Nỗ lực tháo gỡ khủng hoảng

Thứ Sáu, 09/02/2018, 21:36:34
 Font Size:     |        Print

Nam Phi bị cuốn vào cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng khi Tổng thống đương nhiệm G.Du-ma đối mặt sức ép mạnh mẽ đòi ông từ chức. Ðảng Ðại hội Dân tộc Phi (ANC) cầm quyền ở nước này cũng chứng kiến sự chia rẽ sâu sắc nhất kể từ khi lên nắm quyền lãnh đạo "đất nước cầu vồng" năm 1994.

Tổng thống Nam Phi G.Du-ma đứng trước áp lực chưa từng thấy sau khi Quốc hội nước này bất ngờ hoãn lễ trình bày Thông điệp quốc gia năm 2018 của nhà lãnh đạo 75 tuổi này. Theo thông lệ hằng năm, Tổng thống Du-ma phải trình bày Thông điệp quốc gia trước toàn thể thành viên Quốc hội tại thành phố Kếp Thao vào ngày 8-2. Ðây được coi là một trong những sự kiện chính trị quan trọng và được dư luận Nam Phi đặc biệt quan tâm vì đề cập các chương trình hành động của chính phủ thông qua các mục tiêu đối nội và đối ngoại. Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo hàng đầu của ANC đang tập trung cho nỗ lực đàm phán để Tổng thống Du-ma tự nguyện từ chức nhằm tránh phải đưa ra quyết định phế truất ông. Một thành viên cấp cao của ANC cho biết, đảng này không muốn tiến hành cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm hay phế truất Tổng thống Du-ma vì không muốn ảnh hưởng uy tín của đảng.

Vị trí của Tổng thống Du-ma bị thách thức kể từ hồi tháng 12 năm 2017 khi ông phải nhường vai trò lãnh đạo đảng ANC cho Phó Tổng thống X.Ra-ma-phô-xa sau khi ông Du-ma vướng vào một loạt cáo buộc tham nhũng và lãng phí tài sản công. Trước đó hơn một năm, hồi tháng 11-2016, Chánh Thanh tra Nhà nước đã công bố báo cáo theo lệnh của Tòa án Tối cao Nam Phi, trong đó đưa ra những nghi ngờ về sự thông đồng giữa cơ quan hành pháp, Tổng thống Du-ma và một số bộ trưởng với gia tộc giàu có và nổi tiếng gốc Ấn Guptas. Gia đình này bị nghi ngờ đã gây ảnh hưởng tới Tổng thống Du-ma để ông bổ nhiệm một số bộ trưởng phục vụ lợi ích của họ. Kể từ tháng 4-2017, làn sóng biểu tình phản đối Tổng thống Du-ma đã lan khắp Nam Phi. Nhiều thành viên trong Chính phủ Nam Phi cũng đã lên tiếng đòi ông từ chức. Ðây cũng chính là nguyên nhân khiến Tổng thống Du-ma tiến hành cuộc cải tổ chính phủ và sa thải hàng chục người, dẫn đến sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ ANC. Bản thân hai đối tác liên minh với ANC gồm Liên hiệp Công đoàn Nam Phi (COSATU) và Ðảng Cộng sản Nam Phi (SACP) cũng nhiều lần yêu cầu ông Du-ma từ chức.

Những ngày này, các đảng đối lập tại Nam Phi đang lên kế hoạch tổ chức biểu tình trên quy mô cả nước nhằm phản đối sự chậm trễ của ANC trong việc phế truất Tổng thống, cũng như hối thúc đẩy nhanh quá trình chuyển giao quyền lực tại quốc gia này. Tuy nhiên, Tổng thống Du-ma vẫn được một nhóm trong ANC ủng hộ. Họ là những thành viên đến từ các vùng nông thôn và cộng đồng người sắc tộc Du-lu của ông. Ông Du-ma đã vượt qua cuộc bỏ phiếu tín nhiệm hồi năm ngoái nhờ những lá phiếu trung thành từ các nghị sĩ của ANC trong Quốc hội. Mới đây, hàng trăm người thuộc "Black First Land First" (BLF), phong trào chính trị được thành lập với tôn chỉ bảo vệ quyền lợi của người da đen tại Nam Phi, đã xuống đường biểu tình trước trụ sở của đảng ANC tại thành phố Giô-han-ne-xbớc để kêu gọi ANC không phế truất Tổng thống Du-ma trước khi ông hết nhiệm kỳ vào năm 2019. Những người ủng hộ ông Du-ma cảnh báo, việc phế truất Tổng thống sẽ dẫn đến một cuộc nội chiến tại tỉnh Ca Du-lu Na-tan, quê hương của ông.

Kể từ khi giành chính quyền từ chế độ phân biệt chủng tộc A-pác-thai cách đây hơn một phần tư thế kỷ, đây là thời điểm khó khăn nhất đối với đảng ANC. Vốn được xem như "vị cứu tinh" của người da mầu, chiếm hơn 90% dân số Nam Phi, đảng ANC lần đầu bị mất phiếu ủng hộ do chia rẽ nội bộ sâu sắc. Nhà lãnh đạo mới của ANC X.Ra-ma-phô-xa cam kết sẽ có giải pháp nhanh chóng cho tình hình căng thẳng chính trị hiện nay tại Nam Phi. "Ðất nước cầu vồng" cần tìm biện pháp để thoát khỏi tình trạng hiện nay, bởi nếu cuộc khủng hoảng kéo dài sẽ có nguy cơ gây ảnh hưởng nghiêm trọng nền kinh tế đầu tàu của châu Phi.

ANH THƯ

Chia sẻ