Truyền ethanol phải được thực hiện ở cơ sở y tế

Thứ Sáu, 11/01/2019, 16:03:53

NDĐT – Việc sử dụng thuốc ethanol để giải độc do ngộ độc rượu methanol có trong phác đồ điều trị xử trí ngộ độc rượu do Bộ Y tế ban hành. Tuy nhiên, việc truyền bia có ethanol vào dạ dày qua ống thông của Bệnh viện đa khoa Quảng Trị vừa xử trí chỉ là biện pháp hỗ trợ và phải được thực hiện tại cơ sở y tế. Ưu tiên hàng đầu vẫn là lọc máu thải độc.

Truyền ethanol phải được thực hiện ở cơ sở y tế

Ths, BS Nguyễn Trung Nguyên, Phụ trách Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cung cấp thông tin cho báo chí.

Đây là thông tin được đại diện Bộ Y tế khẳng định trong buổi gặp mặt báo chí chiều nay, trả lời các thông tin liên quan đến vụ việc đang là tâm điểm của dư luận về thực hư việc uống bia có thể giải rượu.

Ethanol có tác dụng gì trong giải độc rượu?

Theo báo cáo nhanh của Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Trị, trong hai ngày, 24 và 25-12-2018, bệnh viện lần lượt tiếp nhận ba bệnh nhân là Lê Văn X, 64 tuổi; Nguyễn Văn N, 47 tuổi và Lê Văn T, 24 tuổi đều thường trú tại huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị do ngộ độc rượu.

Trong đó, bệnh nhân Nguyễn Văn N có hàm lượng methanol trong máu là 2.100 mg/lít, vượt hơn 10 lần ngưỡng gây ngộ độc. Bệnh viện đã tiến hành xử trí theo phác đồ điều trị ngộ độc methanol của Bộ Y tế, kiểm soát đường thở, hỗ trợ hô hấp, hỗ trợ tuần hoàn và lọc máu cấp cứu để thải độc methanol. Bên cạnh đó, trong quá trình lọc máu thải độc, các bác sĩ đã sử dụng các biện pháp hỗ trợ khác, một trong số đó là truyền bia (có ethanol) vào dạ dày qua ống thông. Sau chín ngày điều trị, bệnh nhân bình phục hoàn toàn và xuất viện ngày 2-1-2019.

Ths, BS Nguyễn Trung Nguyên, Phụ trách Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, methanol là cồn thường sử dụng trong công nghiệp, bị nghiêm cấm sử dụng trong pha chế, sản xuất rượu, thực phẩm. Methanol khi vào cơ thể chuyển hóa thành chất độc gây độc cho hệ thần kinh, gây tổn thương não, tổn thương não, tổn thương võng mạc dẫn đến mù lòa, nặng hơn là suy đa phủ tạng và tử vong. “Ngộ độc methanol khác hẳn ethanol xảy ra rất nặng và nguy hiểm, thậm chí mất mạng khi không được cấp cứu kịp thời”, bác sĩ Nguyên nói.

Theo Quy định về Hướng dẫn và xử trí ngộ độc do Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế ban hành ngày 31-8-2015, xử lý ngộ độc methanol ưu tiên hàng đầu gồm: cấp cứu hồi sức, thuốc giải độc, lọc máu.

Thuốc giải độc đặc hiệu để xử trí ngộ độc methanol có ethanol và fomepizole (4-methylpyrazole). Trong đó, thuốc giải độc tốt nhất là fomepizole nhưng rất đắt, vài trăm triệu/lần điều trị. Loại thuốc thứ hai là thuốc thanol (đường truyền và uống). Ethanol đường tĩnh mạch rất an toàn nhưng thường không có sẵn. Còn ethanol đường uống như bia có sẵn nhưng tự dùng sẽ rất nguy hiểm. Tại một số bệnh viện có dự trữ ethanol tĩnh mạch nhưng chưa tìm được nguồn cung cấp.

