Tạo đột phá trong chỉnh trang đô thị

Thứ Hai, 17/04/2017, 21:37:17
 Font Size:     |        Print
 

Một đoạn kênh Tân Hóa - Lò Gốm trên địa bàn quận Tân Phú sau khi được cải tạo, chỉnh trang.
 Font Size:     |  

Trong bốn nội dung chính của chương trình chỉnh trang đô thị đang được TP Hồ Chí Minh thực hiện thì việc di dời, tổ chức lại cuộc sống cho người dân sống trên và ven kênh, rạch là nội dung trọng yếu. Thành phố xác định phương thức chủ đạo để thực hiện là kêu gọi nguồn vốn xã hội hóa, huy động cao nhất mọi nguồn lực xã hội cùng tham gia đầu tư các dự án chỉnh trang và phát triển đô thị, giảm việc sử dụng ngân sách Nhà nước. Đây là hướng đi mới được đặt nhiều kỳ vọng sẽ tạo đột phá trong công tác chỉnh trang đô thị tại thành phố.

Những năm gần đây, quận 8 đã có những bước đột phá, tạo sự chuyển biến tích cực trong việc quy hoạch, chỉnh trang đô thị. Trên địa bàn quận đã xây dựng mới nhiều khu dân cư, nhà cao tầng hiện đại, vừa tạo nên vóc dáng mới cho TP, đồng thời để bố trí tái định cư cho những hộ dân phải di dời nhà trên kênh, rạch. Nhờ đó đã góp phần hoàn chỉnh hệ thống hạ tầng kỹ thuật, giao thông, cải thiện tình trạng ô nhiễm môi trường, từng bước cải thiện và nâng cao chất lượng môi trường sống cho người dân, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội của quận.

Dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng theo Phó Chủ tịch UBND quận 8 Lê Quỳnh Đài, với đặc thù là địa bàn có nhiều kênh, rạch, hiện nay quận vẫn còn khoảng 9.503 căn nhà, khu đất trên và ven kênh, rạch. Trong đó, số lượng nhà nằm hoàn toàn trên kênh, rạch là 1.099 căn và nằm ven kênh, rạch là 8.404 căn, chiếm 45,7% tổng số nhà trên và ven kênh, rạch của toàn thành phố (tập trung chủ yếu dọc tuyến kênh, Tàu Hủ - Lò Gốm, kênh Đôi). Phần lớn các nhà trên và ven kênh, rạch có kết cấu tạm bợ, không bảo đảm điều kiện sống, sinh hoạt của người dân; thiếu các tiện nghi cơ bản, thiếu nhà vệ sinh tự hủy, nước và rác sinh hoạt thải trực tiếp xuống kênh, rạch, làm mức độ ô nhiễm ngày càng tăng, gây tắc nghẽn hệ thống tiêu thoát nước.

Từ nay đến năm 2020, quận 8 tập trung triển khai thực hiện các dự án chỉnh trang đô thị, di dời và tái định cư, tổ chức lại cuộc sống dân cư tốt hơn cho các hộ dân ở trên và ven kênh, rạch. Trong đó, dự án tại bờ bắc kênh Đôi, là nhóm dự án thực hiện bằng vốn ngân sách Nhà nước với mục tiêu xây dựng bờ kè và đường giao thông dọc bờ kênh; phạm vi dự án được triển khai thực hiện tại các phường 8, 9, 10, 12 và 14 có tổng diện tích đất thu hồi khoảng 24.219 m2 và tổng số hộ dân bị ảnh hưởng của dự án khoảng 960 trường hợp. Đối với dự án tại bờ nam kênh Đôi, là nhóm dự án kết hợp giữa Nhà nước và nhà đầu tư xã hội hóa, với mục tiêu là xây dựng bờ kè, công viên cây xanh tạo cảnh quan đô thị, bến đường thủy nội địa kết hợp khai thác quỹ đất để xây dựng các khu dịch vụ, thương mại và chung cư cao tầng phục vụ tái định cư và thu hồi vốn thực hiện dự án. Phạm vi dự án được triển khai thực hiện tại bảy phường với khoảng 4.392 hộ dân bị ảnh hưởng, tổng mức bồi thường ước tính khoảng 13.700 tỷ đồng.

