Say mê với xẩm Hà thành

Thứ Hai, 13/03/2017, 05:37:03
 Font Size:     |        Print
 

Nhạc sĩ Mai Tuyết Hoa trong một chương trình hát xẩm Hà thành. Ảnh: QUANG ĐỨC
 Font Size:     |  

Nhạc sĩ Mai Tuyết Hoa được nhiều người biết đến là cô gái hát xẩm nổi tiếng của Hà Nội trong hơn mười năm qua, hiện đã là Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy âm nhạc dân tộc. Chị cũng là một trong những nghệ sĩ là đại biểu chính thức dự Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XII và vinh dự được chọn có tham luận về phụ nữ với công cuộc bảo tồn nghệ thuật âm nhạc truyền thống của dân tộc.

Ngay từ hồi còn nhỏ, Mai Tuyết Hoa đã yêu và say mê âm nhạc dân tộc. Sau này, chị đã có hơn 17 năm theo học âm nhạc dân tộc từ sơ cấp đến đại học và tự mình “tầm sư học đạo” về tận miền quê Yên Mô, Ninh Bình để theo học kiểu truyền nghề từ nghệ nhân hát xẩm hàng đầu là cụ Hà Thị Cầu. Nhờ vậy mà Mai Tuyết Hoa nắm bắt được kỹ thuật hát xẩm truyền thống để đến hôm nay có thể vừa biểu diễn vừa truyền nghề cho lớp trẻ một cách chính xác về kỹ thuật hát xẩm dân gian ở nhiều làn điệu. Mai Tuyết Hoa còn lập ra nhóm Xẩm Hà thành để khai thác và biểu diễn những điệu xẩm cổ của đất Thăng Long - Hà Nội. Đây cũng là nhóm xẩm duy nhất vẫn thường xuyên biểu diễn tại đền Vua Lê (hồ Hoàn Kiếm) để giới thiệu nghệ thuật dân tộc đến với du khách và nhân dân trên tuyến phố đi bộ vào các tối thứ sáu, thứ bảy và chủ nhật hằng tuần, một việc làm hết sức có ý nghĩa, góp phần tạo nên nét văn hóa riêng, đậm đà bản sắc dân tộc của Hà Nội trong thời đại toàn cầu hóa. Mai Tuyết Hoa cũng là người khởi xướng xây dựng chương trình “Hát xẩm văn hóa giao thông” và đã từng biểu diễn quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm và nhiều địa điểm khác gây được hiệu ứng tuyên truyền, góp phần nâng cao ứng xử văn hóa trong tham gia giao thông, giảm thiểu các tai nạn. Nhóm Xẩm Hà thành của Mai Tuyết Hoa cũng nổi tiếng với những sáng tác và các buổi biểu diễn chương trình xẩm về Hoàng Sa - Trường Sa với điệu Xẩm sai truyền thống cùng các làn điệu châm biếm các thế lực đang nhòm ngó chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Là nữ nghệ sĩ sáng tác và hát xẩm dân gian, Mai Tuyết Hoa đã dành những bài xẩm hay nhất để ngợi ca người phụ nữ như: Trăng sáng vườn chè, Lỡ bước sang ngang, Cô hàng nước... và xúc động nhất là bài xẩm Công cha nghĩa mẹ sinh thành. Mai Tuyết Hoa đã biểu diễn rất thành công bài xẩm này tại Liên hoan nghệ thuật dân gian quốc tế Tô-ki-ô (Nhật Bản) năm 2009 và tại Pa-ri (Pháp) trong dịp Tết Nguyên tiêu (15 tháng Giêng âm lịch) năm 2015.

Mai Tuyết Hoa không chỉ biểu diễn xẩm như các nghệ nhân dân gian xưa, chủ yếu là ở góc phố, góc chợ, sân đình... mà gần đây còn đưa xẩm vào Nhà hát Lớn Hà Nội với những buổi diễn hoành tráng có chủ đề như: “Đêm Xẩm Hà thành” (năm 2010), “Xẩm và Đời” (năm 2013). Trong những đêm xẩm tại Nhà hát Lớn Hà Nội, luôn chật kín người xem đủ các tầng lớp. Đó là thành công của một nữ nghệ sĩ hết lòng vì nghệ thuật dân tộc, với nguyện ước là phục hồi lại vốn nghệ thuật của cha ông và đem tới cho nhân dân món ăn tinh thần đậm đà bản sắc truyền thống.

Hoàng Hoa