Định hình mối quan hệ mới

Thứ Bảy, 07/10/2017, 03:35:49
 Font Size:     |        Print

Quốc vương Salman trở thành vị vua đương nhiệm đầu tiên của A-rập Xê-út thăm chính thức LB Nga, đánh dấu bước đột phá trong quan hệ hai nước. “Cái bắt tay” giữa hai cường quốc dầu mỏ thu hút sự quan tâm của dư luận.

Chương trình nghị sự chuyến thăm ba ngày của Quốc vương Salman đầy ắp sự kiện, nổi bật là các cuộc thảo luận với cả Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Dmitry Medvedev. Nhiều vấn đề, từ khả năng tiếp tục cắt giảm sản lượng dầu mỏ, đến nỗ lực ổn định tình hình Trung Đông, nhất là cuộc xung đột tại Syria, cuộc chiến chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), đều được các nhà lãnh đạo hai bên bàn thảo. Quan hệ hợp tác kinh tế, nhất là trong lĩnh vực dầu mỏ, là một trong những vấn đề được hai bên chú trọng. Cả hai quốc gia đều phụ thuộc lớn vào hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và việc giá dầu thế giới sụt giảm mạnh từ năm 2014 đã ảnh hưởng tiêu cực đến hai nền kinh tế. Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và một số nước, trong đó có Nga, đã nhất trí cắt giảm sản lượng dầu thô nhằm đẩy giá dầu lên. Trong chuyến thăm này, Quốc vương Salman mong muốn cùng với Tổng thống Putin tiếp tục phối hợp bình ổn thị trường dầu mỏ thế giới. Quốc vương Salman cho rằng, hai nước có tiềm năng to lớn để mở rộng và đa dạng hóa hợp tác kinh tế, cũng như tạo dựng cơ sở kinh tế - thương mại và đầu tư.

Một trong những kết quả nổi bật của chuyến thăm là hai bên đã thảo luận khả năng A-rập Xê-út có thể đầu tư một tỷ USD xây dựng tổ hợp hóa dầu, sân bay Pun-cô-vô và hơn 20 dự án khác tại Nga. Quan hệ giữa Nga và A-rập Xê-út đã có bước nhảy vọt khi trong vòng bảy tháng đầu năm nay, kim ngạch thương mại song phương tăng ước tính 50%. Lần đầu một phái đoàn với khoảng 200 đại diện và 85 lãnh đạo các công ty lớn của A-rập Xê-út tới Moscow để xây dựng quan hệ với giới doanh nghiệp Nga và mở rộng hợp tác, trong đó năng lượng nguyên tử là một lĩnh vực hợp tác tiềm năng.

Hai nước cũng dự định sẽ thành lập một nhóm công tác để tìm cách tháo gỡ các trở ngại trong quan hệ hợp tác song phương. Báo Vedomosti của Nga đưa tin, Quỹ chủ quyền của A-rập Xê-út đang nhắm tới khả năng đầu tư vào một dự án đường bộ đầu tiên tại Moscow.

Là các đối tác trên thị trường dầu mỏ, song A-rập Xê-út và Nga từng đứng về hai phía trong cuộc chiến Syria, cũng như có nhiều quan điểm khác biệt trong các vấn đề ở khu vực Trung Đông. Nga ủng hộ Chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad, A-rập Xê-út ủng hộ phe đối lập ở Syria. Hai nước cũng có quan điểm khác nhau trong vấn đề Yemen. Bởi thế, chuyến thăm Nga của Quốc vương Salman là cơ hội để hai nước tìm cách thức giảm bớt khác biệt. Trong cuộc hội đàm với Tổng thống nước chủ nhà Putin, Quốc vương Salman nhấn mạnh cần tìm ra một giải pháp chính trị cho cuộc xung đột tại Syria, nhằm duy trì sự thống nhất của Syria. Điều này thể hiện sự thừa nhận của A-rập Xê-út về vai trò quan trọng của Nga trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng Syria. Việc Nga giúp quân đội chính phủ Syria giành thế thắng trên chiến trường đã làm thay đổi cục diện cuộc chiến, giúp củng cố vững chắc hơn vị thế của Tổng thống al-Assad, vốn bị các nước phương Tây và đồng minh, trong đó có A-rập Xê-út ép buộc từ bỏ quyền lực. Đứng về phía bên kia cuộc chiến Syria, song A-rập Xê-út đã chấp thuận hợp tác với Nga trên mặt trận chống khủng bố. Quốc vương Salman kêu gọi thành lập Trung tâm chống khủng bố quốc tế dưới sự bảo trợ của Liên hợp quốc và cam kết cấp 110 triệu USD cho trung tâm này. Để thể hiện thiện chí xích lại gần nhau trong vấn đề Syria, Nga và A-rập Xê-út đều ủng hộ việc thiết lập các vùng "giảm căng thẳng" tại quốc gia Trung Đông này. Nga cũng ủng hộ các nỗ lực của A-rập Xê-út trong việc hợp nhất các phe phái đối địch ở Syria. Hai bên chia sẻ quan điểm chung về các vấn đề khu vực. Quốc vương Salman bày tỏ mong muốn được chứng kiến một Nhà nước Palestine độc lập với thủ đô là Đông Jerusalem, nhấn mạnh an ninh và ổn định tại khu vực vùng Vịnh và Trung Đông là điều kiện cấp thiết để khôi phục hòa bình tại Yemen.

Ngoài mối quan hệ đồng minh chiến lược với Mỹ lâu nay, mở rộng quan hệ hợp tác với Nga đem lại cho A-rập Xê-út nhiều lợi ích về cả chính trị, kinh tế, nhất là trong bối cảnh “ông vua dầu mỏ” muốn tăng cường vị thế ở khu vực, đồng thời đa dạng hóa nền kinh tế khi giá dầu thế giới suy giảm. Năm 2015, các quỹ chủ quyền của hai nước đã đạt thỏa thuận đầu tư trị giá 10 tỷ USD. Hiện nay, chương trình cải cách kinh tế sâu rộng của A-rập Xê-út có tên "Tầm nhìn Kinh tế 2030", nhằm giảm sự phụ thuộc của A-rập Xê-út vào dầu mỏ, đang cần sự mở rộng hợp tác với các nước, trong đó Nga được đánh giá là đối tác quan trọng.

Chuyến thăm Nga của Quốc vương Salman cho thấy, A-rập Xê-út muốn tăng cường hợp tác với “xứ sở bạch dương” khi vai trò của Moscow ngày càng được khẳng định ở Trung Đông. “Cái bắt tay” đúng lúc giữa Riyadh và Moscow đang mở rộng cánh cửa hợp tác cho cả hai cường quốc dầu mỏ và định hình một mối quan hệ mới.

THÁI AN