“Miếng bánh lợi ích”

Thứ Hai, 08/01/2018, 19:42:54
 Font Size:     |        Print

Cuộc chiến ở Syria đang dần khép lại và những nỗ lực tìm giải pháp chính trị cuối cùng cho quốc gia Trung Đông đang được xúc tiến. Công cuộc tái thiết Syria sau cuộc chiến chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) đang được các bên liên quan tính đến. “Miếng bánh Syria” vẫn hấp dẫn khi mà những nhân tố chính trên “bàn cờ Syria” đang có những bước đi riêng nhằm tiếp tục duy trì lợi ích ở quốc gia có vị trí địa - chính trị chiến lược này.

Sau khi tuyên bố kết thúc các chiến dịch truy quét IS và rút quân đội khỏi Syria, Nga đang cùng với Iran và Thổ Nhĩ Kỳ tích cực chuẩn bị cho Hội nghị đối thoại dân tộc Syria tổ chức ở thành phố Sochi bên bờ Biển Đen vào cuối tháng 1 này. Kế hoạch tổ chức Hội nghị do Nga đề xuất nhằm phá vỡ thế bế tắc của các vòng đàm phán hòa bình Syria do Liên hợp quốc bảo trợ tại Geneva (Thụy Sĩ), tiến tới đạt thỏa thuận chính trị cuối cùng và chuẩn bị cho công cuộc tái thiết Syria thời hậu chiến. Những diễn biến trên thực địa chiến trường Syria, với những thắng lợi giòn giã của quân đội chính phủ được Nga ủng hộ, đã mở ra cơ hội để Nga nắm thế chủ động trong vai trò trung gian trên bàn đàm phán tìm giải pháp hòa bình cho Syria.

Với vị trí quan trọng cả trên bàn đàm phán lẫn trên mặt trận chiến đấu, Nga được Chính phủ Syria hy vọng sẽ đảm nhiệm vai trò hỗ trợ chính cho chính quyền Damascus sau cuộc chiến. Bộ Quốc phòng Nga đã công bố thông tin cho biết, hơn 4.000 tấn vật liệu xây dựng sẽ được vận chuyển từ Nga tới Syria trong thời gian sớm nhất để phục vụ nhiệm vụ xây dựng lại cơ sở hạ tầng các khu định cư được giải phóng.

Trong khi đó, Mỹ - nước đóng vai trò quan trọng cùng với Nga trên mặt trận chống IS ở Syria, cũng đang có sự điều chỉnh chiến lược nhằm không bỏ lỡ những cơ hội khi đất nước Syria bước vào thời kỳ tái thiết. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Jim Mattis mới đây tuyên bố, Washington có kế hoạch tăng cường sự hiện diện dân sự tại Syria, gồm các nhà ngoại giao và các nhà thầu, khi cuộc chiến chống IS ở quốc gia Trung Đông này đang đi đến hồi kết. Mỹ dự định điều chỉnh chiến dịch tại Syria, hướng sự tập trung vào việc tái thiết và bảo đảm không cho các phần tử khủng bố quay lại. Hiện Mỹ đang triển khai hơn 2.000 binh sĩ tại Syria để thực hiện nhiệm vụ chống IS. Tuy nhiên, Lầu năm góc khẳng định sẽ điều chỉnh từ phương pháp tiến công trên thực địa sang bảo đảm sự ổn định tại Syria. Đây là lần đầu người đứng đầu Lầu năm góc thông báo Mỹ sẽ tăng cường các nhà ngoại giao tại các khu vực của Syria vừa thoát khỏi sự chiếm đóng của IS. Tuyên bố này cho thấy, Mỹ không giấu giếm việc thực hiện những toan tính nhằm duy trì lợi ích ở Syria, dù Chính phủ Syria luôn cáo buộc Mỹ xâm phạm chủ quyền khi trở thành một “khách không mời”.

Dù còn xung đột trên một số vùng lãnh thổ, song hầu hết các thành phố chiến lược của Syria đã được giải phóng. Quốc gia này đang bước vào công cuộc tái thiết gian nan và hàn gắn vết thương chiến tranh. Chính phủ Syria đã phân bổ 138 triệu USD cho việc tái lập các dịch vụ công và triển khai các dự án phát triển ở phía bắc thành phố Aleppo. Thành phố từng nằm dưới sự kiểm soát của phe nổi dậy và bị coi là “thành phố chết”, nay đang được hồi sinh sau một năm quân đội chính phủ giành lại phần phía đông thành phố và hiện đã được giải phóng hoàn toàn. Các dự án xây dựng lại trường học, trạm y tế, mạng lưới điện, nước cũng như thực hiện dự án nông nghiệp, cải tạo đất đai và xây dựng lại cơ sở hạ tầng sẽ được xúc tiến trên khắp các khu vực bị chiến tranh tàn phá. Theo Ngân hàng Thế giới (WB), cuộc xung đột ở Syria đã gây thiệt hại cho nền kinh tế quốc gia này khoảng 226 tỷ USD, gấp khoảng bốn lần GDP của Syria năm 2010. Chi phí tái thiết Syria ước tính lên tới 200 tỷ USD.

Với trữ lượng dầu mỏ và nguồn tài nguyên dồi dào, đồng thời nằm ở đông Địa Trung Hải, Syria được cho là “miếng bánh” hấp dẫn đối với các cường quốc. Bên cạnh sự cạnh tranh ảnh hưởng của Nga và Mỹ, nhiều nước thuộc Liên hiệp châu Âu (EU) và các nước trong khu vực cũng tích cực tham gia làm trung gian tìm giải pháp hòa bình cho Syria. Nhóm "Những người bạn của Syria", một liên minh gồm 14 nước, chủ yếu là phương Tây và các nước A-rập vùng Vịnh, vốn ủng hộ các lực lượng đối lập tại Syria, được đánh giá cũng sẽ không muốn bỏ lỡ những cơ hội ở Syria thời tái thiết. Tuy nhiên, với một chiến trường Syria vốn được xem là nơi diễn ra “các cuộc chiến tranh ủy nhiệm” của các bên hậu thuẫn các phe phái đối địch, để đi tới thiết lập một nền hòa bình lâu dài cho Syria không phải dễ dàng. Công cuộc tái thiết còn đầy gian nan khi ở Syria vẫn chất chứa những mâu thuẫn lợi ích giữa các bên liên quan.

BẢO ANH

Chia sẻ