Nguy cơ từ “cơn khát” sữa bột ngoại

TRẦN ANH (BIÊN DỊCH)

Chủ nhật, 27/01/2019 - 11:36 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Người Trung Quốc mua số lượng lớn sữa ngoại. Ảnh: WORDPRESS

Mới đây, cảnh sát Australia đã triệt phá một đường dây buôn bán sữa bột trẻ em của nước này sang Trung Quốc với giá trị lên tới hàng triệu USD. Vụ việc một lần nữa cho thấy những nguy cơ từ “cơn khát” sữa bột trẻ em và dược phẩm ngoại của người dân Trung Quốc trong bối cảnh nước này chưa bảo đảm được vệ sinh an toàn thực phẩm.

Đường dây trộm cắp triệu đô

Ngày 21-1, hãng tin AFP dẫn lời lực lượng chức năng ở bang New South Wales (Australia) cho biết, mới đây cảnh sát bang này bắt giữ sáu người, trong đó có một gia đình bốn người và hai người đàn ông. Tất cả sáu người này được cho là “nhóm tội phạm có tổ chức” khi ăn trộm sữa bột công thức cho trẻ em, các loại kẹo vitamin trong nhiều cửa hàng bán lẻ trên khắp thành phố Sydney. Vụ việc đã kéo dài nhiều năm song vừa qua mới bị phát hiện. Chỉ riêng trong vòng 12 tháng, ước tính số sản phẩm bị đánh cắp đã lên tới một triệu AUD (khoảng hơn 715.000 USD).

Theo AFP, cuộc điều tra việc trộm sữa bột trẻ em và dược phẩm tại Australia bắt đầu từ đầu năm 2018, sau khi cảnh sát nhận được thông tin về những vụ trộm cắp mặt hàng kể trên liên tục xảy ra tại các cửa hàng bán lẻ. Cảnh sát đã thực hiện lục soát lần đầu vào tháng 8-2018 tại hai ngôi nhà ở thành phố Sydney, thu giữ hơn 4.000 lon sữa công thức và một lượng lớn mật ong cùng với 215.000 AUD (tương đương 154.000 USD). Cuối tuần qua, cảnh sát Australia cũng đã bắt giữ một người đàn ông 31 tuổi liên quan vụ việc tương tự tại sân bay Sydney, khi người này vừa đáp chuyến bay từ Trung Quốc đến.

Sĩ quan Danny Doherty thuộc Sở Cảnh sát New South Wales cho biết: “Đây là một cuộc điều tra kỹ lưỡng và chúng tôi dự đoán sẽ có thêm nhiều vụ bắt giữ. Cảnh sát sẽ tiếp tục truy bắt những kẻ cắp bởi chúng không chỉ kiếm chác và gây thiệt hại cho các gia đình Australia, mà chúng còn giật sữa khỏi miệng những đứa trẻ, theo đúng nghĩa đen”.

Trong vụ việc này, lực lượng chức năng của Australia cũng đang tiếp tục điều tra đầu ra của những sản phẩm bị đánh cắp. Thông tin ban đầu cho thấy hàng nghìn kiện hàng sữa công thức cho trẻ em đã được gửi sang Trung Quốc. Các sản phẩm cao cấp của Australia như sữa công thức cho trẻ em, vitamin và mật ong rất được ưa chuộng tại Trung Quốc, nơi vấn đề an toàn thực phẩm chưa được kiểm soát chặt chẽ. Ước tính, một lon sữa giá 22 USD tại Australia có thể được bán lại với giá hơn 50 USD tại Trung Quốc.

Chính vì lý do trên, thị trường sữa công thức cho trẻ em trong những năm gần đây phát triển một cách nhanh chóng tại Australia. Thị trường này là nơi hàng nghìn người giúp khách hàng ở Trung Quốc mua hàng hóa tại Australia với giá gốc và gửi về quốc gia đông dân nhất thế giới để bán với giá cao nhằm kiếm lời. Mỗi đối tượng như vậy có thể kiếm đến hơn 100.000 USD/năm chỉ nhờ việc “săn” sữa bột và dược phẩm của Australia.

Nhiều siêu thị tại Australia giới hạn lượng sữa bán ra cho mỗi khách hàng. Ảnh: GETTY IMAGES

Cuộc chiến nan giải

Trong những năm gần đây, sữa bột công thức trẻ em do Australia sản xuất trở thành món hàng yêu thích của các ông bố, bà mẹ Trung Quốc, thậm chí được các phụ huynh ở quốc gia này mệnh danh là “vàng trắng”. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do vấn đề an toàn thực phẩm tại Trung Quốc. Theo Reuters, hàng loạt vụ sữa bẩn, chứa các chất gây độc hại đã bị phanh phui tại quốc gia đông dân nhất thế giới thời gian qua.

