Sớm tháo gỡ khó khăn cho Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo

Thứ Năm, 20/04/2017, 03:38:17
 Font Size:     |        Print
 

Công trình Nhà liên hợp Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo kết hợp Quốc môn thi công sáu năm vẫn chưa hoàn thành.

Hệ thống cơ sở hạ tầng xuống cấp, không được hưởng các chính sách ưu đãi thuế theo quy định mới, Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế (CKQT) Cầu Treo (Hà Tĩnh) đang đối mặt với rất nhiều khó khăn khi hàng chục dự án đầu tư và hàng nghìn cơ sở kinh doanh cá thể tại đây có nguy cơ phải ngừng hoạt động.

Nhiều công trình xuống cấp

Trận mưa dầm vào những ngày cuối tháng 3 khiến đoạn đường đi lên tổ hợp công trình Nhà liên hợp CKQT Cầu Treo kết hợp Quốc môn thêm lầy lội, nhếch nhác. Trên cung đường chật hẹp, hàng chục xe ô-tô chen chúc nhau lưu thông, ách tắc cả một đoạn dài. Tại công trình Quốc môn bao trùm một không khí vắng lặng, đìu hiu. Sau gần sáu năm xây dựng, tòa nhà liên hợp kết hợp với Quốc môn như một khối bê-tông cũ kỹ nằm chỏng chơ, hoang phế.

Chưa hoàn thiện, chưa bàn giao, nhưng thời gian và sự khắc nghiệt của khí hậu đã làm nhiều hạng mục bên ngoài và cả bên trong tòa nhà có dấu hiệu xuống cấp. Nhiều thiết bị được lắp ráp lâu ngày cũng bắt đầu hư hỏng; rêu đã bám vào các bức tường, trần nhà. Theo lãnh đạo Ban quản lý Khu kinh tế (BQL KKT) Hà Tĩnh, trước đây, công trình có tổng mức đầu tư gần 150 tỷ đồng nhưng sau nhiều lần điều chỉnh, kinh phí tăng lên đến 225 tỷ đồng.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, nguồn vốn bố trí vẫn chưa đủ cho nên công trình thi công dang dở, kéo theo việc thực thi nhiệm vụ của các lực lượng chức năng cũng như của người dân, doanh nghiệp làm thủ tục qua đây tại khu làm việc tạm bợ gặp rất nhiều khó khăn. Trung úy Võ Trọng Giáp, Phó Trạm trưởng Kiểm soát biên phòng CKQT Cầu Treo cho biết: “Với các phòng bốt, chúng tôi có thể làm tạm bợ khi ghép bằng tôn; phòng đối ngoại, tiếp khách cũng có thể mượn tạm hội trường hay phòng trực chỉ huy, nhưng khó khăn nhất là không có phòng chờ làm thủ tục xuất, nhập cảnh cho khách. Có những lúc cao điểm, người dân vạ vật ven đường ngồi chờ giải quyết thủ tục, chúng tôi rất băn khoăn”. Ngoài ra, theo Phó Chi cục trưởng Hải quan CKQT Cầu Treo Nguyễn Chí Dũng, vì không có bãi kiểm hóa, cho nên cán bộ hải quan đành bất đắc dĩ kiểm hóa ngay trên đường. Việc làm này đã gây ách tắc giao thông nghiêm trọng, gây khó khăn cho cơ quan quản lý nhà nước và cả các doanh nghiệp, người dân.

