Tìm giải pháp hình thành mô hình tăng trưởng

QUỐC BÌNH

Thứ năm, 28/03/2019 - 12:02 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Năng suất lao động quyết dịnh thu nhập của người lao động và mức độ tăng trưởng của nền kinh tế.

Để thành công trong tương lai, Việt Nam cần chuyển sang tăng trưởng dựa vào tăng năng suất. Đây chính là thách thức mà Việt Nam cần phải giải quyết, trong đó cần phân bổ nguồn lực hiệu quả, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cũng như đổi mới sáng tạo. Cần có một quá trình đổi mới hiệu quả với lộ trình phù hợp trong mỗi giai đoạn phát triển khác nhau.

Phát biểu ý kiến tại hội thảo: “Mô hình tăng trưởng (MHTT) kinh tế Việt Nam giai đoạn 2021-2030 tầm nhìn đến năm 2045” do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam tổ chức, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nêu rõ, việc đổi mới MHTT từ Đại hội XI. Đến Hội nghị T.Ư 4 (khóa XII), T.Ư đã có Nghị quyết số 05, nhận diện cụ thể hơn về quan điểm, định hướng đổi mới MHTT gắn cơ cấu lại nền kinh tế, lấy thước đo là hiệu quả năng suất, chất lượng lao động và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực theo cơ chế thị trường, chú trọng nâng cao chất lượng tăng trưởng, chuyển dần từ MHTT chủ yếu dựa vào đầu tư và xuất khẩu (XK) sang đồng thời cả đầu tư, XK và thị trường trong nước. Chuyển dần từ dựa vào gia tăng số lượng các yếu tố đầu vào của sản xuất sang dựa vào tăng năng suất, chất lượng lao động, ứng dụng khoa học công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo. Coi KHCN và đổi mới sáng tạo như một đột phá chiến lược để thực hiện MHTT.

Theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, xác định MHTT là quan trọng, nhưng định hướng lớn về mặt chính sách, thể chế, tổ chức thực hiện để đạt được mục tiêu mong muốn còn quan trọng hơn. Thực hiện Chiến lược thì có hai cách, một là tiệm tiến, hai là đột phá, nhảy vọt, đi tắt đón đầu. Cách thức chúng ta đi con đường này như thế nào? Rất mong được lắng nghe ý kiến của các nhà khoa học, các cơ quan có uy tín để đánh giá kết quả thực hiện Chiến lược phát triển KT-XH trong 10 năm qua, góp ý về những điểm nghẽn, nguyên nhân, xu hướng phát triển và giải pháp lớn để thực hiện đổi mới MHTT gắn cơ cấu lại nền kinh tế.

Ông Vũ Viết Ngoạn, Tổ trưởng Tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ cho biết, từ năm 2021 - 2030 là giai đoạn cực kỳ quan trọng, có tính quyết định đến việc Việt Nam có thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình hay không. Đây cũng là giai đoạn được xác định là “bứt phá” với tốc độ tăng trưởng GDP dự tính phải đạt 7-7,5%, cao hơn nhiều so mức tăng trưởng 6,3% của giai đoạn năm 2011 - 2020. Trong giai đoạn này, Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước thu nhập trung bình cao (4.859 USD/người/năm) vào năm 2030 và trở thành nước thu nhập cao (12.642 USD/người/năm) vào năm 2045. Động lực tăng trưởng của Việt Nam trong giai đoạn tới chính là sự đột phá về tăng năng suất. Và đặc trưng của MHTT giai đoạn 2021 - 2030 sẽ là chuyển dần từ thâm dụng lao động sang thâm dụng vốn và tri thức; chuyển dần từ lượng sang chất; thúc đẩy công nghệ, sáng tạo, tinh thần doanh nhân chiếm vị trí trọng tâm thúc đẩy tăng trưởng.

Cùng quan điểm này, Giám đốc WB tại Việt Nam Ousmane Dione cho rằng, hành trình để Việt Nam trở thành nền kinh tế có thu nhập cao bây giờ mới bắt đầu và những thành tựu mà Việt Nam đạt được từ hơn 30 năm qua không bảo đảm sẽ thành công trong tương lai. Chính vì vậy, Việt Nam cần thay đổi và đổi mới MHTT để trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2030 tầm nhìn đến năm 2045, trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động. Để thành công trong tương lai, Việt Nam cần chuyển sang tăng trưởng dựa vào tăng năng suất. Đây chính là thách thức mà Việt Nam cần phải giải quyết, trong đó cần phân bổ nguồn lực hiệu quả, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cũng như đổi mới sáng tạo. Cần có một quá trình đổi mới hiệu quả với lộ trình phù hợp trong mỗi giai đoạn phát triển khác nhau…

Các nhà khoa học, chuyên gia kinh tế thì cho rằng, để bảo đảm MHTT kinh tế mới thì phải xây dựng được một thể chế đủ mạnh, phù hợp các chuẩn mực kinh tế của quốc tế và nguồn nhân lực có chất lượng cao cũng như tôn trọng yếu tố môi trường. Nếu Việt Nam muốn tránh được bẫy thu nhập trung bình thì phải duy trì được mức tăng trưởng từ 7,0 đến 7,5% hằng năm trong giai đoạn 2021-2030, cao hơn so mức trung bình 6,3% trong 10 năm vừa qua.

Theo ông Ousmane Dione, hành trình Việt Nam trở thành một nền kinh tế có thu nhập cao chỉ mới bắt đầu và những thành tựu trong 30 năm qua không bảo đảm cho sự thành công trong tương lai. Việc điều chỉnh, thay đổi MHTT mang tính cấp thiết nếu Việt Nam mong muốn trở thành nước có thu nhập trung bình cao thành công vào năm 2030 và là nước có thu nhập cao vào năm 2045. Để đạt được khát vọng này, nền kinh tế cần hoạt động hiệu quả và bền vững trong suốt hơn 25 năm tới, tăng trưởng trung bình ít nhất phải bằng mức trong 30 năm qua. Để giảm nhẹ các rủi ro và tận dụng triệt để cơ hội mới, Việt Nam cần đẩy nhanh cải cách tập trung nâng cao năng suất và đổi mới sáng tạo, coi đây là những động lực tăng trưởng chủ yếu trong thập kỷ tới. Việt Nam sẽ phải thực hiện các bước loại bỏ các nút thắt đang cản trở đầu tư tư nhân, tăng cường năng lực cho các thể chế công, cũng như đầu tư vào những kỹ năng mà lực lượng lao động cần có trong thế kỷ 21.

Đánh giá cao các ý kiến phát biểu tại hội thảo, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Nguyễn Xuân Thắng cho rằng, thể chế là yếu tố then chốt để vận hành mô hình kinh tế mới phát triển dựa trên ba trụ cột: Kinh tế, xã hội và môi trường. Các cơ quan liên quan sẽ tiếp thu đầy đủ và làm sâu hơn các ý kiến góp ý, tận dụng sự đóng góp của các nhà khoa học, chuyên gia kinh tế để hoàn thiện các giải pháp, định hướng lớn cho tương lai nền kinh tế đất nước.