Nỗ lực “hạ nhiệt”

Thứ Bảy, 10/03/2018, 20:10:03
 Font Size:     |        Print

Căng thẳng ngoại giao ở vùng Vịnh kéo dài suốt chín tháng qua đang tác động tiêu cực tới các mối quan hệ trong khu vực và gây ảnh hưởng không nhỏ đối với các nền kinh tế liên quan. Các nước A-rập ở khu vực cũng như châu Âu và Mỹ tiếp tục xúc tiến các nỗ lực ngoại giao để tháo gỡ bế tắc hiện nay, nhằm “hạ nhiệt” những căng thẳng ở khu vực Trung Đông vốn nóng bỏng.

Trong cuộc gặp gần đây với Quốc vương Ca-ta, quốc gia đứng ở một phía “đối đầu” với bốn quốc gia khác trong khu vực, Đại diện cấp cao về chính sách an ninh và đối ngoại của Liên hiệp châu Âu (EU) Ph.Mô-ghê-ri-ni đã tái khẳng định, EU ủng hộ vai trò trung gian của Cô-oét nhằm sớm đạt được sự hòa giải tại vùng Vịnh. EU bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ Cô-oét hoàn thành sứ mệnh của mình. Bộ trưởng Ngoại giao Ai Cập X.Su-cri cũng vừa thảo luận với các đại diện của Mỹ về cách thức giải quyết cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Ca-ta với bốn quốc gia A-rập khác, trong đó có Ai Cập.

Cuộc gặp với đại diện Mỹ diễn ra sau chuyến công du một loạt nước trong khu vực của ông Su-cri nhằm chuyển thông điệp của Ai Cập cùng ba quốc gia A-rập ở vùng Vịnh tiếp tục lo ngại về Ca-ta. Các nước này vẫn bày tỏ lo ngại về "vai trò tiêu cực của Ca-ta khi bảo trợ chủ nghĩa cực đoan và khủng bố dù dưới hình thức hỗ trợ tài chính hay cung cấp nơi trú ẩn an toàn cho các phần tử khủng bố", gây nguy hiểm cho an ninh khu vực. Trong khi đó, Ca-ta mới đây đã bày tỏ quan điểm sẵn sàng tham dự Hội nghị cấp cao Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) - Mỹ dự kiến diễn ra vào tháng 5 tới, với điều kiện "các quốc gia đang phong tỏa" không gây sức ép đối với nước này thông qua các điều kiện tiên quyết. Ca-ta khẳng định để ngỏ đối thoại, ủng hộ sáng kiến của Cô-oét và sẽ tham dự cuộc họp do Mỹ làm trung gian. Cuộc khủng hoảng ngoại giao tại vùng Vịnh bùng phát từ tháng 6-2017, khi A-rập Xê-út, Các Tiểu vương quốc A-rập thống nhất (UAE), Ba-ren và Ai Cập cáo buộc Ca-ta hỗ trợ khủng bố. Bốn quốc gia A-rập đã đưa ra 13 yêu cầu đối với Đô-ha để chấm dứt khủng hoảng, trong đó có giảm quan hệ với I-ran, đóng cửa Đài truyền hình An Gia-dê-ra, dừng công trình xây dựng một căn cứ quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ và cắt mọi quan hệ với "các tổ chức khủng bố" mà các nước này liệt kê. Những căng thẳng liên quan cuộc khủng hoảng này mới đây dẫn tới việc Đài truyền hình tư nhân MBC Group lớn nhất các nước A-rập đã ngừng phát sóng các chương trình truyền hình của Thổ Nhĩ Kỳ. Ngoài ra, còn có hàng loạt đài truyền hình khác ở các nước A-rập cũng đưa ra quyết định tương tự. Mối quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ với A-rập Xê-út và UAE trở nên căng thẳng hơn khi An-ca-ra bày tỏ ủng hộ Ca-ta trong cuộc khủng hoảng ngoại giao vùng Vịnh.

Mặc dù những tác động kinh tế và tài chính do lệnh phong tỏa mà các nước A-rập áp đặt đối với Ca-ta đã được hạn chế, song tiềm ẩn một số rủi ro đối với quốc gia vùng Vịnh này. Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã cảnh báo về những ảnh hưởng của các biện pháp phong tỏa kinh tế đối với Ca-ta. Tăng trưởng GDP và đầu tư nước ngoài của Ca-ta có thể bị ảnh hưởng. Lệnh phong tỏa kinh tế từ các nước láng giềng vùng Vịnh cộng với các biện pháp "thắt lưng buộc bụng" mà Ca-ta áp dụng do giá dầu giảm khiến tăng trưởng GDP giảm. Các chuyên gia IMF khuyến cáo, Ngân hàng Trung ương Ca-ta cần điều chỉnh để thích nghi với mô hình đầu tư mới. Tuy nhiên, bất chấp những khó khăn do cuộc khủng hoảng ngoại giao gây ra, quốc gia giàu có Ca-ta vẫn có thể mở các thị trường mới và đa dạng hóa nền kinh tế của mình nhằm bù đắp lại các tác động của việc bị phong tỏa ngoại giao và thương mại.

Những bế tắc ngoại giao và những tranh cãi không ngừng đang khiến các bên liên quan cuộc khủng hoảng ngoại giao vùng Vịnh ít nhiều bị thiệt hại. Là các nước giàu mạnh ở Trung Đông, song việc các quốc gia vùng Vịnh bị cuốn vào tranh cãi đã khiến GCC rơi vào cuộc khủng hoảng trầm trọng nhất kể từ khi thành lập liên minh chính trị và kinh tế này gần bốn mươi năm qua. Trong bối cảnh Trung Đông đang có nhiều điểm nóng, việc đi tìm giải pháp cho cuộc khủng hoảng ở vùng Vịnh là cần thiết, nhằm tránh những tác động tiêu cực tới an ninh khu vực.

MỸ VÂN