Gần 50 km của quốc lộ 8A từ xã Sơn Diệm (Hương Sơn) lên CKQT Cầu Treo hầu như bị xuống cấp nghiêm trọng. Đáng chú ý, có nhiều điểm ở các xã Sơn Diệm, Sơn Tây, Sơn Kim 1, đường đứt gãy, nhiều ổ voi, ổ gà, xe cộ qua lại phải nhích từng tý. Khổ nhất là các xe đầu kéo, xe công-ten-nơ chở hàng nặng. Cung đường này khiến các phương tiện phải “bò” hàng giờ đồng hồ với nguy cơ tai nạn cao. Anh Nguyễn Tuấn Anh, một lái xe công-ten-nơ ở tỉnh Nghệ An thường xuyên qua lại tuyến đường này cho biết: “Gần 50 km đường lên cửa khẩu vừa xuống cấp, chật chội lại vừa quanh co đèo dốc. Đường tại cửa khẩu thì thi công mấy năm trời chưa xong. Mỗi lần đi qua đây phải “nín thở”. Được biết, dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 8A đã tạm dừng lâu nay do thiếu vốn. Một cán bộ BQL Dự án 4 (Bộ Giao thông vận tải) cho biết, dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 8A được chia thành hai dự án. Dự án 1 bắt đầu từ thị xã Hồng Lĩnh đến km 37 (xã Sơn Diệm, Hương Sơn); dự án 2, từ km 37 đến km 85 (CKQT Cầu Treo). Trước mắt, do chưa bố trí được vốn cho nên nhà đầu tư chỉ làm được hai cầu cấp thiết tại km 78 và km 82; duy tu những điểm hư hỏng để bảo đảm an toàn cho xe cộ qua lại, lúc nào bố trí được vốn mới tiếp tục thi công.

Nguy cơ “khai tử”?

Mặc dù được Thủ tướng Chính phủ xác định là một trong chín KKT trọng điểm quốc gia giai đoạn 2016-2020, nhưng do chính sách công thiếu nhất quán và hạ tầng thiếu đồng bộ, cho nên KKT ngày càng trở nên đìu hiu. Lãnh đạo BQL KKT Hà Tĩnh cho rằng, theo Quyết định 162/2007/QĐ-TTg, ngày 19-10-2007 của Thủ tướng Chính phủ, KKT CKQT Cầu Treo được xem là khu phi thuế quan, với hàng loạt ưu đãi về chính sách tài chính, đầu tư, đất đai cho các nhà đầu tư hoạt động trong KKT. Nhờ vậy, một thời gian dài đã thu hút hàng chục dự án, hàng trăm doanh nghiệp, hàng nghìn hộ cá thể tham gia đầu tư sản xuất, kinh doanh, tạo thành một KKT năng động, sầm uất, biến Cầu Treo thành điểm sáng về phát triển kinh tế của Hà Tĩnh. Thế nhưng đến ngày 15-8-2014, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 109/2014/TT-BTC hướng dẫn thực hiện Quyết định số 72/2013/QĐ-TTg, trong đó, quy định danh mục mặt hàng chịu thuế ngay khi nhập khẩu từ nước ngoài vào khu phi thuế quan Cầu Treo là tất cả các mặt hàng, trừ hàng hóa nhập vào để thực hiện dự án đầu tư. Tiếp đó, ngày 1-9-2016, Luật Thuế xuất nhập khẩu có hiệu lực, KKT CKQT Cầu Treo không còn được xem là khu phi thuế quan, không được hưởng các chính sách thuế đối với hàng hóa, dịch vụ như trước đây.

Việc thay đổi chính sách liên tục và gần như không còn ưu đãi gì đáng kể, khiến doanh nghiệp, nhà đầu tư bị động, lúng túng trong kế hoạch sản xuất, kinh doanh, không muốn đầu tư dài hạn vào KKT. Số liệu thống kê cho thấy, kết quả thu ngân sách trên địa bàn liên tục giảm sút: Năm 2014 đạt 225 tỷ đồng, năm 2015 giảm xuống 186 tỷ đồng và năm 2016 chỉ còn 111 tỷ đồng! Điều đáng nói là sau khi Luật Thuế xuất nhập khẩu có hiệu lực từ ngày 1-9-2016, KKT CKQT Cầu Treo không còn được xem là khu phi thuế quan, đã gần như “đánh dấu chấm hết” các chính sách ưu đãi, khiến KKT càng rơi vào bế tắc. Hệ quả, hàng chục dự án đầu tư, hàng nghìn hộ kinh doanh cá thể phải trì hoãn, đình chỉ, chấm dứt hoạt động.