Cũng theo đồng chí Lê Quỳnh Đài, hiện nay, việc kêu gọi nguồn vốn xã hội hóa đang gặp khó khăn vì vướng nhiều cơ chế, chính sách. Nhiều nhà đầu tư đến quận 8 mới chỉ dừng ở mức khảo sát, lập hồ sơ rồi chờ thành phố ban hành chính sách. Cụ thể, theo tính toán của Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng và nhà ở Sài Gòn (SGHI), đơn vị đang xin tham gia đầu tư vào dự án chỉnh trang kênh Đôi, thì khu vực này có 5.352 hộ dân với khoảng 32 nghìn nhân khẩu; trong đó, riêng phía bờ nam kênh Đôi có 4.392 hộ, với 26.352 nhân khẩu (chiếm 82% khu vực kênh Đôi). Trong số này, có khoảng 60% số hộ dân có nhu cầu cần được bố trí tái định cư; 40% số hộ dân có nhu cầu nhận tiền bồi thường, hỗ trợ để tự lo nơi ở mới. Do vậy, tổng mức đầu tư dự kiến vào dự án là hơn 9.232 tỷ đồng. Trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư khoảng 4.600 tỷ đồng, vốn đầu tư cho dự án chỉnh trang đô thị (sau giải tỏa, di dời nhà cửa) cũng hơn 4.600 tỷ đồng. Với số tiền lớn như vậy thì các nhà đầu tư cần một cơ chế hỗ trợ thật “thoáng” của thành phố mới có thể mạnh dạn đầu tư…

Không chỉ SGHI mà nhiều doanh nghiệp khác cũng muốn được tham gia vào các dự án chỉnh trang đô thị ven kênh, rạch. Tuy nhiên, theo UBND thành phố Hồ Chí Minh, đến thời điểm hiện tại, thành phố cũng đang gặp khó khăn trong việc lựa chọn chủ đầu tư thực hiện các dự án vì thời gian thực hiện quá dài. Cụ thể, theo quy định của Luật Đấu thầu, tổng thời gian thực hiện đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư tối thiểu là 540 ngày, gồm năm bước cơ bản: Lập, phê duyệt và công bố thông tin danh mục dự án; Sơ tuyển (dự án có tổng chi phí hơn 120 tỷ đồng) là 160 ngày; Lập, thẩm định và phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà đầu tư là 10 ngày; Đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư là 250 ngày; Đàm phán, hoàn thiện và ký kết hợp đồng dự án là 120 ngày.

Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án chỉnh trang đô thị, di dời tái định cư, cải thiện đời sống cho các hộ dân ở trên và ven kênh, rạch, UBND thành phố đang soạn thảo đề án “Tổ chức thực hiện chỉnh trang đô thị dọc các tuyến kênh, rạch trên địa bàn thành phố”; đồng thời, có văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương cho UBND thành phố được chỉ định các nhà đầu tư đủ năng lực làm chủ đầu tư các dự án chỉnh trang, phát triển đô thị, di dời và tái định cư nhà trên và ven kênh, rạch. Nếu đề xuất này được chấp nhận, thành phố sẽ rút ngắn thời gian lựa chọn chủ đầu tư xuống còn khoảng 250 ngày.

Theo thông tin chúng tôi nắm được, Bộ Xây dựng đã có văn bản phúc đáp kiến nghị của UBND thành phố. Theo đó, để Bộ Xây dựng có đủ cơ sở xem xét, đề xuất với Thủ tướng Chính phủ về việc chỉ định thầu, chỉ định nhà đầu tư các dự án, thì UBND thành phố cần xây dựng danh mục các dự án cụ thể gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Xây dựng. Thành phố cũng cần làm rõ trong 62 dự án chỉnh trang đô thị có bao nhiêu dự án thuộc nhóm 1 (chỉnh trang đô thị bằng nguồn vốn ngân sách); nhóm 2 (chỉnh trang đô thị theo hình thức đối tác công tư PPP) và nhóm 3 (dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại kết hợp chỉnh trang đô thị - di dời và tái định cư nhà trên và ven các tuyến kênh, rạch). Trong đó, cần làm rõ lý do xuất hiện các điều kiện đặc thù, riêng biệt của từng dự án, gói thầu cần áp dụng quy định của Luật Đấu thầu...

VŨ NGUYÊN