Nhiệm kỳ mới nhiều thách thức

Chủ Nhật, 01/10/2017, 10:59:53
 Font Size:     |        Print
 

Bà Merkel phát biểu trước người ủng hộ tại Berlin sau khi có kết quả kiểm phiếu sơ bộ đầu tiên. (Ảnh: Reuters)

NDĐT - Cuộc tổng tuyển cử vừa qua ở Đức chính thức mở ra một nhiệm kỳ mới cho bà Angela Merkel. Với kết quả đã được đoán trước này, bà Merkel giành kỷ lục tương đương cựu Thủ tướng Helmut Kohl, trở thành thủ tướng lâu năm nhất trong lịch sử nước Đức thời hậu chiến. Dù giành chiến thắng nhưng có lẽ người phụ nữ quyền lực nhất thế giới chuẩn bị bước vào nhiệm kỳ lần thứ tư với không ít sóng gió.

* Bầu Nghị viện Đức – một trong những cuộc bầu cử phức tạp nhất thế giới

Qua lá phiếu ủng hộ của mình, cử tri Đức đã đặt niềm tin và sự kỳ vọng vào đương kim Thủ tướng Merkel. Trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều biến động, nước Anh quyết định chia tay “ngôi nhà chung châu Âu”, nước Mỹ có tổng thống mới là một nhà tỷ phú, cuộc khủng hoảng di cư chưa được giải quyết tận gốc, bóng đen khủng bố vẫn bủa vây… cử tri Đức càng khao khát hơn nữa đất nước sẽ duy trì sự thịnh vượng, ổn định và phát triển bền vững trong suốt ba nhiệm kỳ bà Merkel nắm quyền. Trên thực tế, trong 12 năm qua, dù liên minh với đảng nào, Chính phủ Đức cũng đưa đất nước vượt qua khó khăn, từ cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu năm 2008 đến cuộc khủng hoảng di cư năm 2015 để giữ vững vị trí là một trong những nền kinh tế hàng đầu thế giới nói chung và Liên hiệp châu Âu (EU) nói riêng.

Theo kết quả kiểm phiếu sơ bộ đầu tiên, liên đảng Liên minh Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) đã giành chiến thắng khi có được 33% số phiếu bầu, tỷ lệ ủng hộ thấp nhất trong 70 năm qua. CDU/CSU không nhận được số ghế đa số tuyệt đối để tự đứng ra thành lập chính phủ mới. Đứng ở vị trí thứ hai là đảng Dân chủ Xã hội (SPD) của ông Martin Schulz với 20,5% số phiếu ủng hộ. Tuy nhiên, số phiều bầu cho CDU/CSU và SPD đều giảm mạnh so với cuộc tổng tuyển cử bốn năm trước. Điều đáng quan tâm trong cuộc bầu cử Quốc hội Liên bang Đức năm nay là sự trỗi dậy của đảng cực hữu Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD). Giành được 12,6% số phiếu ủng hộ, AfD lần đầu tiên có mặt trong Quốc hội và giữ vị trí đảng lớn thứ ba trong cơ quan lập pháp của Đức. Dù Chính phủ Đức do bà Merkel lãnh đạo đã xử lý tương đối ổn thỏa cuộc khủng hoảng di cư, bố trí chỗ ở, hướng nghiệp và dạy tiếng Đức cho khoảng một triệu người tị nạn, đồng thời trục xuất những người không đủ điều kiện về nước, nhưng AfD với chủ trương chống người di cư vẫn có được 95 ghế trong Quốc hội.

Phát biểu với đám đông trước trụ sở của CDU/CSU tại Berlin, bà Merkel thừa nhận đã hy vọng một kết quả bầu cử tốt hơn. Bà cũng nói về “những tuần lễ cam go sắp tới” và cam kết sẽ giành lại những lá phiếu rơi vào tay AfD. Nữ Thủ tướng vẫn khẳng định sự tự tin của mình và thông báo nước Đức sẽ có chính phủ mới vào dịp Giáng sinh.

Lời phát biểu ngắn gọn của bà Merkel sau khi kết quả sơ bộ được công bố cho thấy bà đã nhìn ra thách thức lớn đầu tiên của mình trong nhiệm kỳ mới. Việc tìm ra đối tác để thành lập một chính phủ liên minh không hề đơn giản, nhất là trong bối cảnh SPD muốn trở thành đảng đối lập thay vì tiếp tục tham gia chính phủ liên minh. Trong khi đó, bà Merkel tuyên bố không bao giờ liên minh với AfD và đảng Cánh tả. Như vậy, CDU/CSU dường như chỉ còn lựa chọn liên minh với đảng Dân chủ Tự do (FDP) và đảng Xanh. Song, theo truyền thông Đức, các cử tri của đảng Xanh thích duy trì đảng đối lập truyền thống hơn liên kết với CDU/CSU.

Trong trường hợp CDU/CSU, FDP và đảng Xanh trở thành một liên minh thì đây sẽ là liên minh tiềm ẩn nhiều mâu thuẫn vì giữa CDU/CSU với hai đảng này tồn tại không ít bất đồng. Mới đây, một bài phân tích của hãng DW (Đức) đưa ra nhận định, một trong những thách thức lớn nhất của bà Merkel khi xây dựng chính phủ liên minh với FDP và đảng Xanh sẽ là các chính sách nhập cư và tị nạn. Để cuộc đàm phán với FDP và đảng Xanh thành công, nữ Thủ tướng cần thuyết phục hai đảng nhất trí về các chính sách nhập cư và tị nạn chung. Nhiệm vụ này chắc chắn không đơn giản bởi giữa FDP và đảng Xanh vốn đã có sự khác biệt lớn trong quan điểm về chính sách nhập cư.

Tuy nhiên, dù chính phủ liên minh sắp tới của Đức gồm những đảng nào chăng nữa thì nhiệm vụ trọng tâm của Chính phủ mới không chỉ là lãnh đạo nước Đức trong bốn năm tiếp theo mà còn giữ vai trò đầu tàu lèo lái EU vượt qua những bất ổn hiện nay. Cùng với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, người chủ trương cải cách sâu rộng EU cũng như thúc đẩy đoàn kết và hợp tác nội khối, Thủ tướng Merkel vẫn đang tiếp tục củng cố và đổi mới EU để ngăn chặn nguy cơ tan rã, mà trước mắt là tiến hành cuộc ly hôn giữa EU và Anh, cuộc khủng hoảng nhập cư, cuộc chiến chống khủng bố, cuộc khủng hoảng nợ công ở Hy Lạp, mối quan hệ với chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Thực tế nêu trên dự báo, nhiệm kỳ lần thứ tư dường như là giai đoạn nhiều sóng gió đối với bà Merkel. Nữ Thủ tướng sẽ phải tìm kiếm sự đồng thuận giữa các đảng trong liên minh cầm quyền, giành lại niềm tin của những cử tri đã bỏ phiếu cho AfD, đẩy mạnh các quan hệ quốc tế, trong đó có cải cách EU, thúc đẩy thương mại tự do, ứng phó với biến đổi khí hậu. Những thách thức này đòi hỏi chính quyền mới của bà Merkel cần có những điều chỉnh kịp thời và sáng suốt trong chính sách đối nội và đối ngoại.

HOÀNG HÀ

Chia sẻ