Chung tay cải thiện môi trường sống

Thứ Năm, 08/03/2018, 16:32:51
 Font Size:     |        Print
 

Tuyến kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè nhờ ý thức không xả rác của người dân, cùng lực lượng chức năng thường xuyên vệ sinh, nay đã hồi sinh.

Quá trình đô thị hóa nhanh chóng đã khiến các kênh, rạch trên địa bàn TP Hồ Chí Minh thời gian qua trở nên ô nhiễm nặng nề. Mặc dù các cấp, các ngành đã có nhiều giải pháp giảm thấp nhất tình trạng này, nhưng đến nay vẫn đang là thử thách lớn, cần được xử lý quyết liệt hơn.

Một thực trạng đáng buồn là hầu hết các tuyến kênh chính trên địa bàn thành phố đang bị ô nhiễm nặng, nhất là tại một số chi lưu của kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Tân Hóa - Lò Gốm, Tàu Hũ - kênh Ðôi - kênh Tẻ... Bên cạnh đó, tình hình lấn chiếm hành lang bảo vệ của các tuyến kênh rất phức tạp gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước cũng như không khí, ảnh hưởng trực tiếp sức khỏe người dân và mỹ quan đô thị. Từ năm 2000 đến nay, UBND thành phố đã sử dụng rất nhiều nguồn lực để cải thiện cảnh quan, chất lượng môi trường trên các tuyến sông, kênh, rạch của thành phố. Hệ thống kênh Tàu Hũ - Bến Nghé đã được thành phố triển khai xong dự án cải thiện môi trường nước giai đoạn 1, có tổng mức đầu tư là 6.043 tỷ đồng, tuy nhiên đến nay nguồn nước vẫn một mầu đen bốc mùi hôi tanh. Theo như cách gọi của người dân nơi đây thì kênh Tàu Hũ - Bến Nghé là dòng "kênh chết". Trên tuyến kênh này, hiện thành phố đang thực hiện giai đoạn 2 của dự án "hồi sinh dòng kênh", với tổng mức đầu tư 11.282 tỷ đồng. Riêng kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè được thành phố triển khai xong giai đoạn 1, có tổng mức đầu tư là 200 triệu USD. Trong đó, thi công được hơn 9km tuyến cống bao có đường kính từ 2,5m đến 3m cùng với 36 giếng chính, 59 thiết bị tách dòng để thu nước dọc kênh, nạo vét gần 1,1 triệu m³ đất, gia cố 16 cây cầu dọc tuyến kênh…

Hiện nay, nguồn nước trên kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đã dần xanh trở lại, sự sống đã hồi sinh. Hai bên bờ kênh được xây kè, lát đá, trồng cây cảnh, thảm hoa, bố trí ghế đá, máy tập thể dục; dưới nước có khoảng 30 tấn cá các loại sinh sống và phát triển tốt... Anh Nguyễn Ðình Dũng, người dân quận Bình Thạnh cho biết: Nhà tôi cách kênh khoảng 10 phút đi bộ. Trước đây, khi có việc phải đi qua tuyến kênh này là bị ám ảnh bởi mùi hôi tanh bốc lên, nhất là vào mùa khô. Từ ngày tuyến kênh được cải tạo, tôi thường xuyên ra đây tập thể dục, thư giãn cuối tuần.

Các tuyến kênh chính tiếp nhận nước thải từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ cũng như sinh hoạt của người dân với tổng lượng nước thải vào khoảng 1.750.000 m3/ngày. Trong đó, nước thải sinh hoạt khoảng 1.200.000 m3/ngày, nhưng chỉ xử lý đạt quy chuẩn môi trường trước khi xả vào các tuyến kênh được khoảng 80.000 m3/ngày. Số nước thải chưa được xử lý vẫn xả thẳng ra các tuyến kênh, rạch, đây là nguyên nhân gây ô nhiễm. Theo các số liệu quan trắc và đánh giá tổng quan chất lượng nước kênh, rạch trên địa bàn thành phố thời gian qua, nước kênh chủ yếu bị ô nhiễm hữu cơ, với một số thông số không đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt. Do đó, nguồn nước của kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè cũng đang bị đe dọa bởi một số hộ dân sống dọc các chi lưu của kênh xả ra một cách thiếu ý thức. Anh Phan Hồng Hải, Ðội trưởng Vớt rác trên kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè cho biết: Trung bình mỗi ngày chúng tôi phải vớt từ 6 đến 7 tấn rác. Nguồn rác đổ ra kênh chủ yếu là do người dân thiếu ý thức xả rác xuống các chi lưu, khi thủy triều lên xuống, nước kéo theo rác ra kênh gây ô nhiễm.

Theo Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố, nhằm trả lại mầu xanh của các dòng sông, tuyến kênh, thành phố đã, đang áp dụng nhiều biện pháp tổng hợp. Trong đó, ưu tiên cải tạo cảnh quan khu vực dọc các tuyến kênh, xây dựng bờ kè, từng bước di dời, giải tỏa mặt bằng nhằm thiết lập hành lang an toàn, lắp đặt các thùng chứa rác dọc theo bờ kênh. Ðồng thời, tăng cường vớt rác, lục bình, nạo vét lòng kênh, khai thông dòng chảy. Thường xuyên thực hiện quan trắc, giám sát chất lượng nước kênh trên toàn bộ địa bàn để đánh giá kịp thời tình hình, diễn biến chất lượng nước từ đó đề ra các biện pháp ứng phó. Về lâu dài, nhằm giải quyết triệt để vấn đề ô nhiễm, thành phố đã chủ trương quy hoạch lại hệ thống thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt đô thị, đấu nối hệ thống thoát nước thải chung (hệ thống cống vừa thoát nước mưa vừa thoát nước thải) vào các nhà máy xử lý nước thải tập trung trước khi xả thải vào các tuyến kênh, rạch. Căn cứ Quyết định số 24/QÐ-TTg ngày 6-1-2010 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng TP Hồ Chí Minh đến năm 2025, thành phố sẽ có 12 nhà máy xử lý nước thải đô thị tập trung nhằm giải quyết cơ bản vấn đề ô nhiễm môi trường nước. Tuy nhiên, việc triển khai các dự án xử lý nước thải đô thị tập trung không theo kịp so với mục tiêu đề ra trong kế hoạch, trong đó có nguyên nhân là do nguồn vốn đầu tư quá lớn, cần phải thu hút từ nhiều nguồn khác nhau mà tập trung là các nguồn vốn tài trợ quốc tế.

TP Hồ Chí Minh cũng vừa trình Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc đẩy mạnh công tác giám sát, quản lý, bảo vệ môi trường nguồn nước. Theo đó, năm 2018, UBND thành phố sẽ đôn đốc cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng hoàn thành xử lý ô nhiễm triệt để; tập trung kiểm soát, ngăn chặn, giảm thấp nhất ô nhiễm môi trường không khí, nước mặt, nước ngầm, chất thải; cải thiện chất lượng môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân; gắn tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường; góp phần xây dựng thành phố sạch, xanh, bền vững. Trong đó, ưu tiên đẩy nhanh tiến độ xây dựng hệ thống thu gom và nhà máy xử lý nước thải đô thị tập trung theo các lưu vực đã quy hoạch. Ðể các dòng kênh trên địa bàn thành phố xanh - sạch - đẹp, hơn hết cần sự chung tay của người dân trong việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sống bỏ rác đúng nơi quy định, không xả rác, nước thải xuống sông.

Bài và ảnh: NHẤT SƠN