Bình luận quốc tế

Nguy cơ cuộc chiến thương mại toàn cầu

Chủ Nhật, 11/03/2018, 19:09:44
 Font Size:     |        Print

Sau khi ký sắc lệnh công bố áp mức thuế suất mới, 25% đối với mặt hàng thép và 10% đối với mặt hàng nhôm nhập khẩu của nhiều đối tác thương mại, Tổng thống Mỹ Ð.Trăm đang chịu cảnh "nội công, ngoại kích". Ông chủ Nhà trắng bị nhiều doanh nghiệp và chính giới của Mỹ phản đối gay gắt, trong khi các đối tác thương mại đã lên danh sách "trả đũa" nhằm vào một loạt mặt hàng của Mỹ.

Mỹ là nước nhập khẩu thép lớn nhất thế giới với tổng kim ngạch nhập khẩu gấp bốn lần so với tổng kim ngạch xuất khẩu. Tổng sản lượng nhôm nhập khẩu gấp năm lần nhôm sản xuất tại Mỹ năm 2016. Bởi vậy, sau khi ông Ð.Trăm ký sắc lệnh tăng thuế nhôm và thép nêu trên theo đề xuất của Bộ Thương mại Mỹ nhằm bảo đảm quyền lợi và "an ninh quốc gia" của Mỹ, các chuyên gia cho rằng quyết định này không chỉ là đòn giáng mạnh vào Trung Quốc và Liên hiệp châu Âu (EU), dẫn đến nguy cơ về một cuộc chiến thương mại mới, mà còn là đòn giáng mạnh vào một bộ phận không nhỏ doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ.

Trước và sau khi Tổng thống Ð.Trăm ký quyết định tăng thuế kể trên, ông đã phải hứng "búa rìu dư luận" ngay trong nước Mỹ. Một số tổ chức thương mại trong nước đã lên tiếng phản đối, cho rằng mức thuế mới sẽ đẩy chi phí sản xuất của các doanh nghiệp lên cao và có thể châm ngòi cho cuộc chiến thương mại trên diện rộng. Hiệp hội khách hàng công nghệ đại diện cho 2.200 công ty cho rằng số người mất việc làm vì chính sách này có lẽ sẽ còn cao hơn cả số người tìm thêm được cơ hội tuyển dụng như lời Tổng thống Ð.Trăm khẳng định. Trong khi đó, Giám đốc Tài chính của Ford Motor cho biết, các thị trường đã bắt đầu tăng giá với thép và nhôm và điều này tác động tiêu cực đến hãng Ford vốn nhập khẩu số lượng lớn hai mặt hàng này để sản xuất xe hơi. Các doanh nghiệp chế tạo ô-tô sẽ chịu ảnh hưởng mạnh nhất khi đây là lĩnh vực tiêu thụ tới 38% nhôm và 15% thép trên toàn nước Mỹ. Liên minh các nhà sản xuất ô-tô Mỹ cảnh báo những mức thuế mới sẽ khiến giá thép sản xuất trong nước tăng cao, đẩy giá thành các loại phương tiện lên cao, ảnh hưởng trực tiếp tới quyền lợi của người tiêu dùng.

Thượng nghị sĩ bang Tếch-dát G.Cô-nin vừa bày tỏ quan ngại rằng, các đối tác thương mại của Mỹ tới đây sẽ phản ứng quyết định kể trên của Tổng thống Ð.Trăm bằng cách tăng thuế đối với nông sản Mỹ và hậu quả sẽ là khôn lường. Hiệp hội bán lẻ quốc gia (NRF) đại diện nhiều chuỗi cửa hàng, rau củ và nhiều nhà bán lẻ trên toàn thế giới cho rằng đây là mức thuế giáng vào toàn thể người dân Mỹ. Ðại diện cho những nhà sản xuất bia hàng đầu thế giới ước tính, thuế nhập khẩu nhôm tăng 10% sẽ khiến hầu hết các công ty bia tăng giá thành với tổng mức tăng khoảng 348 triệu USD hằng năm và đe dọa khoảng 20.000 người lao động trong ngành sản xuất này. Nhiều chuyên gia kinh tế của Mỹ cũng phản đối kế hoạch tăng thuế và cho rằng, bằng việc phê chuẩn kế hoạch tăng thuế nhập khẩu đối với thép và nhôm vào thị trường Mỹ, Tổng thống Ð.Trăm đã "nổ phát súng" đầu tiên trong một cuộc chiến thương mại, điều sẽ gây phương hại cho quan hệ của chính Mỹ với các quốc gia đồng minh, cũng như làm suy yếu nền kinh tế hàng đầu thế giới.