Giải pháp nào vực dậy KKT CKQT Cầu Treo?

Bí thư Huyện ủy Hương Sơn Nguyễn Quốc Lập cho rằng, KKT CKQT Cầu Treo từng là niềm tự hào của Hương Sơn trong suốt một thời gian dài. Bên cạnh các lợi thế về sản xuất nông nghiệp, huyện luôn xác định lợi thế thương mại - dịch vụ và chú trọng quan tâm đến KKT CKQT Cầu Treo. Nhiều năm liền, KKT phát triển mạnh mẽ, đời sống người dân thay đổi trông thấy. Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, hiện nay, tỉnh và huyện vẫn xác định Cầu Treo là KKT động lực phía tây của tỉnh. Tuy nhiên, với các chính sách bất lợi như hiện nay, cộng với một số yếu tố khách quan khiến KKT CKQT Cầu Treo ngày càng ảm đạm. Theo đồng chí Bí thư Huyện ủy Hương Sơn, để vực dậy KKT CKQT Cầu Treo, tỉnh cần giao BQL KKT cùng sở, ngành rà soát các cơ chế, chính sách, văn bản có liên quan KKT và làm việc với bộ, ban, ngành trung ương để kịp thời tháo gỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho KKT phát triển. Ngoài ra, UBND tỉnh cần nghiên cứu, đề xuất HĐND có các cơ chế, chính sách phù hợp cho KKT, trong đó, tranh thủ lồng ghép, bố trí nguồn vốn đầu tư hạ tầng thiết yếu cho KKT, nhất là đề xuất Chính phủ bố trí vốn sớm hoàn thành dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 8A để thu hút đầu tư vào KKT.

Phó Trưởng BQL KKT Hà Tĩnh Hoàng Thanh Tùng cho rằng, thời gian tới, ban sẽ rà soát, tổng hợp khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách tại KKT để báo cáo UBND tỉnh kiến nghị với Chính phủ, bộ, ngành trung ương sửa đổi, bổ sung nhằm tạo điều kiện thuận lợi trong thu hút đầu tư vào KKT. Bên cạnh đó, ban sẽ rà soát quy hoạch chung KKT để tham mưu điều chỉnh quy hoạch phù hợp thực tế hiện nay, nhằm tạo thuận lợi trong thu hút đầu tư. “Việc thu hút doanh nghiệp vào đầu tư sản xuất, kinh doanh trong KKT là vấn đề then chốt để KKT tồn tại, phát triển. Do vậy, Nhà nước cần có chính sách ưu đãi ổn định trong vòng ít nhất từ 10 đến 20 năm để tạo điều kiện cho DN phát triển. Chính sách cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh trong KKT cần có sức ưu đãi đủ lớn, có sức hấp dẫn về tín dụng, thuế sử dụng đất, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế tài nguyên - môi trường, đào tạo nhân lực để doanh nghiệp yên tâm đầu tư sản xuất lâu dài”, Cục trưởng Hải quan Hà Tĩnh Lương Trường Thọ nói.

Trong bối cảnh các cơ chế, chính sách của trung ương đã có thay đổi, điều chỉnh để phù hợp với xu thế hội nhập, một số quy hoạch của KKT CKQT Cầu Treo không còn phù hợp. Do đó, tỉnh Hà Tĩnh cần rà soát và điều chỉnh lại quy hoạch chung, quy hoạch chi tiết nhằm tìm ra chính sách đầu tư phát triển mới bởi KKT này có vai trò hết sức quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh của tỉnh nói riêng và cả nước nói chung. Bên cạnh đó, Chính phủ, các bộ, ngành trung ương, tỉnh cần có chính sách, sự quan tâm, ưu đãi đặc biệt để thúc đẩy KKT phát triển, trở thành KKT biên giới trọng điểm, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững chủ quyền an ninh biên giới.

Bài, ảnh: NGÔ TUẤN và CHÍNH THU

Chia sẻ