Chiến dịch ngăn chặn bạo lực trên mạng xã hội

VŨ ANH (BIÊN DỊCH)

Thứ tư, 22/05/2019 - 02:48 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Các nhà lãnh đạo thế giới tại hội nghị về chống bạo lực trên internet. Ảnh: THE WASHINGTON POST

Ngày 15-5 vừa qua, lãnh đạo nhiều quốc gia và đại diện năm tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đã tham gia hội nghị cấp cao tại Thủ đô Paris (Pháp) và cùng ký vào cam kết “Lời kêu gọi Christchurch”. Đây là chiến dịch có quy mô toàn cầu thúc đẩy sự hợp tác chặt chẽ giữa chính phủ và các nhà quản lý internet nhằm ngăn chặn nội dung bạo lực trên mạng xã hội, không để các thông tin, hình ảnh và video trên thế giới ảo kích động bạo lực trong thế giới thực.

Cam kết chống bạo lực mạng toàn cầu

Ngay sau vụ xả súng tại hai nhà thờ Hồi giáo ở TP Christchurch (New Zealand) khiến 51 người thiệt mạng vào tháng 3 vừa qua, Quốc hội New Zealand đã thông qua lệnh cấm vũ khí tiến công và súng trường bán tự động, có hiệu lực từ giữa tháng 4. Ngoài ra, Thủ tướng nước này bà Jacinda Ardern kêu gọi các quốc gia trên thế giới chung tay kiềm chế tư tưởng cực đoan đang gia tăng trên internet: “Cuộc tiến công khủng bố ngày 15-3 cho thấy các phương tiện truyền thông xã hội đang bị lợi dụng trở thành công cụ thúc đẩy hành động khủng bố và sự thù hận. Chúng tôi kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới tiến hành những biện pháp đưa mọi phương tiện truyền thông xã hội trở về đúng mục đích chính đáng ban đầu”.

Hưởng ứng lời kêu gọi của nhà lãnh đạo New Zealand, tại hội nghị cấp cao các nhà lãnh đạo thế giới tổ chức ở Thủ đô Paris, 18 nguyên thủ quốc gia trên thế giới, trong đó có Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh Theresa May, Thủ tướng Canada Justin Trudeau… cùng năm tập đoàn công nghệ hàng đầu của Mỹ là Amazon, Facebook, Google, Microsoft và Twitter đã thống nhất thông qua bản cam kết “Lời kêu gọi Christchurch”. Giám đốc điều hành Twitter Jack Dorsey cho biết, mặc dù đây không phải văn kiện quốc tế có tính chất ràng buộc, nhưng cam kết này phản ánh sự kỳ vọng của cộng đồng trong việc phát tán, lan truyền các nội dung kích động bạo lực trong thế giới thực.

Tại hội nghị, chính phủ các nước đưa ra tuyên bố chống lại bạo lực và tư tưởng cực đoan trên mạng thông qua nhiều quy định mới và khuyến khích các cơ quan truyền thông áp dụng các biện pháp kiểm duyệt nhằm xác định hành vi bạo lực trực tuyến. Các tập đoàn công nghệ cũng khẳng định sẽ tăng tốc độ nghiên cứu các biện pháp kiểm soát, đồng thời chia sẻ thông tin với các chính phủ về những cuộc tiến công khủng bố vừa qua. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã không tham dự cùng các nhà lãnh đạo khác tại hội nghị ở Paris. Và các chuyên gia cho rằng, động thái có phần “dè dặt” của nhà lãnh đạo Mỹ xuất phát từ việc e ngại cam kết quốc tế trên có thể sẽ vi phạm Tu chính án I trong Hiến pháp nước này về bảo vệ quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí trước mọi hình thức kiểm duyệt. Mặc dù vậy, trong một tuyên bố về “Lời kêu gọi Christchurch”, đại diện của Nhà trắng cho biết Chính phủ Mỹ ủng hộ nỗ lực của cộng đồng quốc tế thông qua việc lên án khủng bố và bạo lực cực đoan trên internet. Về phần mình, Nhà trắng sẽ có những biện pháp vừa chủ động chống lại nội dung khủng bố trên mạng, vừa tôn trọng tự do ngôn luận và tự do báo chí.

Cam kết quốc tế nói trên được đặt theo tên TP Christchurch, nơi xảy ra vụ tiến công hồi tháng 3. Trước khi thực hiện tội ác, trên trang cá nhân của thủ phạm đã đăng những lời lẽ kích động, đề cập các vụ giết người hàng loạt trong lịch sử. Sau đó, y đã phát trực tiếp vụ xả súng trên Facebook và các mạng xã hội khác. Mặc dù Facebook đã gỡ bỏ video này trong vòng 29 phút sau khi vụ việc bắt đầu, nhưng trước đó đã có hàng trăm người xem và chia sẻ đoạn video bạo lực. Kết quả là trong vòng 24 giờ, hơn 1,5 triệu lần video này được đăng tải lại. Khoảng 300.000 bản sao video đã “qua mặt” những biện pháp kiểm duyệt và phát lại trên nhiều trang web khác nhau. Bởi vậy, không chỉ gặp nhiều khó khăn trong quá trình gỡ các bản sao của video khủng bố lan truyền trên mạng, cả Facebook, Google và Twitter đã vấp phải phản ứng dữ dội từ cộng đồng khi những biện pháp kiểm duyệt của các tập đoàn này còn nhiều lỗ hổng.

