Hàn gắn rạn nứt

Chủ Nhật, 15/04/2018, 20:30:41
 Font Size:     |        Print

Sau chuyến thăm Mỹ mới đây của Quốc vương Qatar Al Thani, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gây sức ép với các đồng minh ở vùng Vịnh nhằm chấm dứt cuộc khủng hoảng ngoại giao đang làm rạn nứt quan hệ giữa Qatar với bốn nước láng giềng A-rập. Việc các đồng minh của Mỹ rơi vào cuộc tranh cãi kéo dài đang gây bất lợi cho những toan tính của Washington ở khu vực này.

Tiếp Quốc vương Qatar tại phòng Bầu dục của Nhà trắng, Tổng thống Trump đánh giá cao mối quan hệ tốt đẹp giữa Mỹ và Qatar, đồng thời nhấn mạnh hai nước đang tiếp tục hợp tác chặt chẽ với nhau nhằm chấm dứt việc cung cấp nguồn tài chính cho các nhóm khủng bố ở Trung Ðông. Là địa điểm đặt căn cứ quân sự Al Udeid, căn cứ không quân lớn nhất của Mỹ tại khu vực Trung Ðông, Qatar được coi là đồng minh quân sự quan trọng của Washington.

Trước thềm cuộc gặp giữa Tổng thống Trump với Quốc vương Al Thani, Mỹ đã phê chuẩn thương vụ bán tên lửa dẫn đường cho Qatar trị giá 300 triệu USD. Theo đó, Mỹ cung cấp cho Qatar 5.000 hệ thống vũ khí sát thương chính xác tiên tiến (APKWS), trong đó có 5.000 đầu đạn có sức công phá lớn. Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, Qatar là lực lượng quan trọng trong việc bảo đảm sự ổn định chính trị và tiến bộ kinh tế ở vùng Vịnh. Các lợi ích quốc phòng của Mỹ gắn chặt với quan hệ giữa hai nước.

Quan hệ Mỹ - Qatar từng bị phủ bóng bởi cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Doha và các nước A-rập láng giềng, đều là đồng minh của Mỹ, gồm A-rập Xê-út, Các Tiểu vương quốc A-rập thống nhất (UAE), Bahrain và Ai Cập. Khi khủng hoảng mới xảy ra, đã có những căng thẳng trong quan hệ hai nước. Mặc dù vậy, mối quan hệ lợi ích đã khiến Nhà trắng phải thay đổi thái độ. Hiện Mỹ cũng phải cạnh tranh trong hợp tác quốc phòng với Qatar, bởi không chỉ tăng cường mua sắm khí tài quân sự của Mỹ, Qatar đã hướng tới các nhà cung cấp vũ khí có uy tín khác trên thế giới.  

Qatar đang đàm phán với Nga để mua hệ thống tên lửa phòng không S-400, vừa ký thỏa thuận với Pháp mua 12 máy bay chiến đấu Rafale và 490 xe bọc thép VBCI do hãng chế tạo Nexter sản xuất.

Tổng thống Mỹ đã điện đàm với Quốc vương A-rập Xê-út Salman nhằm hối thúc đồng minh chủ chốt ở khu vực này cùng ba nước A-rập căng thẳng quan hệ với Qatar nhanh chóng chấm dứt tranh cãi kéo dài gần một năm qua nhằm thành lập một khối thống nhất để đối phó "mối đe dọa" chung ở khu vực. Ðặc biệt, chuyến thăm Mỹ của Quốc vương Qatar diễn ra sau khi Hoàng Thái tử A-rập Xê-út M.Salman có chuyến thăm thành công tới "xứ cờ hoa". Tuy nhiên, bất chấp sức ép từ Washington, bốn nước láng giềng của Qatar tiếp tục nêu những điều kiện hàn gắn quan hệ.

Tại cuộc họp diễn ra ở thủ đô Riyadh của A-rập Xê-út bên lề phiên họp trù bị Hội nghị cấp cao A-rập lần thứ 29, các Bộ trưởng Ngoại giao bốn nước đối đầu Qatar một lần nữa khẳng định, Doha cần tuân thủ "bản yêu sách 13 điểm" và sáu nguyên tắc, như là điều kiện để nối lại mối quan hệ bình thường với các nước A-rập vùng Vịnh. Trước đó, với cáo buộc Qatar bảo trợ các tổ chức khủng bố và can thiệp các vấn đề nội bộ của các nước A-rập, bốn nước láng giềng đã cắt đứt quan hệ ngoại giao và cô lập kinh tế với Doha, gây nên cuộc tranh cãi ngoại giao tồi tệ nhất trong nhiều năm qua tại khu vực. Trong khi đó, Qatar luôn bác bỏ những cáo buộc và cho rằng những nước này muốn xâm phạm chủ quyền của Doha.

Là một đối tác mạnh mẽ và đáng tin cậy của Mỹ tại Trung Ðông, nhất là trong nỗ lực duy trì an ninh, ổn định khu vực và chống khủng bố, Qatar không thể thiếu trên "bản đồ lợi ích" của Washington. Nhóm "bộ tứ A-rập" đối đầu với Qatar cũng là đồng minh quan trọng của Mỹ ở khu vực. Những nỗ lực ngoại giao được Mỹ thúc đẩy nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng. Tuy nhiên, vẫn chưa có giải pháp khả thi nào có thể giúp hàn gắn rạn nứt sâu sắc đang cuốn các đồng minh của Washington vào cuộc tranh cãi bế tắc này.

ANH THƯ

Chia sẻ