Điều tiết nguồn lợi gia tăng từ đất

Thứ Sáu, 29/12/2017, 08:09:25
 Font Size:     |        Print

Từ nay đến năm 2020, TP Hồ Chí Minh cần khoảng 40 tỷ USD để thực hiện các dự án thuộc bảy chương trình đột phá theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 10.

Để có được số vốn này, ngoài nguồn vốn ngân sách, thành phố cần huy động nhiều nguồn lực khác, trong đó phương án tạo vốn từ quỹ nhà, đất đang được nhiều chuyên gia ủng hộ.

Theo đó, thành phố nên xem xét chính sách điều tiết nguồn thu từ các chủ thể được hưởng lợi từ quỹ đất hai bên đường sau khi Nhà nước đầu tư đường giao thông để xây dựng hạ tầng xã hội theo quy hoạch. Những năm qua, nguồn vốn rất lớn từ ngân sách nhà nước đã đầu tư xây dựng các công trình giao thông hiện đại như: Đại lộ Võ Văn Kiệt - Mai Chí Thọ; đại lộ Phạm Văn Đồng; cầu Phú Mỹ - đường Vành đai 2; kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè; kênh Tân Hóa - Lò Gốm… Khi các công trình hoàn thành, hầu như chỉ có các tổ chức, cá nhân được hưởng lợi từ việc gia tăng giá trị đất, nhà nước không thu được nguồn lợi để bù đắp cho chi phí đã phải bỏ ra hoặc tái đầu tư cho các công trình giao thông khác. Ðiều này gây lãng phí nguồn lực, đồng thời tạo nên sự mất công bằng trong xã hội. Vì vậy, buộc những cá nhân, tổ chức được hưởng lợi từ giá trị gia tăng của đất phải bỏ một khoản chi phí đầu tư hạ tầng cho nhà nước là cần thiết. Ngay cả những nước có nguồn tài chính dồi dào cũng khai thác quỹ đất, hoặc tận dụng nguồn thu từ đất tại dự án phát triển hạ tầng kỹ thuật để bù đắp chi phí đầu tư của chính công trình đó.

Thành phố cần mạnh dạn giải phóng thêm mặt bằng, tạo quỹ đất dôi dư dọc hai bên đường để vừa chỉnh trang đô thị, vừa đấu giá tạo thêm nguồn thu. Điều này là hoàn toàn có thể. Vào năm 2007 thành phố đã thu được khoảng 800 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước khi bán đấu giá quỹ đất dôi dư dọc tuyến đường Nguyễn Hữu Thọ (nối Nhà Bè với quận 7). Khi ấy, tổng kinh phí để làm tuyến đường này chỉ mất hơn 400 tỷ đồng.

Một nguồn khác mà thành phố hoàn toàn có thể thực hiện là đẩy mạnh sắp xếp lại quỹ nhà, đất dôi dư. Theo thống kê, toàn thành phố hiện có khoảng 1.000 mặt bằng nhà, đất đang được sắp xếp lại để làm nguồn cho các dự án BT (xây dựng - chuyển giao). Phần lớn các nhà, đất này nằm tại những vị trí đắc địa, nếu thành phố bán đấu giá công khai, minh bạch sẽ thu được một nguồn lợi rất lớn. Thí dụ điển hình là khu đất “vàng” rộng 3.000 m2 tại số 23, đường Lê Duẩn, quận 1 đã thu được 1.430 tỷ đồng thông qua đấu giá. Trước đó, khu đất chỉ được định giá chưa tới 600 tỷ đồng.

Hậu hết các chuyên gia kinh tế, các nhà khoa học đều ủng hộ việc điều tiết nguồn lợi gia tăng từ đất. Tuy nhiên, thành phố cần có lộ trình và phương pháp phù hợp. Trước hết, cần tuyên truyền tới người dân rằng việc điều tiết nguồn lợi này nhằm bảo đảm công bằng trong nghĩa vụ thuế và hưởng thụ hạ tầng, tiện ích ngay tại cộng đồng, nơi họ sinh sống. Khi thực hiện điều tiết, cần có phương pháp thu hợp lý và miễn thuế cho người nghèo…

Vũ Nguyên

Chia sẻ