Những biện pháp an ninh mới

Sự kiện chấn động tại Christchurch thể hiện sự thất bại của các tập đoàn công nghệ hàng đầu trong việc ngăn chặn mạng xã hội trở thành “lãnh thổ” phát triển mới cho khủng bố và bạo lực cực đoan. Trước đó, Facebook từng bị cáo buộc liên quan bạo lực sắc tộc ở Sri Lanka và đã phải thừa nhận không thể ngăn chặn việc mạng xã hội bị kẻ xấu lợi dụng trở thành công cụ thúc đẩy tư tưởng phát-xít ở một số quốc gia. Tại Mỹ, vào năm 2017, những kẻ theo chủ nghĩa phát-xít mới từng sử dụng Facebook như một công cụ để tổ chức tiến công cuộc diễu hành ở TP Charlottesville, khiến một người thiệt mạng và 19 người khác bị thương.

Trong bối cảnh đó, việc cả Facebook, Google, Amazon, Microsoft và Twitter thống nhất đưa ra tuyên bố chung trong hội nghị: “Khủng bố và bạo lực cực đoan là những vấn đề xã hội phức tạp đòi hỏi hành động có trách nhiệm của toàn xã hội. Về phần mình, các cam kết mà chúng tôi đang thực hiện hôm nay sẽ tăng cường hơn nữa mối quan hệ đối tác giữa các chính phủ, xã hội và ngành công nghệ nhằm chung tay giải quyết mối đe dọa này”. Theo đó, các công ty công nghệ trên sẽ thực hiện “kế hoạch 9 cấp độ” nhằm khắc phục các lỗi kỹ thuật và thiết kế lại hệ thống tìm kiếm, ngăn chặn nội dung phản cảm hiệu quả hơn.

Trọng tâm của kế hoạch này là thiết lập nhiều hệ thống cảnh báo người dùng, kết hợp các chức năng tự động kiểm duyệt nhờ trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là với các video phát trực tiếp. Bộ phận kỹ thuật sẽ tiến hành kiểm tra thích hợp đối với những video trực tiếp ngay khi nó phát sóng nhằm bảo đảm ngăn chặn kịp thời những nội dung bạo lực, kích động. Hành động cụ thể đã được Facebook thực hiện ngay lập tức khi công bố chính sách mới cho người dùng. Theo quy định, nếu cá nhân vi phạm các quy tắc an ninh mạng, như chia sẻ nội dung từ bất kỳ nhóm khủng bố hoặc hành động bạo lực cực đoan nào, đều có khả năng vĩnh viễn bị cấm sử dụng các công cụ phát video trực tiếp.

Tiếp bước Facebook, người đại diện Google cho biết: “Chúng tôi đã đầu tư nhiều vào các nhóm đánh giá con người và sẽ tiếp tục phát triển những tiêu chuẩn đánh giá, cũng như công nghệ mới để loại bỏ nội dung cực đoan”. Trong khi đó, đại diện của Twitter khẳng định hơn 95% nội dung bạo lực hay kích động khủng bố trên nền tảng này đã được loại bỏ một cách chủ động bằng cách sử dụng công nghệ nội bộ. Hãng này cũng sẽ tiếp tục tìm kiếm và gỡ bỏ các tài khoản mới do các kẻ khủng bố lập ra, đồng thời ngăn chặn sự lan truyền các nội dung bạo lực. Vị này khẳng định: “Chúng tôi ủng hộ mục tiêu chung của lãnh đạo New Zealand và các chính phủ trên toàn thế giới nhằm tìm ra các giải pháp toàn cầu, thật sự lâu dài để xây dựng một môi trường internet an toàn hơn”.

Sau cam kết quốc tế tại Paris, Thủ tướng Ardern khẳng định người dân New Zealand cũng như các nước tham gia “Lời kêu gọi Christchurch” vẫn có toàn quyền truy cập internet và bảo đảm mọi quyền tự do cá nhân. “Đây không phải một vấn đề liên quan quyền tự do ngôn luận. Cam kết này đặc biệt tập trung vào việc triệt tiêu những hành động khủng bố cực đoan trên internet. Chúng ta đang cùng nhau thực hiện các bước đi thực tế để ngăn chặn những vụ tiến công tương tự như ở Christchurch xảy ra một lần nữa”, bà Ardern nói.