Cụ thể, năm 2008, Trung Quốc chấn động với vụ bê bối “sữa bẩn” nhiễm melamine (một hợp chất hóa học độc hại) do Công ty Sanlu Group sản xuất. Ít nhất sáu trẻ em thiệt mạng và khoảng 300.000 trẻ khác bị ảnh hưởng sức khỏe do sử dụng các sản phẩm này. Tháng 4-2016, giới chức Thượng Hải cũng bắt giữ chín người liên quan việc làm giả 17.000 hộp sữa, với nhãn mác trên lon sữa giống sản phẩm sữa bột trẻ em Similac của Mỹ và sữa bột trẻ em Beingmate, một trong những hãng sữa lớn nhất Trung Quốc.

Báo cáo mới đây của Công ty tư vấn McKinsey về nghiên cứu thói quen tiêu dùng cho thấy, có tới 53% trong số 10.000 người từ 44 tỉnh ở Trung Quốc cho biết họ tin dùng các nhãn hiệu sữa bột nhập khẩu hơn là sử dụng sữa bột của các nhà sản xuất trong nước. Dự kiến, nhu cầu sử dụng sữa bột còn tăng lên sau khi Trung Quốc nới lỏng chính sách một con. Chính xu hướng sử dụng sữa bột nhập khẩu của người Trung Quốc đã tạo nên tình trạng tiêu cực về sản phẩm sữa trên toàn thế giới.

Ngày 10-1 vừa qua, một đoạn video đăng tải trên trang mạng xã hội cho thấy những người Trung Quốc chen lấn, xô đẩy, thậm chí là xô xát để giành giật một loại sữa dê dạng bột tại siêu thị Woolworths, vùng Box Hill, ngoại ô thành phố Melbourne (Australia). Trong đoạn video, khoảng 30 người xô đẩy, ngã đè lên nhau trước quầy sữa, khiến các nhân viên siêu thị phải can thiệp và cất hàng hóa vào kho. Trước đó, tháng 1-2018, ít nhất 50 người cũng đứng xếp hàng để tranh nhau mua sữa bột trong một siêu thị ở phía đông Melbourne.

Không chỉ tại Australia, “cơn khát” sữa bột ngoại ở Trung Quốc cũng khiến người dân châu Âu choáng váng. Các bậc cha mẹ người Trung Quốc được cho là sẵn sàng trả giá cao gấp 3-4 lần các loại sữa trong nước để mua được sữa công thức từ châu Âu.

Hiện, trên trang “chợ trời điện tử” Taobao của Trung Quốc (giống eBay của Mỹ) có tới hơn 4.000 mục sản phẩm sữa bột từ Đức, một con số tương tự từ Anh và gần 3.000 sản phẩm đến từ Pháp được rao bán với giá rất cao. Cụ thể, một hộp sữa trọng lượng 600 gr nhãn hiệu Aptamil của Đức có giá khoảng 220 nhân dân tệ (35 USD). Chi phí vận chuyển về Trung Quốc có thể làm tăng gấp hai lần giá gốc, trong khi các loại thuế nhập khẩu, chi phí hải quan cũng sẽ khiến giá đội thêm khoảng 30% nữa. Trong khi đó, một siêu thị ở thủ đô Bắc Kinh bán sữa công thức Yili sản xuất trong nước, chỉ với giá 150 nhân dân tệ (22 USD) cho hộp 900 gr. Dù vậy, các bậc phụ huynh tại Trung Quốc vẫn sẵn sàng bỏ ra số tiền lớn hơn để sở hữu sữa nhập khẩu.

Trước tình trạng trên, lực lượng chức năng của châu Âu cũng như Australia đã đưa ra các biện pháp thắt chặt kiểm soát sữa bột. Theo Reuters, hàng loạt chuỗi siêu thị tại châu Âu và Australia đã phải giới hạn số lượng sữa bột bán ra ở mức tối đa hai - ba hộp cho mỗi khách hàng, đồng thời làm việc với nhà cung cấp để cải thiện nguồn hàng. Nhiều siêu thị cũng hạn chế số cân mua hàng của khách. Nếu thấy quá mức cho phép, khách hàng sẽ bị phạt một khoản tiền theo quy định. Dù vậy, theo các chuyên gia thị trường, những biện pháp này là chưa đủ để ngăn chặn tình trạng “khát” sữa bột và dược phẩm ngoại của người dân Trung Quốc, khi nhiều người săn hàng cho biết họ có thể gom lẻ từ nhiều chuỗi cửa hàng khác nhau.