DA Cảng Hàng không Quốc tế Long Thành

Tiếp tục làm rõ các phương án huy động nguồn lực

NGUYỄN HÙNG

Thứ năm, 22/06/2017 - 08:20 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Sân bay Tân Sơn Nhất đang bị quá tải chỗ đậu tàu bay.

Trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 3 Quốc hội Khóa XIV, chiều 1-6, sau khi nghe tờ trình, thẩm tra, QH đã thảo luận ở tổ về việc tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án (DA) thành phần để triển khai DA Cảng Hàng không Quốc tế Long Thành. Vấn đề được đặc biệt quan tâm là Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 - 2020, QH bố trí 5.000 tỷ đồng, tương ứng 21,7% cho giải phóng mặt bằng (GPMB) DA này. Dự kiến, để hoàn thành công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cần khoảng 23.000 tỷ đồng. Vậy còn 18.000 tỷ đồng lấy ở đâu?

Nêu quan điểm đồng ý với tờ trình của Chính phủ, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân (Ðoàn ÐBQH thành phố Cần Thơ) lưu ý, từ ngày QH đồng ý chủ trương đầu tư DA Cảng Hàng không Quốc tế Long Thành đến nay đã hai năm vẫn chưa có báo cáo khả thi của DA. Cho nên, phải tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành DA thành phần để không làm ảnh hưởng tiến độ giai đoạn 1. Chúng ta dự tính sau năm 2025 xong giai đoạn 1, QH đã yêu cầu phải sớm hơn để giải quyết tình trạng quá tải của Sân bay Tân Sơn Nhất. Từ Tết Nguyên đán trở lại đây, Tân Sơn Nhất là nỗi ám ảnh của người đi máy bay. Từ việc chậm trễ triển khai quyết định đầu tư của QH dẫn đến rất nhiều hệ lụy. Càng chậm thì càng khó khăn, giá càng lên, người dân cũng không yên tâm để ổn định sản xuất, không biết chừng nào phải đi, đi chỗ nào, sống chỗ nào?

Liên quan kinh phí thực hiện DA thành phần, Chủ tịch QH cho rằng, trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 - 2020, QH bố trí 5.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo dự kiến của Chính phủ, để hoàn thành công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cần khoảng 23.000 tỷ đồng. Nhưng, trong quá trình quy hoạch, có tính đến khai thác quỹ đất để tạo nguồn vốn và còn nguồn dự phòng đầu tư. Với diện tích thu hồi, kinh phí, cần ban hành nghị quyết riêng.

Ông Bùi Sỹ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội, lưu ý, việc bảo đảm tiến độ của DA này rất quan trọng, nhất là để tránh phát sinh về vốn. Báo cáo Chính phủ nói rõ nếu kéo dài thêm hai, ba năm sẽ không phải là 23.000 tỷ đồng. Chắc chắn phải vượt con số này. Cho nên, phải bảo đảm tiến độ, tránh phát sinh kinh phí và kéo dài thời gian.

Theo Ủy ban Kinh tế của QH, Chính phủ cần tiếp tục làm rõ hơn các phương án huy động nguồn lực để thực hiện, trong đó, lưu ý tính khả thi của các nguồn thu từ việc đấu giá quyền sử dụng đất để xây dựng các công trình thương mại và dịch vụ, khấu trừ tiền sử dụng đất khi giao đất tái định cư, phương án khai thác, tạo nguồn thu từ quỹ đất chưa sử dụng của DA; rà soát các nguồn lực cho đầu tư công, kể cả từ nguồn dự phòng đầu tư trung hạn 2016 - 2020.

ÐB Lê Minh Thông (Ðoàn ÐBQH tỉnh Thanh Hóa) cho rằng, nếu không làm tái định cư trước thì giải phóng mặt bằng (GPMB) xong dân đi đâu? Với khối lượng dân cư lớn như vậy thì việc kiểm kê, thu hồi đất, xác định gốc gác rất khó khăn. Ðây là khâu phức tạp nhất trong GPMB. Dù quyết tâm thì ba năm không dễ gì xong được.

Trong khi đó, ÐB Bùi Văn Phương (Ðoàn ÐBQH tỉnh Ninh Bình) bày tỏ băn khoăn, không biết có đúng luật không khi tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành DA thành phần vì chưa có báo cáo khả thi, chưa có quyết định đầu tư DA Cảng Hàng không quốc tế Long Thành. Giả sử đến năm 2019 mới trình báo cáo khả thi, lúc đó thấy khả năng không đầu tư được mà mình GPMB rồi thì làm sao? Làm thì vẫn làm, nhưng với nguồn lực hiện nay thì phải tính toán đến lộ trình phù hợp.

Cùng quan điểm, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, sau khi QH xem xét, cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành DA thành phần, Chính phủ phải lập DA khả thi. Tháng 10 tới, trình báo cáo khả thi việc thu hồi đất thế nào, chính sách đền bù, GPMB thế nào. Chính phủ phải xây dựng báo cáo khả thi của DA bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trình QH vào tháng 10 này. Thấy khả thi, QH mới thông qua, khi đó mới được thu hồi, chứ không phải nay duyệt chủ trương tách mai thu hồi luôn.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của QH Vũ Hồng Thanh cũng đề nghị, QH giao Chính phủ chỉ đạo các cơ quan liên quan lập báo cáo nghiên cứu khả thi DA thành phần về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trình QH xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 4. Ðề nghị tiếp tục làm rõ nguồn vốn, các cơ chế, chính sách đặc thù để trình QH phê duyệt theo thẩm quyền, có báo cáo đánh giá tác động và hoàn thiện các hồ sơ liên quan theo quy định của pháp luật. Ðồng thời, lưu ý những bài học kinh nghiệm của các DA quan trọng quốc gia mà QH quyết định chủ trương đầu tư đã hoàn thành.

Thông tin về DA Cảng Hàng không quốc tế Long Thành: Tổng diện tích đất dự kiến thu hồi 5.614,65 ha, gồm 5.000 ha đất xây dựng cảng hàng không và 614,65 ha đất xây dựng các khu tái định cư và nghĩa trang. Tổng số hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất là 4.730 hộ gia đình với khoảng 15.000 nhân khẩu và 26 tổ chức (bao gồm các tổ chức tôn giáo, trụ sở cơ quan hành chính Nhà nước, trường học, trạm y tế và doanh nghiệp).