiệp vụ đầu tư vốn tư nhân (private equity-PE) thì các quỹ này đã sai cơ bản vì đầu tư PE là phải theo sát, đồng hành cùng sự phát triển của doanh nghiệp (DN), vừa để giám sát nhưng cũng vừa góp phần quản lý.

“Cưỡi ngựa xem hoa”

Thương vụ Quỹ Saigon Asset Management (SAM) do ông Louis Nguyễn đứng đầu, rót vốn vào Mỹ Châu gần bốn năm trước đã từng được phân tích trên Thời Nay với sự e ngại, lý do đơn giản là vì SAM vốn là quỹ thường đầu tư trong lĩnh vực bất động sản, trong khi bán lẻ dược phẩm lại là ngành có tính đặc thù. Bán điện thoại có thể dễ dàng chuyển sang bán điện máy, nhưng dược phẩm lại là ngành mà nếu muốn bán được phải có chuyên môn.

Thời điểm SAM đầu tư vào Mỹ Châu cũng chỉ thấy phía quỹ này lên tiếng trong khi những thông tin về DN lại tương đối hạn chế. Bản thân SAM xuất hiện tại thị trường Việt Nam từ khá lâu nhưng trong hoạt động không phải lúc nào cũng nổi trội.

PE là loại hình đầu tư có suất sinh lời cao bậc nhất khi những khoản đầu tư có thể lãi từ năm đến mười lần so vốn bỏ ra nhưng lại đòi hỏi quỹ phải bám sát DN. Sự bám sát này ngoài mục đích kiểm soát, hỗ trợ DN còn giúp cho quỹ có cái nhìn vừa bao quát, vừa chi tiết về ngành nghề. Tuy nhiên, có những quỹ rất… lười khi nghĩ rằng chỉ cần bỏ tiền và đề ra một số yêu cầu kiểm soát là DN có thể chạy tốt. Điều này đã khiến cho các quỹ đầu tư PE theo phong trào và với phương thức “cưỡi ngựa xem hoa” nhanh chóng sa lầy, ban đầu tưởng rằng làm PE để chứng tỏ mình cũng “bằng chị, bằng em” nhưng sau khi sa lầy đã lộ ra những yếu kém của mình, mà nếu còn đi đổ thừa khách quan thì lại càng mất điểm với những người bỏ tiền vào quỹ.