Đào tạo giảng viên tại chỗ, nâng cao năng lực y tế cơ sở

Thứ Sáu, 21/12/2018, 17:35:08

NDĐT – Đào tạo dựa trên năng lực thực hành nghề nghiệp, đào tạo đội ngũ giảng viên tại chỗ để phục vụ địa phương là những mục tiêu thiết thực, giúp nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ tại tuyến y tế cơ sở.

Đào tạo giảng viên tại chỗ, nâng cao năng lực y tế cơ sở

Lớp đào tạo giảng viên nguồn về chăm sóc sức khỏe ban đầu theo nguyên lý y học gia đình tại Trường Cao đẳng Y tế Lâm Đồng.

Đào tạo dựa trên năng lực thực hành nghề nghiệp

Bộ Y tế có nhiều dự án để đầu tư cho các trường đại học, cao đẳng, hệ thống y tế cơ sở. Tuy nhiên, đó là những đầu tư theo chiều dọc, tức đầu tư cho trang thiết bị, giảng dạy, labor, đầu tư giảng dạy giảng viên mà chưa có dự án nào đầu tư cho đổi mới đào tạo dựa trên năng lực.

Để giải quyết triệt để bài toán thiếu hụt nguồn nhân lực tại tuyến y tế cơ sở, Bộ Y tế đã phối hợp với Liên minh châu Âu và Ngân hàng Thế giới mở rộng việc đào tạo nhân lực cho tuyến y tế tại các tỉnh khó khăn thông qua Dự án “Giáo dục và đào tạo nhân lực y tế phục vụ cải cách hệ thống y tế” (Dự án HPET).

Các cán bộ tham gia dự án được đào tạo chăm sóc sức khỏe ban đầu theo nguyên lý y học Gia đình để quản lý các bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng như huyết áp, tiểu đường và thực hiện lập hồ sơ quản lý sức khỏe cho người dân.

Một trong những điểm nhấn rất quan trọng của dự án này là đào tạo dựa trên năng lực thực hành nghề nghiệp của người bác sĩ, điều dưỡng khi họ ra trường. Ngành y tế đưa giảng viên về ngay tại huyện, như vậy các bác sĩ không phải lên tuyến trên. Song song đó, Bộ cũng duy trì những chương trình đào tạo ba tháng, một năm, đào tạo online… trong đó chú trọng phần thực hành thông qua cách luân chuyển bác sĩ để tạo cơ hội cho đội ngũ tuyến dưới được va chạm chuyên môn, từ đó nâng cao kỹ năng lâm sàng, năng lực thực hành.

Những năm qua, dự án HPET đã tổ chức nhiều lớp đào tạo nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ y tế chăm sóc sức khoẻ ban đầu tại tuyến xã theo nguyên lý y học gia đình dành cho bác sĩ, y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, cán bộ dược và chương trình đào tạo về quản lý cho đối tượng là trưởng trạm với thời gian đào tạo lần lượt là 3 tháng, 6 tuần, 3 tuần, 4 tuần, 3 tuần.

Cùng với việc đào tạo nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ y tế chăm sóc sức khoẻ ban đầu tại tuyến xã theo nguyên lý y học gia đình, dự án HPET cũng tổ chức đào tạo siêu âm, chuyên khoa cấp 1 y học gia đình cho gần 2.700 bác sĩ ở tuyến xã của 15 tỉnh thuộc vùng dự án.

Giảng viên tuyến dưới – trợ thủ đắc lực trong đào tạo nhân lực tại y tế cơ sở

Với sự giúp đỡ của Liên minh châu Âu EU, dự án HPET đã đi được hơn nửa chặng đường với hai cấu phần đã hoàn thành và kết quả tốt. Đầu tiên là việc đổi mới chương trình đào tạo trong đào tạo bác sĩ răng hàm mặt, đa khoa, điều dưỡng… Dựa trên chương trình đào tạo trước đây, các chuyên gia của dự án HPET đã xây dựng chương trình đào tạo theo chuẩn năng lực, bảo đảm nhân lực làm việc tốt sau khi tốt nghiệp dựa trên yêu cầu của Bộ Y tế. Bên cạnh đó, HPET cũng tăng cường đội ngũ giảng viên với phương pháp giảng dạy mới (giảng theo năng lực); tăng cường cơ sở vật chất của cơ sở đào tạo.

Một trong những nội dung được HPET chú trọng là đào tạo đội ngũ giảng viên tuyến tỉnh – giảng viên tại chỗ. Những năm qua, Bộ Y tế và dự án HPET đã huy động tám trường đại học y, dược trên toàn quốc tham gia đào tạo cho đội ngũ giảng viên tuyến tỉnh. Tính đến nay, dự án đã đào tạo được 366 giảng viên tuyến tỉnh cho đối tượng bác sĩ và y sĩ, 153 giảng viên tuyến tỉnh cho đối tượng điều dưỡng, 146 giảng viên tuyến tỉnh cho đối tượng hộ sinh, 120 giảng viên tuyến tỉnh cho đối tượng cán bộ dược và 115 giảng viên tuyến tỉnh cho đối tượng là trưởng trạm y tế (TYT).

TS Nguyễn Ngô Quang, Giám đốc dự án HPET cho biết, dự án HPET chia ra các module đào tạo, mỗi khóa từ 5-7 ngày tập trung vào các mặt bệnh riêng. Sau thời gian học, nhân viên y tế về công tác và tiếp tục tham gia vào các khóa đào tạo khác. “Chúng tôi xây dựng chương trình đào tạo lý thuyết và thực hành qua trực tuyến với bác sĩ là giảng viên tuyến tỉnh, Trung ương giúp bác sĩ và nhân viên TYT xã vừa làm việc, vừa triển khai hoạt động của mình. Đó là mô hình các quốc gia khác đã áp dụng thành công”, TS Quang nói.

Các khóa tập huấn giảng viên tại chỗ được tổ chức trong 3 tháng theo hình thức kết hợp giữa đào tạo tập trung tại chỗ với các đợt đào tạo qua mạng internet nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết về y học gia đình cho học viên. Học viên được nghiên cứu mô hình phòng khám bác sĩ gia đình, học về y học gia đình và sư phạm y học.

Các giảng viên nguồn cấp tỉnh tham gia trợ giảng – hỗ trợ các khóa đào tạo “chăm sóc sức khỏe ban đầu theo nguyên lý y học gia đình” cho đối tượng bác sĩ công tác tại TYT xã nhằm góp phần triển khai đề án xây dựng và phát triển mạng lưới y tế cơ sở theo nguyên lý y học gia đình tại các địa phương.

Là người được trải nghiệm hình thức học trực tuyến, BS Lê Thị Xuân, Phụ trách Trạm Y tế xã Kon Đào, tỉnh Kon Tum cho biết, bác sĩ tại TYT xã làm việc rất độc lập và thiếu kiến thức. Việc học trực tuyến giúp các bác sĩ tiếp cận thầy cô chuyên khoa, được học hỏi và thực hành nhiều.

Những chương trình đào tạo thiết thực, đặc biệt là đào tạo giảng viên cấp tỉnh, tại chỗ của dự án HPET đã đáp ứng nhu cầu đào tạo thiết thực của từng địa phương, để cán bộ TYT xã không phải lên tuyến trên học tập, tránh gián đoạn trong việc khám và chăm sóc sức khỏe người dân ở y tế tuyến đầu.

THIÊN LAM