Hoa sau bão

Thứ Tư, 07/02/2018, 03:47:55
 Font Size:     |        Print
 

Minh họa: Hoàng Quân

Bão, lũ đi qua. Từ trong tan hoang, đổ nát, từ trong một nắng, hai sương, đã thấy lóp ngóp ngoi lên những mầm mạ mới. Dưới những gốc hoa cúc vạn thọ ngời ngời sức sống, hãy còn thấy vết tích rác rưởi trôi từ đâu tới của những trận lũ vừa qua.

Nguyễn Đào Hữu Huy tỉnh dậy. Ngơ ngác nhìn quanh. Mãi một lúc lâu em mới định thần lại được. Cảnh vật lạ lẫm. Ðây không phải đảo của mình. Gió vẫn quăng quật, gào rít từng hồi. Sóng cứ như những trái núi, trùng trùng điệp điệp nối đuôi nhau, đập ầm ầm vào vách núi.

Huy dần nhận ra người ngồi bên cạnh chăm sóc mình là bà Sáu, chủ trại nuôi tôm hùm dưới chân núi Hòn Lớn, cách bè nuôi tôm hùm của Huy hơn 2 km. Bà Sáu phát hiện Huy trôi dạt vào bãi, nằm bất động bên một chiếc can nhựa lớn. Huy thở thoi thóp. Con trai bà Sáu đưa Huy vào trại sưởi ấm, thoa dầu cấp cứu. Bà Sáu vội vã bắc bếp nấu chút nước gạo rang. Ở đảo, có cách gì khác nữa đâu. Nước gạo rang giúp Huy khỏe lại rất nhanh và lờ mờ nhớ lại những gì vừa xảy ra. Bè nuôi tôm hùm có cả nghìn con sắp tới ngày thu hoạch, cùng chiếc ghe 60 CV của Huy bị bão đánh tan, nhấn chìm. Em chỉ kịp ôm một chiếc can nhựa. Sóng mạnh quá! Và lạnh. Em ngất đi.

Huy muốn về nhà. Ðầu óc em hãy còn đau nhức lắm. Và rối bời bời. Vậy là không còn gì nữa rồi. Tiền của trôi hết ra biển. Sổ đỏ nhà đang ở ngân hàng. Nợ nần giờ biết tính làm sao. Biết Huy sốt ruột, nhưng bà Sáu giữ lại:

- Con chưa khỏe đâu! Cứ ở lại đây đã, sóng lớn lắm, việc đâu còn có đó mà.

Huy nghe, ở lại. Bà Sáu chăm Huy như chăm con trai mình. Nhà còn mỗi con gà giò, định nuôi làm giống, bà đem làm nấu cháo cho Huy.

Ðảo của Huy có tên gọi "cúng cơm" là Sũng Ké, thuộc xã đảo Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh. Nhưng tôi lại gọi đó là Vân Phong của Vân Phong. Bởi vịnh Vân Phong đã kín gió rồi, Sũng Ké của Huy còn nằm trong một vùng khuất của vịnh Vân Phong. Vậy mà, bão số 12 đã đánh tan nát cả một vùng lồng bè nuôi tôm hùm đông đúc ở đây. Một vùng biển ngổn ngang, chỏng chơ những cột, những thùng, những lưới... Nhiều người ngồi thẫn thờ nhìn những con tôm hùm của mình bơi ngoài biển. Tôi không dám nhìn lâu cảnh tượng ấy. Ðau quá!

Quả là... tai bay, vạ gió. Nhiều hộ dân ở đây vừa mới thoát được nghèo giờ tay lại trắng tay. Nhiều hộ không nghèo, thậm chí khấm khá, bỗng chốc hóa nghèo. Số hộ nghèo tăng đột biến là một trong những thiệt hại lớn nhất bão số 12 gây ra cho Khánh Hòa, mà việc khắc phục sẽ phải rất lâu dài và gian khổ. Theo kế hoạch, hết năm 2017, số hộ nghèo toàn tỉnh giảm xuống còn khoảng 16.500 hộ, chiếm tỷ lệ 5,71%, mức giảm khoảng 1,7%. Ðang "ngon trớn" như vậy, bão số 12 quét qua, cuối năm 2017, toàn tỉnh có tới 28.700 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 9,94% tổng số hộ trên địa bàn. Chỉ tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn năm 2017 của Khánh Hòa, do đó, đã không đạt được.