Trong khi đó, làn sóng phản đối quyết định tăng thuế nhôm, thép của ông Ð.Trăm ở bên ngoài nước Mỹ còn gay gắt hơn nhiều. Phó Chủ tịch Hiệp hội sắt thép Trung Quốc chỉ trích việc tăng thuế của Oa-sinh-tơn không có lợi cho tất cả mọi người, trừ một vài doanh nghiệp Mỹ. Trong khi đó, Tổng thống Ác-hen-ti-na đã có cuộc điện đàm với ông Ð.Trăm bày tỏ lo ngại về những tác động tiêu cực của sắc lệnh áp thuế cao đối với các sản phẩm thép và nhôm nhập khẩu mà người đứng đầu Nhà trắng vừa mới ký ban hành. Các quốc gia láng giềng của Mỹ như Mê-hi-cô và Ca-na-đa cũng đưa ra những phản ứng gay gắt, mặc dù hai nước được miễn trừ chính sách này. Tuy nhiên, việc hai nước láng giềng của Mỹ có tiếp tục được hưởng chính sách này hay không sẽ phụ thuộc một phần vào tiến triển của các cuộc tái đàm phán Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA). Thủ tướng Ðức A.Méc-ken cũng bày tỏ quan ngại trước quyết định của ông Ð.Trăm, trong khi Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) M.Ðra-ghi cảnh báo tất cả các giải pháp thương mại mang tính đơn phương đều rất nguy hiểm và các tranh chấp thương mại, suy cho cùng, đều tác động đến lòng tin.

Giới chuyên gia dự báo, tới đây, một loạt mặt hàng vốn là "tinh hoa của nước Mỹ" như rượu ngô Kentucky, quần bò và xe máy Harley - Davidson, thịt bò… sẽ phải hứng chịu các biện pháp trả đũa của các đối tác nước ngoài với mức thuế nhập khẩu khó chịu. Trên thực tế, Trung Quốc, EU, Ca-na-đa đã tuyên bố họ sẽ áp đặt mức thuế quan khiến các nhà xuất khẩu Mỹ thiệt hại hàng tỷ USD. Tuy nhiên, những phản ứng nêu trên dường như vẫn chưa thể khiến Oa-sinh-tơn nao núng. Nó chỉ khiến chính quyền Tổng thống Trăm điều chỉnh đôi chút chính sách của mình. Nhằm làm dịu làn sóng đe dọa trả đũa của các đối tác thương mại và sự phản đối từ các doanh nghiệp Mỹ, Nhà trắng vừa tuyên bố rằng, tất cả các nước "có mối quan hệ an ninh" với Mỹ có thể thảo luận với chính quyền Mỹ về "những cách thức thay thế" nhằm giải quyết mối đe dọa đối với an ninh quốc gia do hoạt động xuất khẩu các mặt hàng thép và nhôm vào thị trường Mỹ.

Trong bối cảnh nêu trên, giới phân tích tiếp tục quan ngại về nguy cơ nổ ra một cuộc chiến thương mại toàn cầu do Mỹ "châm ngòi" trong năm 2018. Một khi cuộc chiến này nổ ra, kinh tế toàn cầu sẽ bị tổn hại nghiêm trọng và chính nước Mỹ cũng trở thành một nạn nhân từ chính sách bảo hộ thương mại của mình.

ÐỨC VIỆT