Giấc mơ "NATO kinh tế"

Thứ Bảy, 25/05/2013, 01:09:00
 Font Size:     |        Print
 

Người lao động ở Anh tìm kiếm thông tin việc làm. Ảnh Getty

Một trong những chủ đề thảo luận trong chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Anh Ð.Ca-mê-rôn vừa qua là thúc đẩy đàm phán thỏa thuận thương mại giữa EU và Mỹ. Trong bối cảnh kinh tế châu Âu chưa thoát khủng hoảng, kinh tế Mỹ phục hồi chậm, thỏa thuận xuyên Ðại Tây Dương được kỳ vọng giúp gia tăng trao đổi thương mại, tạo việc làm và giúp hình thành một "NATO kinh tế".

Sự sốt sắng muốn bắt đầu đàm phán thỏa thuận thương mại EU-Mỹ thể hiện trong những tuyên bố của hai nhà lãnh đạo Mỹ và Anh tại các cuộc gặp ở Oa-sinh-tơn. Cả Mỹ và Anh đều cho rằng, kinh tế hai bờ Ðại Tây Dương đang đứng trước cơ hội thật sự để cắt giảm thuế quan, mở cửa thị trường, tạo thêm việc làm và nâng cao tính cạnh tranh. Bởi, châu Âu vẫn chưa thoát vòng xoáy nợ công, Mỹ chưa thể đẩy nhanh tốc độ phục hồi sau "bão" tài chính, vì thế, thỏa thuận thương mại xuyên Ðại Tây Dương được coi như một công cụ quan trọng giúp lấy lại đà tăng trưởng kinh tế, giải quyết tình trạng thất nghiệp nghiêm trọng hiện nay ở cả Mỹ và châu Âu.

Ðề xuất về thỏa thuận thương mại tự do (FTA) giữa hai bờ Ðại Tây Dương được Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma chính thức thông báo trong thông điệp liên bang ngày 17-2 vừa qua. Văn kiện FTA toàn diện Mỹ - EU này có tên đầy đủ là Quan hệ đối tác thương mại và đầu tư xuyên Ðại Tây Dương (TTIP). Hai bên đã nhất trí đàm phán và kỳ vọng tạo cơ sở hình thành một "NATO kinh tế", khu vực chiếm gần một nửa GDP thế giới và 30% thương mại toàn cầu, với doanh số hàng hóa và dịch vụ trao đổi hằng ngày đạt khoảng 2,7 tỷ USD. Các cuộc đàm phán TTIP dự kiến được khởi động trong tháng 6 tới, với mục tiêu hoàn tất vào cuối năm 2014. Nội dung đàm phán khá toàn diện, gồm dỡ bỏ thuế nhập khẩu, hủy bỏ rào cản thương mại đối với hàng hóa, dịch vụ và đầu tư, hòa hợp hóa các tiêu chuẩn và quy định, bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ... TTIP khi được thực thi có thể đóng góp khoảng 180 tỷ USD vào GDP của EU và Mỹ trong 5 năm tới.

Mỹ có lý do để hối thúc các đối tác bên kia Ðại Tây Dương khởi động đàm phán TTIP, bởi thúc đẩy thương mại quốc tế nằm trong danh sách những ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Ô-ba-ma trong nhiệm kỳ hai này. Kinh tế Mỹ được dự báo tiếp tục đà tăng trưởng chậm chạp hiện nay cho tới ít nhất năm 2014, trong khi Nhà trắng và QH vẫn bất đồng dai dẳng về các vấn đề cốt lõi liên quan ngân sách và trần nợ. Cùng với các FTA Mỹ hiện có, TTIP sẽ giúp Mỹ đạt mục tiêu đến năm 2014 tăng gấp đôi kim ngạch xuất khẩu và tạo thêm nhiều việc làm trong nước.

Khó khăn kinh tế do vòng xoáy khủng hoảng nợ xuất phát từ các mắt xích yếu của EU là các thành viên Khu vực đồng ơ-rô (Eurozone) cũng là nguyên nhân để Anh muốn đẩy nhanh đàm phán TTIP. Kinh tế "xứ sở sương mù" tăng trưởng yếu, thậm chí chút nữa rơi trở lại suy thoái lần thứ ba trong 5 năm qua. Vì thế, Luân Ðôn hy vọng TTIP giúp lấy lại đà tăng trưởng cho kinh tế Anh, cũng như cải thiện tình trạng thất nghiệp nghiêm trọng hiện nay.

Trong bối cảnh vòng đàm phán tự do thương mại Ðô-ha bế tắc kéo dài, Mỹ và EU hy vọng FTA xuyên Ðại Tây Dương có thể đặt nền móng cho một hệ thống thương mại toàn cầu mới. Nhưng, tiến trình đàm phán đã được dự báo hết sức gian nan. Bởi, trong khung thời gian lập trình sẵn hai năm (kể từ khi nhất trí ý tưởng tới hoàn tất thỏa thuận), hai bên không dễ dàng có thể nhất trí được khối lượng các vấn đề đàm phán lớn như vậy. Chưa kể những khó khăn nội bộ các bên, như khủng hoảng nợ ở châu Âu có thể phát sinh thêm những vấn đề mới về hội nhập kinh tế, tài chính; mục tiêu cắt giảm ngân sách liên bang của Mỹ cản trở tăng trưởng kinh tế... Vì thế, cả Mỹ và châu Âu còn nhiều việc phải làm mới mong biến giấc mơ "NATO kinh tế" đầy tham vọng thành hiện thực.

 

AN HÀ