Trong điều kiện bình thường, thoát nghèo đã là việc rất gian nan. Bão càn quét, nhà cửa không còn, tư liệu sản xuất bị hư hại nặng, vốn liếng cạn kiệt, việc thoát nghèo càng bội phần gian nan. Phải mất rất nhiều năm mới khôi phục được những diện tích rừng trồng, những vườn cây ăn trái lâu năm. Phải tốn rất nhiều tiền mới đóng lại được những con tàu đủ sức ra khơi, sửa lại được lồng bè nuôi trồng hải sản. Nợ cũ ngân hàng chưa trả được. Vay mới làm sao?

Khánh Hòa lên phương án khoanh nợ cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ gặp khó khăn bị thiệt hại do bão. Dự tính toàn tỉnh có khoảng 7.000 hộ được khoanh nợ với tổng số tiền hơn 150 tỷ đồng. Khoanh nợ là hợp lý, hợp tình. Chuyện còn lại, khó khăn hơn nhiều, là phương án cho các hộ này vay lại như thế nào, để khôi phục sản xuất, ổn định cuộc sống. Một trong những nhiệm vụ, giải pháp quan trọng phát triển kinh tế - xã hội năm 2018 được Hội đồng nhân dân tỉnh Khánh Hòa xác định là thực hiện tốt công tác hỗ trợ khắc phục hậu quả bão số 12, ưu tiên các hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và đối tượng chính sách, cố gắng năm 2018 có mức giảm tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn mới đạt 1,5%.

Vạn Thạnh là xã đảo. Cư dân ở đây sống chủ yếu bằng nghề biển. Bão số 12 đã làm hàng trăm lồng bè nuôi trồng hải sản, hàng trăm tàu thuyền vỡ nát, chìm sâu đáy biển. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Vạn Thạnh Nguyễn Thanh Nam cho biết, sau bão, hàng trăm hộ dân ở đây lâm cảnh trắng tay, nợ nần chồng chất, khó có khả năng chi trả. Những gia đình có nhà bị sập, bị tốc mái được bà con chòm xóm ân cần đưa về nhà mình ở tạm, cơm nước chu đáo, hỗ trợ nhau, cùng sửa chữa nhà cửa. Nhà nào còn tàu, tàu không bị chìm, bị hỏng thì í ới gọi bà con lối xóm cùng đi biển, lo cho cuộc sống. Tấm lòng quê là vậy. Người dân ở đây đùm bọc nhau, như ruột thịt trong nhà, cùng vượt qua cơn hoạn nạn.

Lâu nay, Khánh Hòa không phải hứng chịu những cơn bão lớn. Thậm chí, tháng 12-2006, bão Du-ri-an được dự báo nhắm thẳng vào Nha Trang nhưng lại đột ngột ngoặt vào tàn phá Vũng Tàu. Tâm lý chủ quan, qua những lần như vậy, ngày càng thêm nặng, trong cả người dân lẫn chính quyền nhiều cấp. Bão số 12, với người dân Khánh Hòa, là lời cảnh tỉnh sâu sắc, thậm chí đau đớn, rằng Khánh Hòa không phải là vùng đất không có... bão để họ không còn chủ quan trong công việc phòng chống, ứng phó với bão cũng như trong cách thiết kế, xây dựng nhà cửa.

