Quỹ cũng sợ... mất giá

DIỄM HƯƠNG

Thứ năm, 26/09/2019 - 04:31 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Tưởng chừng chỉ nhà đầu tư (NĐT) cá nhân mới cảm thấy bối rối khi phải cắt lỗ các khoản đầu tư còn các NĐT tổ chức sẽ dứt khoát, quyết liệt hơn nhờ có quy trình, hệ thống được thiết lập sẵn, nhưng thực tế lại không như vậy.

Mới đây, một doanh nghiệp (DN) trong lĩnh vực bất động sản đã phải cắt lỗ hơn 20 triệu cổ phiếu (CP) một thời là CP “nóng” trên sàn. Được biết, giá mua vào CP này lên đến gần 12.000 đồng/CP, trong khi giá bán cắt lỗ chỉ gần 4.000 đồng/CP, tức là chỉ bằng một phần ba so giá vốn.

Giữa năm 2018, khi VN Index giảm từ 1.200 điểm xuống 900 điểm, một vài quỹ cũng đã phải cắt lỗ ngay tại vùng đáy của thị trường. Lý do đơn giản là vì quy trình, hệ thống vốn được những nhà quản lý quỹ (NQLQ) thiết lập và khi không muốn sử dụng hoặc thiếu kỷ luật thì hệ thống, quy trình cũng phải… xếp xó.

Thị trường chứng khoán vốn là nơi có thể tạo ra rất nhiều cảm xúc và những NQLQ hay những chuyên gia đầu tư, dù có lão luyện cách mấy, vẫn có thể bị “ngợp”. Đối với NĐT tổ chức, sợ… bán đáy là nỗi sợ thường trực mỗi khi phải đối mặt với việc cắt lỗ và thông thường họ sẽ chọn cách nhắm mắt làm ngơ để rồi đến lúc hành động thì cũng chẳng tốt hơn là bao.

Trong điều kiện bình thường, các chuyên gia đầu tư có thể thao thao bất tuyệt về đường đi của CP trong tương lai nhưng khi biến động giá xuống, không ai dám nói trước một điều gì bởi dự báo đáy là rất khó khăn. Cũng có những trường hợp dự báo đúng đáy, nhưng chỉ trong phạm vi hẹp, nội bộ họp hành và thảo luận với nhau, và họ cũng tự hiểu rằng có cả yếu tố may mắn trong đó. Trong thực tế, tất cả các NĐT đều sợ bán đáy, nhưng đến lúc bán thì thường lại… ngay đáy, như trường hợp CP “nóng” kể trên. Bán đáy không chỉ thiệt hại về mặt tài chính mà uy tín của những NQLQ cũng bị đặt dấu hỏi. Chưa kể, quy trình đầu tư của quỹ được xây dựng trong nhiều năm cũng bị nghi ngờ, dẫn đến khả năng có thể bị rút vốn hoặc khó gọi vốn cho quỹ.

Khả năng nắm giữ dài hạn là một lợi thế, nhưng cũng có thể trở thành bất lợi cho các quỹ, bởi lẽ nếu mua phải CP kém chất lượng, giữ càng lâu càng bất lợi. Cũng phải nói thêm rằng, chiến thuật giữ dài hạn của các quỹ là phù hợp, và có thể CP tại thời điểm quỹ mua vào cũng là CP tốt. Nhưng hoặc do thiếu linh hoạt khi đánh giá CP, hoặc DN cố tình biến báo... dẫn đến các hệ lụy nghiêm trọng.

Thí dụ, quỹ dự tính đầu tư và nắm giữ CP với thời hạn ba năm trở lên. Chỉ sau khoảng chín tháng, các NQLQ nhận thấy DN có nhiều vấn đề như thiếu minh bạch, tăng trưởng không như kỳ vọng. Lúc này, nếu lựa chọn giải pháp bán ra, quỹ sẽ “sợ” bị cổ đông chất vấn về chất lượng đầu tư, nhưng nếu giữ dài thì nguy cơ mất tiền hiển hiện. Trong một loạt những giải pháp này, đôi khi việc… để đó chờ thời cơ, hoặc mong gió đổi chiều có vẻ dễ chịu nhất, nhưng thực chất đây chỉ là cách để các quỹ hay các tổ chức đầu tư khỏa lấp cho nỗi sợ sai lầm của mình bị phơi bày mà thôi.

Trong giai đoạn thị trường phân hóa, nhiều biến động, việc cắt lỗ khi đầu tư sai là nên làm thay vì giữ dài hạn, nhưng để làm được cần có sự tỉnh táo và kỷ luật rất cao để chiến thắng được nỗi sợ bán đáy.