Triển lãm tranh Lê Văn Xương tại TP Hồ Chí Minh

Thứ Bảy, 15/09/2018, 11:15:49
 Font Size:     |        Print
 

Tác phẩm "Ga Long Biên".

NDĐT – Lần đầu tiên, những tác phẩm được sáng tác trong thập niên 1940-1950 của họa sĩ Lê Văn Xương (1917-1988) được giới thiệu tại TP Hồ Chí Minh, trong triển lãm mang tên “Điều kỳ diệu – Lê Văn Xương”.

Nhân dịp sinh nhật 101 tuổi của Lê Văn Xương, con gái họa sĩ, bà Lê Y Lan muốn giới thiệu 101 tác phẩm của cha mình: bột màu, sơn dầu, phấn tiên... mà bản thân bà sưu tập được. Trong số này có một vài chân dung tự họa, hoặc chân dung người thân, còn phần lớn trong triển lãm là những tác phẩm về Hà Nội những năm cuối 1940 và thập niên 1950, với khung cảnh đường phố xưa, các di tích gắn liền thành phố và phong cảnh ngoại thành. Những bức tranh này tạo ra một bầu không khí yên bình cách xa sự hối hả và nhộn nhịp của Hà Nội ngày nay. Đó là Hà Nội của Thạch Lam, của Nguyễn Tuân... Nhưng trên tất cả, triển lãm thể hiện những diệu kỳ của một nghệ sĩ đã gắn liền tâm hồn vào những nơi chốn luyến lưu nhất. Do đó, tựa đề của cuộc triển lãm này mượn từ tựa một tác phẩm thơ của vợ ông, văn sĩ Trần Diệu Tiên: Điều kỳ diệu.

Họa sĩ Lê Văn Xương.

Lê Văn Xương là họa sĩ vốn có ít thông tin được lưu lại. Ông học hội họa từ rất sớm, khoảng 1929-1930 đã bắt đầu học, do gia đình rước thầy về nhà dạy. Năm 1937, khi Nhan Chí (1920 - 1967, người Minh Hương) từ làng Trung Hưng (quận Gò Vấp, tỉnh Gia Định) ra Hà Nội học Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, khóa XII (1937-1942). Lê Văn Xương đã nhanh chóng kết giao, thấy hợp tính, nên đã mời bạn làm thầy dạy vẽ nâng cao cho mình. Nhan Chí nổi tiếng với các tranh chân dung bằng phấn tiên (pastel), Lê Văn Xương đã học được kỹ thuật vẽ này, và ông cũng khá giỏi với thể loại tranh chân dung, phong cảnh bằng phấn tiên và bột màu.

Trước năm 1954, họa sĩ Lê Văn Xương đã có tới 3-4 triển lãm tranh cá nhân, đó là điều không phải họa sĩ nào cũng làm được.

Theo tư liệu của nhà sưu tập Lê Y Lan, năm 1941, Lê Văn Xương mở triển lãm tranh cá nhân đầu tiên tại Sài Gòn. Ngay triển lãm này ông đã bán một số tác phẩm. Năm 1949, ông triển lãm cá nhân tại phòng tranh riêng ở Hà Nội. Năm 1951, mở triển lãm cá nhân tại Đà Lạt.

Chợ Đồng Xuân.

Đáng chú ý nhất, ngày 28-4-1953. Lê Văn Xương mở triển lãm cá nhân “Hà Nội 36 phố phường” tại Nhà hát lớn Hà Nội. Triển lãm thu hút được giới chính khách, quan chức, thương nhân và giới yêu thích nghệ thuật. Đã có nhiều tin bài trên báo chí ca ngợi tài năng và những tác phẩm tuyệt đẹp của ông. Triển lãm giới thiệu 29 tác phẩm, có 9/29 tác phẩm được bán. Trong đó, ông Thủ hiến Nguyễn Hữu Trí mua bốn bức, ông Thị trưởng Hà Nội Đỗ Quang Giai mua 1 bức, ông giám đốc Sở xã hội Đào Sĩ Chu mua hai bức. Trong ngày khai mạc, họa sĩ Bùi Xuân Phái đến dự đã viết: “Điểm ham làm việc làm tôi thấy ở Văn Xương tương lai rực rỡ. Anh vẽ loại phấn màu đặc sắc hơn những loại khác”. Cũng với triển lãm này, họa sĩ Trần Văn Thọ (sinh năm 1917) viết: “Thời gian qua mà Xương còn nhiều năng lực làm việc như vậy thì rất mừng cho tương lai nghệ thuật Việt Nam”. Họa sĩ Hoàng Lập Ngôn (1910 - 2006) viết: “Người sao tranh vậy!”. Còn họa sĩ Nguyễn Văn Bình (1917 - 2004) thì: “Tôi thấy ở anh một năng lực vô biên, và một tiến triển không ngờ”. Cũng với triển lãm này, họa sĩ Ngym Trần Quang Trân đã bày tỏ: “Trong bao nhiêu lần đến xem triển lãm họa phẩm tại Nhà hát lớn Hà Nội, đây mới là lần đầu tôi được thỏa mãn trong đời khó tính - xin thú thật - của tôi về phương diện mỹ thuật”. (Hà Nội 7-5-1953).

Chùa Quán Sứ.

Ngày 14-10-1988, họa sĩ Lê Văn Xương đột ngột qua đời tại nhà riêng ở TP Hồ Chí Minh. Suốt đời, theo gia đình ước tính, không kể tranh lưu niệm, Lê Văn Xương đã vẽ khoảng 1.000 bức tranh và làm khoảng 100 bức tượng. Ông còn chơi được nhiều nhạc cụ như violin, piano, accordion, mandolin và guitar Hawaii…. Có lẽ nhờ gien này mà về sau con cháu của ông cũng chơi được nhiều nhạc cụ, đoạt nhiều thứ hạng cao trong các kỳ thi tại Việt Nam và quốc tế.

Triển lãm diễn ra tà ngày 21 đến 23-9 tại Park Hyatt Saigon, Q1, TP Hồ Chí Minh, vào cửa tự do.

Phố Hàng Đồng.

Phố Hàng Buồm.

Phố Hàng Da.

Hà Nội 1952.

Ô Quan Chưởng.

Phố Trần Nhật Duật.

KHÁNH NGUYÊN

Chia sẻ