Sóng ngầm ở châu Âu

Chủ Nhật, 13/05/2018, 02:02:17
 Font Size:     |        Print

Các nước thành viên Liên hiệp châu Âu (EU) đang tích cực chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao vào tháng 6 tới dự kiến đưa ra những quyết sách phát triển chung cho cả khối. Ở thời điểm này, dù đã vượt qua “khủng hoảng kép” về kinh tế và nhập cư, song EU vẫn đối mặt nhiều thách thức.

Các vấn đề về khủng hoảng nhập cư, cải tổ Khu vực đồng ơ-rô (Eurozone) và chính sách đối ngoại... dù không còn quá nóng nhưng vẫn tạo nên những cơn sóng ngầm gây bất đồng, chia rẽ nội bộ EU.

Truyền thông châu Âu cho biết, cải cách hệ thống chính sách về người nhập cư và tị nạn sẽ là vấn đề chính được thảo luận tại Hội nghị cấp cao của khối này vào tháng 6 tới. Dù làn sóng người tị nạn đổ vào châu Âu không còn ồ ạt trong thời gian gần đây, song chính sách nhập cư vẫn luôn tạo nên những cơn sóng dữ dội gây chia rẽ nội bộ EU và các thành viên trong “mái nhà chung châu Âu” chưa thể đạt được giải pháp cho vấn đề này trong suốt ba năm qua.

Mâu thuẫn đã xảy ra giữa hai nhóm nước trong EU gồm nhóm những nước phía nam bờ Địa Trung Hải là tuyến đầu phải đón dòng người nhập cư đến từ Trung Đông và châu Phi, và nhóm các quốc gia Đông Âu từ chối tiếp nhận một phần người di cư để “chia lửa” cho các nước khác. Ngoài ra, các nước EU cũng bất đồng quan điểm về cách thức phân bổ hạn ngạch, tiếp nhận người nhập cư. Trong khi Đức và một số nước giàu khác chủ trương các thành viên EU cùng chia sẻ gánh nặng nhập cư, thì một số nước nghèo hơn từ chối chính sách này.

Bởi thế, trước hội nghị cấp cao, các thành viên EU đang đàm phán về một đề xuất mới cho phép các nước không bị buộc phải tiếp nhận số người nhập cư theo hạn ngạch được phân bổ, mà có thể tiếp nhận những trường hợp được lựa chọn cẩn thận, hoặc trả 30 nghìn ơ-rô cho mỗi trường hợp người xin tị nạn mà họ từ chối lại được quốc gia khác trong EU tiếp nhận. Tuy nhiên, Ba Lan và Hungary vẫn kiên quyết phản đối bất kỳ hạn ngạch nhập cư bắt buộc nào.

Trong khi đó, Italy và một số nước Địa Trung Hải cũng từ chối đề xuất nêu trên, song với lý do ngược lại. Họ cho rằng, đề xuất không nhanh chóng giúp giảm bớt gánh nặng người nhập cư cho các nước ở tuyến đầu của làn sóng di cư. Với tình hình này, chính sách nhập cư có khả năng sẽ vẫn là một câu chuyện dài của EU và chưa biết bao giờ các nước mới có thể viết hồi kết.

Cải cách Eurozone và ngăn chặn các nguy cơ bất ổn tài chính cũng là một vấn đề nan giải của EU, dù đã được bàn thảo nhiều lần. Sau nhiều năm khủng hoảng kinh tế, Eurozone cần các chính sách có thể giúp hệ thống tài chính ổn định và thúc đẩy sự cân bằng hơn giữa các nền kinh tế thành viên. Tuy nhiên, bất đồng giữa các nhà lãnh đạo châu Âu đã cản bước tiến trình cải cách Eurozone trong thời gian qua. Dự kiến, vấn đề này sẽ tiếp tục được bàn thảo tại Hội nghị cấp cao EU sắp tới.

Hôm 11-5, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) M.Draghi đã lên tiếng kêu gọi lãnh đạo các nước EU đẩy nhanh cải cách hệ thống tài chính như thành lập Quỹ giải pháp đơn nhất có nhiệm vụ hỗ trợ các ngân hàng hoạt động thiếu hiệu quả. Ngoài ra, Chủ tịch ECB kêu gọi cho ra đời một công cụ tài khóa bổ sung có thể hỗ trợ các nước gặp khó khăn về kinh tế để tránh tạo ra chênh lệch phát triển quá mức giữa các nước thành viên EU. Kế hoạch cải tổ Eurozone nêu trên đã nhận được sự ủng hộ của Tổng thống Pháp và một số nước, nhưng đang vấp phải sự phản đối từ Hà Lan, Phần Lan, Ireland, Đan Mạch, Thụy Điển và ba nước Ban-tích.

Không chỉ bất đồng trong những vấn đề nêu trên, EU hiện chưa tìm được tiếng nói chung trong nhiều vấn đề đối ngoại. Thời gian gần đây, các thành viên EU có quan điểm và hành động không thống nhất khi thực hiện các lệnh trừng phạt kinh tế Nga hay tham gia sáng kiến “Vành đai và con đường” của Trung Quốc… Chính sách đối ngoại thống nhất được cho là yếu tố cấp bách nhất phải giải quyết hiện nay để EU có thể tìm được tiếng nói mạnh mẽ và hiệu quả hơn trên trường quốc tế. Bởi vậy, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) J.Juncker đã hối thúc EU cải tổ chính sách đối ngoại.

Ông Juncker cho rằng, một bất cập lớn trong chính sách đối ngoại của EU hiện nay là nguyên tắc đồng thuận, có nghĩa là việc bỏ phiếu chống của một nước bất kỳ có thể chặn quyết định của cả khối. Do vậy, người đứng đầu EC đề nghị EU chuyển sang áp dụng nguyên tắc bỏ phiếu để thiểu số phải phục tùng đa số.

Trước cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, EU từng là tấm gương thành công về hội nhập quốc tế, nhất thể hóa khu vực. Tuy nhiên, những cơn bão khủng hoảng tài chính và di cư đã đẩy EU vào cảnh bĩ cực và làm lộ ra nhiều bất ổn của mô hình EU. Hiện nay, dù quang cảnh ở “lục địa già” cơ bản đã “trời yên biển lặng”, nhưng EU vẫn đối mặt nhiều thách thức lớn và nếu các vấn đề về di cư, kinh tế, đối ngoại không sớm được giải quyết thấu đáo, vị thế cũng như hình ảnh về một EU đoàn kết, phát triển sẽ chỉ còn là “vang bóng một thời”.

BẠCH DƯƠNG

Chia sẻ