Về trường hợp xử trí của Bệnh viện Quảng Trị, Ths, BS Nguyễn Trung Nguyên nhấn mạnh, việc bác sĩ dùng ethanol đường uống bằng rượu, bia chỉ là biện pháp tạm thời, rất ngắn làm chậm quá trình chuyển hóa thành chất độc, để bác sĩ có thời gian cứu bệnh nhân. “Tôi khẳng định đây chỉ là biện pháp hỗ trợ, lọc máu thải độc vẫn phải ưu tiên hàng đầu”, bác sĩ Nguyên cho biết.

Không tự ý dùng bia để giải độc sau khi uống rượu

Ths, BS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, theo hướng dẫn xử trí ngộ độc methanol của Bộ Y tế, lọc máu cấp cứu là biện pháp quan trọng hàng đầu và quyết định việc đào thải methanol ra khỏi cơ thể người bệnh.

Ngoài ra, trong quá trình lọc máu thải độc, ethanol cũng có thể được sử dụng theo đường tiêu hóa để tranh chấp chuyển hóa với methanol có trong máu. Tuy nhiên, biện pháp hỗ trợ này chỉ có thể tạm thời trì hoãn việc chuyển hóa methanol thành các độc chất (axit formic và format) gây hại cho người bệnh và phải được thực hiện, theo dõi sát tại cơ sở y tế có đủ điều kiện, theo hướng dẫn chuyên môn và chỉ định của bác sĩ.

Hoan nghênh sáng kiến của Bệnh viện Quảng Trị vì tính được liều lượng an toàn để cứu bệnh nhân, nhưng ông Khoa nhấn mạnh, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ, không phải là giải pháp chính. Sắp tới, Bộ Y tế sẽ nghiên cứu để nhập những loại đặc hiệu để giải độc.

Trần Thị Trang, Phó Vụ trưởng Vụ pháp chế, Bộ Y tế cho biết, có hai trường hợp ngộ độc rượu ethanol (rượu, bia) nếu người uống sử dụng mức độ nhiều gây ảnh hưởng tới cơ thể và ngộ độc methanol có trong rượu giả, không rõ nguồn gốc.

“Chỉ trong trường hợp ngộ độc methanol mới dùng chất hỗ trợ chất ethanol. Đây là phương pháp người dân không được tự ý áp dụng tại nhà. Hiện nay, phác đồ giải độc methanol ưu tiên hàng đầu của Bộ Y tế vẫn là lọc máu và các biện pháp khác”, bà Trang nói.

Bà Trang nhấn mạnh thêm, việc người dân cho rằng uống rượu gần say lại chuyển sang bia để giải độc sẽ rất nguy hiểm. Dù uống rượu hay bia đều quy về đơn vị cồn đều gây hại cho cơ thể. Nếu cơ thể không thải độc hết gây ra ngộ độc nghiêm trọng cho bệnh nhân.

BS Nguyên khuyến cáo, thuốc ethanol hiệu quả, rẻ tiền nhưng có một số tác dụng phụ (tác dụng trên thần kinh trung ương, hạ đường huyết, rối loạn nước điện giải. Phương pháp này chỉ được áp dụng tại các cơ sở y tế, do các bác sĩ có chuyên môn thực hiện. Việc lựa chọn phương pháp giải độc còn phải căn cứ vào nồng độ methanol gây ngộ độc trong cơ thể bệnh nhân. Vì vậy, người dân tuyệt đối không tự ý dùng bia để giải độc sau khi uống rượu.

Bộ Y tế khuyến cáo:

1. Sử dụng rượu, bia có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, người dân nên hạn chế sử dụng rượu, bia.

2. Khi nghi ngờ có dấu hiệu ngộ độc do uống rượu, bia thì phải đến ngay cơ sở y tế để được xử trí, điều trị kịp thời. Tuyệt đối không được tự ý sử dụng bia để giải ngộ độc do uống rượu, bia gây ra, không phải cứ uống bia vào là giải độc được rượu; nếu đã ngộ độc ethanol (có trong rượu, bia) mà vẫn tiếp tục uống rượu, bia (có ethanol) thì mức độ ngộ độc càng nghiêm trọng.

3. Tuyệt đối không sử dụng rượu, bia không rõ nguồn gốc, rượu, bia giả vì các loại rượu, bia này có thể chứa methanol.

* Bác sĩ Lê Văn Lâm: Sử dụng bia điều trị ngộ độc rượu là có cơ sở khoa học

THIÊN LAM