Cú huých

ĐẠI HOÀNG

Thứ năm, 17/01/2019 - 04:55 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Hà Nội đảo lộn sinh hoạt vì rác thải khi người dân không đồng ý để xe chở rác vào bãi rác Nam Sơn (Sóc Sơn, Hà Nội) vì sợ ô nhiễm. Vụ việc đã khẩn trương được xử lý và mọi việc đã quay trở lại bình thường. Tuy nhiên, đây không phải là câu chuyện xảy ra lần đầu. Và đến nay, làm thế nào để thay đổi thực trạng này vẫn là câu hỏi cần sớm có giải pháp hợp lý.

Bãi rác Nam Sơn vẫn phình to với quy mô hơn 4.000 tấn mỗi ngày. Người ta nói xử lý, song thực tế hầu hết rác chỉ được chôn lấp. Bãi chôn lấp càng lớn thì quy mô ô nhiễm càng nhiều. Cả nước có quy mô chất thải gấp khoảng hơn 10 lần bãi rác Nam Sơn, mỗi ngày cũng chủ yếu được chôn lấp như vậy.

Với công nghệ ngày nay, rác có thể biến thành nguồn nguyên liệu đầu vào cho các ngành: năng lượng, sản xuất các sản phẩm phục vụ nông nghiệp sạch. Tất nhiên, muốn rác không gây ra những phiền toái, mà ngược lại còn trở nên hữu ích, thì ở góc độ nhà quản lý đất nước, nhà quản lý môi trường cần phải có quan điểm rõ ràng.

Nhưng tại sao đến nay hơn 80% rác thải được chôn lấp?

Hãy lấy bãi rác Nam Sơn làm thí dụ: Với nguồn nguyên liệu khoảng 1.500.000 tấn rác/năm, nếu đầu tư công nghệ xử lý hiện đại, có thể tạo ra 700.000.000 Kwh điện/năm, tương đương khoảng hơn 1.000 tỷ đồng. Con số này cộng với tiền xử lý rác, cộng với các sản phẩm từ xử lý rác có thể tạo ra doanh số hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm, quá đủ hoàn vốn cho một dự án 50 năm, với chỉ quãng thời gian ngắn ngủi 7-8 năm. Điều này chẳng lẽ không hấp dẫn các nhà đầu tư hay sao?

Vấn đề ở chỗ là thực tế lại không ngọt ngào như vậy. Bởi một dự án quy mô quá lớn thì không dễ đầu tư, mà chia quy mô quá nhỏ thì không dễ kiếm nguyên liệu. Ở nước ta, không phải ai cũng dễ có giấy phép “chôn lấp rác”. Không có giấy phép “chôn rác” thì lấy đâu ra rác để “xử lý”? Điều này đang đòi hỏi sự minh bạch “đầu vào” cho các nhà máy xử lý rác. Nếu minh bạch được “đầu vào” cùng với cơ chế, chính sách khuyến khích hợp lý, sẽ mở ra cơ hội để những dự án xử lý rác không gây ô nhiễm môi trường nhanh chóng ra đời với tốc độ hấp dẫn như những dự án năng lượng điện mặt trời.

Chính vì vậy, xử lý rác cũng đang rất cần “cú huých” từ phía các cơ quan chức năng, đơn vị liên quan.