Những ngày giáp Tết, tôi ra thăm gia đình Huy. Ở Khánh Hòa, Vạn Ninh là địa phương chịu thiệt hại nặng nhất do bão số 12. Ðây đó vẫn còn dấu vết của những thân dừa gãy đổ. Dừa có thân rất cứng, rễ rất chắc, có khả năng chống chọi gió bão rất cao. Dừa đã gãy. Khó có cây gì còn. Vạn Ninh mùa này lúa đương thì con gái. Mướt mát và căng tròn. Một ngọn gió mong manh thoảng qua, sóng lúa mơn man non tơ, hương đồng ngan ngát. Ðôi cánh diều trẻ thơ no gió, nâng lên cao bao ước mơ tuổi nhỏ. Mấy nhành bưởi đơm hoa trắng muốt, gửi chút hương dịu dàng trên làn tóc gái quê. Làng quê êm êm trong khúc nhạc chiều. Tiếng ai hò nghe rộn rã thương yêu.

Từ trong ngổn ngang, đổ nát sau những trận bão, từ trong một nắng, hai sương, đã thấy những mầm mạ mới ngoi lên. Tưởng chừng không thể gượng dậy, ngư dân Vạn Ninh đã chắt chiu từng đồng vốn còn lại sửa sang lồng bè, mua giống về thả. Trưởng phòng Kinh tế huyện Vạn Ninh Nguyễn Ngọc Ý cho biết, tới nay, người dân ở đây đã khôi phục, thả giống mới được khoảng hơn 30% diện tích lồng bè so với trước bão, trong điều kiện giá vật liệu, nhân công và giống tôm hùm rất cao. Tôi hết sức khâm phục bản lĩnh của người dân nơi này. Bởi có chứng kiến cảnh tượng tan nát của lồng bè sau bão mới thấy sự gắng gượng, nỗ lực của ngư dân ở đây lớn như thế nào. Tuy nhiên, hiện có một khó khăn lớn là nhiều hộ dân không vay được vốn ngân hàng, do quy hoạch vùng nuôi cũ đã hết hạn từ năm 2015 mà quy hoạch mới chưa được phê duyệt. Huyện Vạn Ninh đang đề xuất tỉnh sớm có quy định tạm thời về quy hoạch để người dân được hưởng các chính sách về vay vốn.

Tết năm nay, ông Nguyễn Văn Lâu, bố của Huy không sắm sửa gì nhiều. Nhưng ông trồng rất nhiều hoa. Hai bên đường vào nhà rực vàng một mầu hoa cúc vạn thọ. Chao ôi! Mầu vàng đẹp đến nao lòng! Những ai không để ý sẽ chẳng thể biết được hoa cúc vạn thọ có một mùi hương thật lạ. Nó cứ ngai ngái, nồng nồng, thoang thoảng, ngỡ như gần, như xa, mà nghe ra cả một không gian đầm ấm và no đủ. Mà nhìn cho thật kỹ, dưới những gốc hoa cúc vạn thọ kia, hãy còn thấy có vết tích rác rưởi trôi từ đâu đến của những trận lũ vừa đi qua. Ông lấy rượu gạo mời tôi. Ðoạn bảo:

- Nếu không bị bão, anh em ta không phải uống rượu này đâu!

Tôi hiểu. Ông đang rất cố gắng, trong lúc khó khăn này.

Còn Huy, sau bão, em trầm tính hẳn. Một tháng sau bão, em vớt lại được chiếc ghe. Tới nay, đã khôi phục được hơn 70% diện tích lồng bè, nhưng em than khó quá, vay vốn ngân hàng không được nữa! Ngồi cùng chúng tôi, nhiều khi em cứ nhìn đâu đó xa xăm, rồi thi thoảng nhắc chuyện những bát nước gạo rang ngày bão.

- Không có bà Sáu thì...

Ðột nhiên, Huy bỏ lửng câu nói.

Còn người, còn của. Tôi thầm nghĩ vậy và chúc Huy may mắn trong đợt thả giống tôm hùm lần này.

Chừng đã tối. Giao thừa đang tới thật gần. Tôi xin phép ra về. Những đóa cúc vạn thọ đương độ xuân thì trong đêm tối nhìn cứ rạng rỡ, ngời ngời. Ngoài kia, có tiếng con cá quẫy. Thanh âm nghe thật nhẹ, nhưng chắc, và đầy sức sống…

Phong Nguyên

Chia sẻ