“Bộ lọc” trái phiếu doanh nghiệp

DIỄM HƯƠNG

Thứ hai, 24/06/2019 - 04:42 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Hiện nay, khi phát hành trái phiếu doanh nghiệp (TPDN), các DN chưa cần phải có đánh giá tín nhiệm, nên câu hỏi đặt ra ở đây là nhà đầu tư (NĐT) sẽ căn cứ vào “bộ lọc” nào để phòng ngừa rủi ro khi mua sản phẩm này.

Từ chỗ ở mức 8-9% cách đây một - hai năm, lãi suất của TPDN hiện nay lên đến 11-12% năm, thậm chí có DN còn chào TP với lãi suất lên đến 14%/năm. Lãi suất TPDN rõ ràng đang hấp dẫn hơn gửi tiết kiệm hay đầu tư cổ phiếu (CP) trên sàn, bởi trên sàn có CP tăng giá 20-30% nhưng cũng có CP lại giảm tương tự. Nhìn chung, với những NĐT có tài sản từ khoảng một tỷ đồng trở lên thì đầu tư vào TPDN là một kênh “lãi được” và đáng quan tâm, đó là lý do mà tổng giá trị phát hành TPDN ngày một tăng (riêng năm 2018 đã lên đến 5 tỷ USD).

Tính đến thời điểm này, bộ lọc “tự nhiên” vẫn đang phát huy tương đối hiệu quả, đó là các DN phát hành thường có quy mô, tầm vóc lớn, có thương hiệu nhất định, vẫn chưa xuất hiện những nhóm DN vừa và nhỏ hoạt động kém hiệu quả, chưa minh bạch “dám” phát hành TPDN. Như vậy, chỉ những DN lớn tự tin phát hành trái phiếu thành công, đồng nghĩa với việc muốn thực hiện điều này phải có “đẳng cấp” thật sự. Tuy nhiên, khi một kênh huy động cho thấy sự hấp dẫn thì không thể bỏ qua khả năng sẽ có những DN “lôm côm” có ý định gia nhập thị trường TP thông qua các đợt phát hành và lúc này cần thêm những bộ lọc khác.

Bộ lọc tiếp theo có thể kể đến là đơn vị phân phối, chẳng hạn nếu các công ty chứng khoán (CTCK), môi giới chỉ chấp nhận chào bán những TPDN được đánh giá cao cũng đồng nghĩa với việc NĐT thêm một kênh sàng lọc. Nó cũng giống như việc hàng hóa đưa vào các siêu thị lớn phải trải qua những đợt khảo sát, kiểm nghiệm. Lo ngại ở đây là việc khi phân phối TPDN các CTCK hay môi giới cũng có nguồn thu, nên cũng có ý kiến cho rằng bên phân phối có thể nhắm đến mục tiêu “thương mại” hơn là những lợi ích khác.

Nguồn thu từ môi giới TP có thể không ít, nếu tính trên tỷ lệ phí (tương đương với CP phí 0,25%), nhưng do thanh khoản thị trường thấp, hoạt động mua bán không xoay vòng nên nguồn thu từ kênh này vốn dĩ không thể so được với các mảng khác. Các môi giới hay CTCK vẫn phân phối TPDN dù nguồn thu không quá nhiều là nhằm mục tiêu đa dạng hóa hệ sinh thái sản phẩm, hoặc gia tăng lợi ích cho NĐT mà thôi.

Ông Trí Lê, Giám đốc Chi nhánh quận 3, CTCK Phú Hưng cho biết: Việc phân phối TP sẽ có tác dụng gián tiếp để mời NĐT tham gia các sản phẩm khác như CP, hợp đồng tương lai, chứng quyền có bảo đảm… Và như vậy, các CTCK hay môi giới cũng sẽ phải giới thiệu cho khách hàng những sản phẩm tốt nhất để bảo đảm niềm tin.

Một bộ lọc cuối cùng cũng nên bàn đến chính là việc phải sớm có các quỹ chuyên đầu tư cho TPDN, mà trách nhiệm ở đây có thể thuộc về các công ty quản lý quỹ. Theo đó, nếu NĐT chưa biết lựa chọn TPDN nào hiệu quả, có thể bỏ tiền vào quỹ đầu tư TPDN, và những người vận hành quỹ sẽ lựa chọn những sản phẩm phù hợp nhất.