Áp lực gia đình

QUANG HƯNG

Thứ hai, 03/06/2019 - 06:21 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Đã có nhiều luận giải về các vấn nạn học đường, lâu nay, phần lớn hướng tâm điểm vào chương trình giáo dục, đội ngũ giáo viên, phương pháp giảng dạy, đạo đức học đường, phương pháp thi cử… Tuy nhiên, có một thực trạng đáng lưu tâm cần được chỉ rõ và thường xuyên hơn, như một cách phản biện xã hội, góp ý với cộng đồng, đó là: áp lực từ chính gia đình, bố mẹ, phụ huynh học sinh với chính con em mình và cả nhà trường.

Phổ biến trong quan niệm, suy luận của nhiều bậc phụ huynh cho đến nay, vẫn là ước mong cho con cái đỗ đạt, học giỏi, thành tài, sẵn sàng cho một tương lai thành đạt, sung túc, không phải lao động khổ cực, chân lấm tay bùn. Mong ước chính đáng ấy, tiếc rằng, có những khi lại được đẩy lên thành đòi hỏi, yêu cầu khắt khe với con em và cả các giáo viên trong việc học tập, giảng dạy. Phải vươn lên top đầu, phải giành được điểm cao ở hầu hết các môn học, phải thể hiện được hình ảnh, tài năng ở lớp, ở trường, phải khiến cho bố mẹ, ông bà tự hào… Rất nhiều cái phải. Thậm chí nếu là sự góp ý, cần thế này, nên thế kia, thì cái sự cần và nên ấy cũng nặng tính áp đặt theo chủ quan người định hướng và căn cứ nhiều góc độ xã hội, gia đình, họ hàng, bạn bè mà ít mấy ai để ý có thật sự phù hợp, xuất phát từ suy nghĩ, ý muốn, hứng thú của trẻ, từ phương pháp, khoa học sư phạm?

Nhiều phụ huynh hiện thực hóa yêu cầu, gợi ý bằng hàng loạt kế hoạch học thêm kín tuần, kín các buổi tối, các ngày nghỉ, học ôn thi tại các trường sắp thi vào, tại nhà các thầy cô ở trường, lớp mà con mình đang học, sắp học, học nâng cao, học kỹ năng, học năng khiếu. Kỳ nghỉ hè ba tháng cũng bị rút ngắn lại, thay vào đó là hàng loạt các ca học. Lại thêm nhiều phụ huynh quá bận bịu, thiếu thời gian trông nom, chăm sóc, nên “gửi gắm” con vào những buổi học thêm liên miên.

Học nhiều ghê gớm từ sách vở, từ lý thuyết, từ không gian lớp học và triền miên với bài tập, ôn luyện, thi cử, nhưng lại thiếu sự tiếp nhận, tích lũy từ đời sống hằng ngày, môi trường tự nhiên, kiến thức văn hóa, lịch sử, phông văn hóa, giao tiếp xã hội, hoạt động thể dục thể thao…, trẻ nhiều nguy cơ bị mất sự cân bằng trong phát triển thể chất, tâm sinh lý, tính cách. Những kỹ năng gắn với trẻ trong quá trình trưởng thành liên quan đến tác phong hằng ngày, việc ăn uống, ngủ nghỉ, cách ứng xử trong nhà, trong họ, với hàng xóm, cộng đồng, sự quan tâm và sẻ chia, khả năng quan sát, nắm bắt cuộc sống… cũng bị ảnh hưởng ít nhiều. Sự phát triển tự nhiên, bình thường như nhiều bạn bè cùng lứa khác, vì thế hoàn toàn bị đảo lộn.

Trong năm học, và đặc biệt vào kỳ nghỉ hè, phụ huynh, gia đình nên điều chỉnh lại thời gian, giờ giấc học hành của con em mình theo hướng giải tỏa hơn, giảm áp lực ngay từ chính việc đưa ra mong muốn, đòi hỏi với các em, cho đến sự nhắc nhở, thậm chí bực dọc, mắng mỏ. Giảm đi các buổi học thêm liên tục. Thay vào đó, cho con em chơi thể thao, đi chơi công viên, bảo tàng, đi dã ngoại, tham gia các hoạt động xã hội. Phụ huynh nên tham vấn, tìm hiểu từ các nhà chuyên môn về các phương thức giao tiếp, trao đổi, hợp tác với trẻ. Đó cũng chính là cách để tôn trọng các em hơn, giúp các em tự tin, mạnh dạn và tự thấy mình có trách nhiệm với bản thân, gia đình.

Đặt nặng áp lực học hành, thành đạt lên con cái, phụ huynh cũng đã tự nâng áp lực lên đối với đời sống của chính mình, đối với cả gia đình mình. Và như thế, sẽ dần trở nên áp lực to lớn với đời sống cộng đồng, chưa kể nguy cơ về những hệ lụy không ngờ được đối với xã hội, với tương lai.