Ðẩy mạnh nghiên cứu khoa học trong các trường đại học

Thứ Ba, 12/02/2019, 06:32:49
 Font Size:     |        Print
 

Sinh viên thực hành nghiên cứu khoa học tại Phòng thí nghiệm khoa học, Ðại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh.

Những năm gần đây, các trường đại học tại TP Hồ Chí Minh chú trọng đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học (NCKH) và xem đây là tiền đề để nâng cao chất lượng đào tạo. Nhiều đề tài NCKH đi sát nhu cầu thực tế, giàu triển vọng ứng dụng vào sản xuất và đời sống, cho thấy năng lực NCKH của các trường đại học được nâng lên đáng kể.

Nhờ hệ thống phòng nghiên cứu thí nghiệm tại Viện Công nghệ cao thuộc Trường đại học Công nghệ TP Hồ Chí Minh (HUTECH), nhóm sinh viên HUTECH đã thực hiện đề tài NCKH "Thu nhận bột đạm giàu astaxanthin từ phế liệu đầu tôm sú Penaeus Monodon bằng Alcalase LFG 2.4 1128 và Lipase L3126 kết hợp". Ðề tài này đã giành giải nhất cuộc thi sinh viên NCKH toàn quốc năm 2018 và được đánh giá là một nghiên cứu thiết thực, giúp tận dụng nguồn phế liệu đầu tôm sú đem lại hiệu quả kinh tế cao. Việc thành lập Viện Công nghệ cao là tiền đề quan trọng để sinh viên nghiên cứu, học tập, đồng thời thể hiện quyết tâm đầu tư nghiêm túc cho NCKH, chuyển giao công nghệ trong chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao của HUTECH.

Cũng nhờ hệ thống phòng thí nghiệm NCKH, sinh viên năm thứ 4 Trương Công Toại, ngành Công nghệ kỹ thuật cơ điện tử, Trường đại học Sư phạm kỹ thuật TP Hồ Chí Minh đã mạnh dạn nghiên cứu đề tài “Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo rô-bốt xoa bóp dựa trên nền tảng trí tuệ nhân tạo”. Sau hơn một năm miệt mài nghiên cứu thử nghiệm, đề tài do Trương Công Toại chủ trì đã xuất sắc đoạt giải nhất cuộc thi sinh viên NCKH toàn quốc năm 2018.

Với phương châm “khoa học công nghệ, nâng tầm hội nhập”, ngay từ đầu năm 2018, Trung tâm Nghiên cứu vật liệu cấu trúc nano và phân tử (Trung tâm INOMAR), Ðại học Quốc gia (ÐHQG) TP Hồ Chí Minh đã triển khai thí điểm Trung tâm Xuất sắc. Ðây là mô hình khoa học công nghệ (KHCN) mới với mục tiêu liên kết các nhóm nghiên cứu trong nước và quốc tế triển khai các dự án chuyên ngành, đa lĩnh vực nhằm tạo ra sản phẩm KHCN tầm quốc gia và quốc tế, xây dựng đội ngũ khoa học và nhân viên trình độ cao, hình thành môi trường học thuật mở cho sinh viên và các nhà khoa học nghiên cứu. Sau một năm hoạt động, trung tâm đã chứng minh năng lực hợp tác với các đại học uy tín quốc tế như: Trường đại học California Berkely và Trường đại học California Los Angeles (Mỹ), Trường đại học Oxford (Anh)… để nghiên cứu khoa học. Nhờ sự liên kết, hợp tác này, năm 2018, Trung tâm INOMAR đã công bố 29 đề tài khoa học, nhiều gấp 2,4 lần số đề tài khoa học được công bố năm 2017.

Sau 10 năm nghiên cứu và phát triển, Viện Tế bào gốc, Trường đại học Khoa học Tự nhiên (ÐHQG TP Hồ Chí Minh) đã cho ra đời sản phẩm Cartilatist - sản phẩm dạng thuốc (thuốc tế bào) đầu tiên ở Việt Nam. Sản phẩm này đã được chuyển giao độc quyền cho Công ty TNHH Bệnh viện Ða khoa Vạn Hạnh phát triển sản phẩm, sản xuất và thương mại hóa từ tháng 8-2018 tại Việt Nam và các quốc gia ASEAN để điều trị thoái hóa khớp gối và thoái hóa cột sống.

Ðể thúc đẩy NCKH, ÐHQG TP Hồ Chí Minh đang triển khai chương trình phát triển “nhóm nghiên cứu mạnh”. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Thành Ðạt, Giám đốc ÐHQG TP Hồ Chí Minh cho biết: “Trong năm nay, ÐHQG TP Hồ Chí Minh tập trung phát triển các tổ chức khoa học và công nghệ trọng điểm, các “nhóm nghiên cứu mạnh”; đầu tư trang thiết bị để nâng cao năng lực nghiên cứu, triển khai các đề tài nghiên cứu liên ngành, phục vụ cộng đồng; đẩy mạnh hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo”.

ÐHQG TP Hồ Chí Minh cũng đã có chính sách thỏa đáng đầu tư cho “nhóm nghiên cứu mạnh” dài hơi theo kế hoạch 5 năm. Việc đầu tư, bổ sung nhân lực, cơ sở vật chất, các trang thiết bị hiện đại và điều kiện làm việc cho nhóm “nghiên cứu mạnh” là yếu tố có ý nghĩa quan trọng để thúc đẩy thành công của hoạt động NCKH cũng như nâng cao chất lượng đào tạo của ÐHQG TP Hồ Chí Minh. Ðồng thời, thiết lập những mối quan hệ hợp tác nhằm phát huy tốt sự liên kết với các nhà khoa học có uy tín trong và ngoài nước hướng đến nghiên cứu liên ngành tiếp cận trình độ, chuẩn mực của thế giới.

Theo các nhà khoa học, tuy các đề tài NCKH tại các trường đại học tại TP Hồ Chí Minh ngày càng được nâng lên cả về số lượng và chất lượng, nhưng nhìn chung vẫn còn khoảng cách khá xa so với các trường đại học uy tín trên thế giới. Nguyên nhân là do thiếu môi trường NCKH, thiếu kết nối giữa môi trường nghiên cứu với các doanh nghiệp. Ðiều này làm cho các công trình khoa học của các trường đại học khó được thương mại hóa, mất đi một nguồn đầu tư lớn cho NCKH từ các doanh nghiệp. Ngoài ra, cơ sở vật chất còn nghèo nàn cũng làm hạn chế rất nhiều đến khả năng NCKH của sinh viên, giảng viên.

Muốn bắt kịp với xu thế đào tạo của các trường đại học uy tín trên thế giới trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, các trường đại học ở TP Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung phải đẩy mạnh hoạt động NCKH có hiệu quả. Trong đó, cần tập trung các giải pháp cốt yếu: Tạo cơ chế đột phá, thay đổi, điều chỉnh cách đầu tư và hợp tác; thay đổi mô hình đầu tư cho KHCN của các trường đại học hướng tới sản phẩm đầu ra của NCKH; thay đổi phương thức tổ chức nhiệm vụ KHCN (các đề tài, dự án cấp bộ) trong các trường đại học theo dạng chương trình nghiên cứu gắn với mục tiêu phát triển của quốc gia, tránh đầu tư dàn trải. Các chương trình nghiên cứu phải hướng tới tạo ra sản phẩm phục vụ đào tạo nhân lực và ứng dụng trực tiếp cho xã hội, gắn với xu thế KHCN của thế giới hiện nay...

Bài và ảnh: KHÁNH TRÌNH

Chia sẻ